Mirzə Ələkbər Sabir · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Adəmi adəm eyləyən paradır,Parasız adəmin üzü qaradır!
Kim nə deyər bizdə olan qeyrətə?!Kim nə deyər bizdə olan qeyrətə?!Qeyrətimiz bəlli bütün millətə!…
Asudəlik bu saət yerdən göyə cəhanda"Dil mirəvəd zidəstəm, sahib dilan xudara,Dərda ki, razi-pünhan xahəd şod aşikara!"1
Bizi aldatma, xacə, hər sözünəBizi aldatma, xacə, hər sözünə,Bizə yox, get nəsihət et özünə!
Dün oxurkən bir müdiri-məktəbin məktubunuDün oxurkən bir müdiri-məktəbin məktubunuMin qələt gördüm qarışmış bir vərəq imlasına;
Mütləqiyyətdə əbd şəklindəMütləqiyyətdə əbd şəklindəMütəşəkkil olan nifaqü təzad
Cümələrdə dükan açmaz bakılıCümələrdə dükan açmaz bakılı,İstəsən gəz Bakının hər yerini;
Öymə nəsəbi, öyməyə şayistə həsəbdirÖymə nəsəbi, öyməyə şayistə həsəbdir,Gördük o müləvvəsləri kim, paknəsəbdir.
Eynüddövlənin iste’fasından dolayı bəstə girmək istəyən Tehran tacirani-qeyrətməndanələrinə!Bəstə iqdam eyləyin, ey tacirani-mö’təbər!Qaliba, vardır ümidim, bəxt yar olsun sizə!
Şimdi hər millət edir nəfsini irfanə fədaŞimdi hər millət edir nəfsini irfanə fəda,Vətən övladı üçün elmə, dəbistanə fəda.
Oylə qorxmam "biş"dən kim, qorxuram "cədvar"dənOylə qorxmam “biş”dən kim, qorxuram “cədvar”dən,Yardən olmam əmin, olsam da gər əğyardən;
Aldanmaram ki, doğrudur ayinin, ey əmu!Aldanmaram ki, doğrudur ayinin, ey əmu!Kəssin məni, həqiqi isə dinin, ey əmu!
Bakıda bir kənddə mühavirəKəndli:— Denilir, elm oxuyun, sözləri hər anda bizə,
Məftuni-səri-zülfüne qüllab gərəkməzMəftuni-səri-zülfüne qüllab gərəkməz,Rəncuri-ləbi-ləlinə innab gərəkməz.
Vəz etdiyin inandı, sən amma inanmadın!Vəz etdiyin inandı, amma sən inanmadın!Ya liləcəb, məgər yorulub bir usanmadın?!
Zahida, gəl soyunaq bir kərə paltarımızıZahida, gəl soyunaq bir kərə paltarımızı,Çıxaraq zahirə batindəki əfkarımızı,
Barişnalara dairEy gül, nə əcəb silsileyi-müşki-tərin var,Ahu nəzərin var!
Cəhd eylə, sən ancaq nəzəri-xəlqdə pak ol!Cəhd eylə, sən ancaq nəzəri-xəlqdə pak ol,Məxluqu inandır;
Mən bilməz idim bəxtdə bu nikbət olurmuşMən bilməz idim bəxtdə bu nikbət olurmuş,İzzət dönüb axır belə bir zillət olurmuş,
Soldumu gülzarın, ey Faiqi-Ne’man pəsərSoldumu gülzarın, ey Faiqi-Neman pəsər,Laleyi-ne’manların oldumu xunincigər,
Ey on ki, ülumi-mədənidən xəbərin varEy on ki, ülumi-mədənidən xəbərin var,Yüz dərdi-sərin var;
Barakallah ("Sən beləsənmiş, balam, ay barakallah sənə!")Sən beləsənmiş, balam, ay barakallah sənə!..Fisq imiş əmrin tamam, ay barakallah sənə!..
Bir cibimdə əskinasım, bir cibimdə ağ mənatBir cibimdə əskinasım, bir cibimdə ağ mənat,Olsun, olsun, qoy çox olsun boylə ləzzətli həyat!
Bəxtəvər ("Oğlumuz, ay Xansənəm, bir yekə pəlvan imiş!")Oğlumuz, ay Xansənəm, bir yekə pəlvan imiş!Bəxtəvər olsun başın, bəxtimiz oğlan imiş!
Gavur qızı ("Bilməm nə çarə eyləyim, ay Molla Nəsrəddin!")Bilməm nə çarə eyləyim, ay Molla Nəsrəddin!1Çərlətdi lap məni bizim övrət, gavur qızı!
Mən şahi-qəvişövkətəm, Iran özümündür!Mən şahi-qəvişövkətəm, Iran özümündür!İran özümün, Rey, Təbəristan özümündür!
Ax!..Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi,Onda ki, övladı-vətən xam idi!
Vaiz, qələm əhlin niyə təhqir eləyirsən?Vaiz, qələm əhlin niyə təhqir eləyirsən?1Ey əbri-siyəh, nuri nə təstir eləyirsən!
Yaşamaq istər isək sırf əvam olmalıyız!Yasamaq istər isək sırf əvam olmalıyız!Atıb insanlıgı, bilcümlə həvam olmalıyız!
Millət şərqisi ("Qeyrət edib çalışdın, düşdün qabağa, millət!")Qeyrət edib çalışdın, düşdün qabağa, millət!İndi bir az da dincəl, baş qoy yatağa, millət!