Хакк аль-якин, глава 5

حقیقت- ذات هستی اقتضای یگانگی مطلق می​کند که غیرهستی جز نیستی نبود: شهد اللّه لااله الا هو.حقیقت- هستی دیگر که غیر هستی است بر هستی مقدم نیست که: تقدم الشیئی علی نفسه لازم می​آید. پس هستی واجب یگانه بود. لا اله الاهو فی الاخرة والاولی.

Махмуд ШабистариМаснави6 мин
Мират аль-мухаккикин, глава 8

بدان که مجموع عالم بعضی ظاهر است و بعضی باطن. آنچه ظاهر است از عالم، افلاک است و عناصر و موالید؛ و آنچه باطن است از عالم، نفوس است و عقول و مردم را نیز ظاهری و باطنی هست، ظاهر چون بدن و باطن چون قوّت​ها که بدان ادراک اشیا کند مثل قوّت بینائی و شنوائی و گویائی و غیرهم و آنچه حق سبحانه و تعالی فرموده: «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتّی یتبیّن لهم انّه الحق»؛ مراد از آفاق، عالم ظاهر است یعنی عالم اجسام و مراد از انفس، عالم باطن است یعنی عالم ارواح و آن آیات نزد محققان نُه آیت است که حق تعالی به موسی داده قوله تعالی: «ولقد آتینا موسی تسع آیات بینات». و ما نیز در این کتاب همان نه آیت را بیان کنیم در عالم ظاهر و باطن و عالم ظاهر را مُلک خوانیم و عالم باطن را ملکوت، پس بحقیقت آن آیات هجده باشد نه در عالم ملک و نه در عالم ملکوت.اکنون بدان که این نه آیت که در عالم مُلک است کدام است، از آن جمله یکی افلاک است و چهار عنصر و معدن و نبات و حیوان و انسان، و این نه آیت است در عالم مُلک. و همچنین نه آیت ملکوت یکی از آن جمله نفس کل است و او ملکوت افلاک است و چهار ملک مقربند چون جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و عزرائیل و این چهار، ملکوت چهار عناصرند. و ملکوت انسانی نفس او است و آن سه موالید را ملکوت هر یکی نفس ایشان است ونه آیات در عالم ملکوت به تمامی این است که گفته شد و چون گفته بودیم که آدم نسخه​ای است از مجموع عالم که هرچه در مجموع عالم است در آدم موجود است و ما این نه آیات ظاهر ونه آیات باطن در آدم بنمائیم.

Махмуд ШабистариМаснави11 мин
Канз аль-хакайик, глава 9

ز خشم و شهوت و از حرص و کینهتهی کن ای پسر امروز سینه

Махмуд ШабистариМаснави2 мин
Канз аль-хакайик, глава 10

هر آن امری که فرمودت به جای آربه کعبه روی خود سوی خدا آر

Махмуд ШабистариМаснави2 мин
Гульшан-и раз, глава 24

که شد بر سرِّ وحدت واقف آخرشناسای چه آمد عارف آخر

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Канз аль-хакайик, глава 24

اگر تو خوی خوش داری به هر کاراز آن خویت بهشت آید پدیدار

Махмуд ШабистариМаснави3 мин
Гульшан-и раз, глава 28

ندارد باورت اکمه ز الوانوگر صد سال گویی نقل و برهان

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Канз аль-хакайик, глава 29

خوشا وقت کسان عهد مهدیخوشا آن کودکان مهد مهدی

Махмуд ШабистариМаснави2 мин
Гульшан-и раз, глава 31

من و ما و تو و او هست یک چیزکه در وحدت نباشد هیچ تمییز

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Гульшан-и раз, глава 33

چرا مخلوق را گویند واصلسلوک و سیرِ او چون گشت حاصل؟

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Канз аль-хакайик, глава 36

گرت امروز سوی ظلم میل استبدان کان میل فردا چاه ویل است

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Гульшан-и раз, глава 42

اگرچه خور به چرخ چارمین استشعاعش نور و تدبیر زمین است

Махмуд ШабистариМаснави2 мин
Гульшан-и раз, глава 48

قدیم و مُحْدَث از هم خود جدا نیستکه از هستی است، باقی دائما نیست

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Гульшан-и раз, глава 59

بت اینجا مظهر عشق است و وحدتبود زنار بستن عقد خدمت

Махмуд ШабистариМаснави2 мин
Гульшан-и раз, глава 2

گذشته هفت و ده از هفتصد سالز هجرت ناگهان در ماه شوال

Махмуд ШабистариМаснави7 мин
Мират аль-мухаккикин, глава 2

بدان که نفس طبیعی عبارت از قوّتی است که اجزای جسم را نگذارد تا از یکدیگر متلاشی شود، و نفس طبیعی را دو خدمتکار است که یکی را خِفَّت گویند و دیگری را ثقل. و خفت عبارت از قوتی باشد که مایل محیط بود و ثقل بر عکس او.و نفس نباتی عبارت از قوتی باشد که جسم را در طول و عرض و عمق بکشد و بزرگ گرداند و نفس طبیعی خادم نفس نباتی باشد و نفس نباتی را به غیر از او هشت خادم دیگر باشد چون: جاذبه و ماسکه و هاضمه و ممیزه و دافعه و مصوره و مولده و منمیه.

Махмуд ШабистариМаснави14 мин
Хакк аль-якин, глава 3

چون محقق شد که ادراک هستی جزوی کل هستی​ها را ضروری است بباید دانست که وقت​ها ادراک هستی کلی مظهر و آئینه ادراک جزوی بود و این مقام معرفت است. نص: اولم یکف بربک و اللّه نور السماوات و الارض و من عرف نفسه فقد عرف ربه مبین این مقام است. و گاه عکس این بود که مقام علم است.و آیات: سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسکم افلا تنصرون مبین این مقام است. بلکه بیشتر آیات تنزیل و اخبار و آثار در این قسم وارد است، از آنکه به افهام اقرب است و مستلزم ادراک ادراک است، که حکمت بعثت رسل و انبیا است. آنچنان که بیان کرده شود. انما انت مذکر، کلا انها تذکرة.حقیقت- نفس ادراک فطری یعنی معرفت بسیط قابل تفکر نیست، که تحصیل حاصل محال است، بلکه تفکر حجاب آن می​گردد و از این جهت فرمود: لاتتفکروا فی ذات اللّه، بلکه محل تفکر ادراک ادراک است بواسطۀ آیات و بدین سبب تفکر را به آیات حواله فرمود که: و یتفکرون فی خلق السماوات و الارض. قل انظروا ماذا فی السماوات و الارض.

Махмуд ШабистариМаснави15 мин
Мират аль-мухаккикин, глава 4

بدان که هرچه عدم او ضروری بود او را ممتنع الوجود خوانند و هر چه وجود او ضروری بود او را واجب الوجود گویند و هر چه وجود و عدم او هیچ کدام ضروری نبود او را ممکن الوجود خوانند. اکنون بدان که هر چه موجود است یا واجب الوجود است یا ممکن الوجود، بجهت آنکه موجود دروجود خود به غیری محتاج هست یا نیست.اگر در وجود خود به غیری محتاج نیست، آن را واجب الوجود خوانند چنانکه حق سبحانه و تعالی، و اگر در وجود خود محتاج است به غیری، او را ممکن الوجود خوانند و اینجا اثبات واجب الوجود ظاهر شد چرا که ممکنات موجودند و وجود ممکنات البته از غیری باشد و آن غیر هر آینه منتهی شود به واجب الوجود. و دیگر آنکه تا واجب الوجود نباشد ممکن الوجود را ممکن نتوان گفت، یعنی تا اول محتاجٌ الیه نباشد نتوان گفت که فلان چیز محتاج است به فلان چیز، پس واجب الوجود ثابت شد و ممکن الوجود در بقای وجود اگر محتاج نباشد به غیری، آن را جوهر گویند و اگر باشد آن را عرض خوانند و بدان که بقای وجود غیر وجود است؛ بجهت آنکه دو کس را می​بینیم یکی تا ده سال بیش نمی​ماند و یکی تا صد سال می​ماند و هر دو در وجود شریکند، بجهت آنکه در حال حیات هر دو بر هر دو صادق است که موجودند؛ اما بقای وجود این صد سال است و بقای وجود آن دیگر ده سال. پس معلوم شد که بقای وجود غیر وجود است. پس ممکنات یا جوهر باشند یا عرض.

Махмуд ШабистариМаснави8 мин
Хакк аль-якин, глава 9

حقیقت- چون محقق گشت که مبداء عبارت است از ظهور هستی در نیستی، معاد عبارت بود از ظهور نیستی در هستی، چه مبدأ و معاد متقابلانند: کما بدانا اول خلق نعیده.حقیقت- ظهور هستی در نیستی اظهار و ایجاد خلق است و ظهور نیستی در هستی اخفاء، و اعدام و موت، مبداء چون ظهور هستی بود در نیستی: الست بربکم قالوا بلی. معاد ظهور هستی باشد در حقیقت خودش: لمن الملک الیوم للّه الواحد القهار.

Махмуд ШабистариМаснави11 мин
Гульшан-и раз, глава 10

به نزد آنکه جانش در تجلّی استهمه عالم کتاب حق تعالی است

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Канз аль-хакайик, глава 12

چنین گفتند دانایان اسرارکه چون حق کرد نور خویش اظهار

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Канз аль-хакайик, глава 21

به صورت آدمی کرده است نقاشاگر مردی به معنی آدمی باش

Махмуд ШабистариМаснави3 мин
Канз аль-хакайик, глава 25

یقین دان رزق جان از علم و دین استنباشد جز به سعی انسان یقین است

Махмуд ШабистариМаснави2 мин
Канз аль-хакайик, глава 30

ببین چون بهترین مهتران اوستبه جان سر همه پیغمبران اوست

Махмуд ШабистариМаснави2 мин
Гульшан-и раз, глава 32

بنه آیینه‌ای اندر برابردر او بنگر ببین آن شخص دیگر

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Канз аль-хакайик, глава 32

صراط اندر حقیقت چیست راهستچو بگذشتی از آن جان را پناه است

Махмуд ШабистариМаснави2 мин
Гульшан-и раз, глава 39

یکی دریاست هستی، نطق ساحلصدف حرف و جواهر دانشِ دل

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Гульшан-и раз, глава 60

نظر کردم بدیدم اصل هر کارنشان خدمت آمد عقد زنار

Махмуд ШабистариМаснави5 мин
Канз аль-хакайик, глава 4

به کلی دور شو از رسم و عادتبگو از جان و دل قول شهادت

Махмуд ШабистариМаснави1 мин
Хакк аль-якин, глава 6

حقیقت- ممکن امری است اعتباری که عقل بر وفق خویش از ادراک وجود و عدم به هم درذهن ترکیب کند، و چون به نهایت طور خویش رسد که مبداء طور کشف است حکم کند بدانکه اعتباریات را در خارج وجودی نیست: ان هی الا اسماء سمیتموها انتم و آباءکم.حقیقت- جسم وجسمانیات از جواهر و اعراض به جملگی از امور اعتباری​اند، به حقیقت وجود خارجی ندارند: کمثل عیث اعجب الکفار نباته ثم یهیج فتراه مصفرا ثم یکون حطاما.

Махмуд ШабистариМаснави4 мин