İkinci pərdə
Səhifə 4 / 5 · 60%
On ikinci şəkil
Səhnə yenə Salehin həyatını təsvir edir. Bəzəkli bir otaq. Xidmətçi kimi geyinmiş Güllü xala ilə Bilal kişi vedrədə su gətirirlər, səhnədən keçib o biri otağa gedirlər, sonra boş vedrə ilə qayıdırlar. Dekolte paltar geyinmiş Şəlalə səhnəyə çıxır.
Güllü
A kişi, üzünü yana çevir, gəlin çılpaqdır.
Şəlalə
Vəhşi olmayın, dəb belədir. Yayda gərək qadınların bədəni nəfəs alsın.
Bilal
Alsın da... Sözümüz yoxdur ki...
Güllü
Su kifayət eləyər?
Şəlalə
Yox, yenə gətirin, çiməcəyəm. Cəld olun, gedəsi yerim var. (O biri otağa keçir)
Bilal
Üzümü çevirə bilərəm?
Güllü
Çevir, çevir. Gərək yenə su dalınca gedək. (Yorğun halda otururlar)
Bilal
İndi ki, su verməyəcəklər, bu təzə evləri niyə tikirlər? Həyətdən beşinci mərtəbəyə su daşımaq, bu kənddə yaşayıb o biri kəndə su dalınca getmək kimi bir şeydir.
Güllü
Saleh bilsə ki, gəlin başımıza bu oyunu açır, dünyanı dağıdar.
Bilal
Heç nə eləməz. Bu arvad Salehin öz başında qoz sındırır. Haradan tapdı, gətirdi bu bəlanı?
Güllü
Bu cür bəlalar özləri gəlib adamı tapırlar.
Bilal
Bilirsən nə var, Güllü? Oğula-zada etibar yoxdur, çıxaq gedək kəndə...
Güllü
Acıq eləyib getsək, uşaq dərdə düşər...
Bilal
Salehə deyərik, guya havamızı dəyişmək istəyirik, guya burada yeyib harınlamışıq, könlümüzə gəzmək düşüb.
Güllü
Pis gəlinin zülmünü düşmənim də görməsin.
Şəlalə içəri girir, ikisi də ayağa qalxıb hazır dayanırlar.
Şəlalə (hirsli)
Bəs nə oldu, niyə getmədiniz? Marş buradan bu saat. Mən bir deyəndə, vedrələri götürün, iki deyəndə, qapıdan çıxın. Cəld tərpənin. Bir-iki. (Bilal kişi ilə Güllü xala vedrələri götürüb çıxırlar) Belə ha... söz deyəndə o saat yerinə yetirmək lazımdır.
Tərlan xanım içəri girir.
Tərlan xanım
Şəlalə! Ərin bu gün yenə məni qapıdan qovdu. Neçə gündür əlləşirəm, bir şey çıxmır. Heç dəxli var, sən Allah, arvadına acığı tutdu, məni işdən çıxartdı.
Şəlalə
Sən də qanımın qara vaxtında dəqiqədə bir “ər-ər” deyib məni dilxor eləmə. Sən onu caladın boğazıma...
Tərlan xanım
Səninçün yaxşı ərdir. Yedirdir, geyindirir, yaxşı maaşı...
Şəlalə
Quru maaş, vəssalam. Deyirdin, bazalar, anbarlar... hanı? Bir çöp də görmürəm. Ağzımı açan kimi külbaş namusdan, qeyrətdən, həqiqətdən danışır. Mən isə belə şeyləri sevmirəm. Başımı birtəhər dolandırıram.
Tərlan xanım
Birtəhər baş dolandırırsan, hə? De görüm, ərindən xəlvət əmanət kassasına nə qədər pul qoymusan?
Şəlalə
Bir qəpiyim də yoxdur.
Tərlan xanım
Ağız, çantandakı əmanət kitabçasını öz gözümlə görmüşəm. Hamıya yalan, mənə də yalan?
Şəlalə
Bura bax, Tərlan xanım, sənin vaxtın çoxdan keçib, indi mənim dövranımdır, əlimə-ayağıma dolaşma.
Tərlan xanım
Ey, ey, mənə deyirsən, əl-ayağıma dolaşma? Açaram sandığı, tökərəm pambığı.
Şəlalə
Nə, nə, neyləyərsən? Sandığı açarsan? Hansı sandığı? Yoxsa Mantaşovun evindən gətirdiyin sandığı?
Tərlan xanım
Kəs səsini, bihəya! Bilirsən mən kiməm?
Şəlalə
Bilirəm, niyə bilmirəm? Milyoner məclislərinin yaraşığı, İsrail bəyin sevgilisi...
Tərlan xanım
Ələ salırsan?
Şəlalə
Nə olar ələ salanda?.. Sən ki, bütün dünyanı yalanla doldurmusan.
Tərlan xanım
Kimə, mənə yalançı deyirsən?
Şəlalə
Sənə deyirəm. De, de görüm, nə vaxt gimnaziyada oxumusan? Nə vaxt ballarda vals oynamısan? Atan bəy olub ki, “Muxtar bəy, Muxtar bəy” deyib, dad eləyirsən? İsrail bəy kimdir, özündən uydurmusan? Vur-tut ikicə il fransujenka dərzinin yanında qulluqçuluq eləmisən, oradan da səni oğurluq üstündə qovublar.
Tərlan xanım (ağlayır)
Mənim elədiklərim sənin gözündən gəlsin, Şəlalə!
Şəlalə
Neyləmisən? De görüm, neyləmisən? Köhnə, çürük parçaları birə-beş qiymətə mənə satmısan, onu deyirsən? Aslanla məni kim tanış elədi, istəməyə-istəməyə məni ona kim verdi? Bəs Salehlə məni kim tanış elədi? Mən onu sevirdim? Niyə yalandan gedib kişiyə demişdin ki, “bacım qızı ölür dərdindən?” Yaxşı eləyib səni qovub.
Tərlan xanım
Şəlalə, səni görüm yanasan! (Ağlayır)
Bilal kişi ilə Güllü xala su gətirirlər.
Bilal
Fransanın nümayəndəsi ağlayır.
Güllü
Gəl, qarışma. (O biri otağa gedirlər)
Tərlan xanım
Mənim səndə nəyim varsa, yığışdır ver bura!
Şəlalə
Yeri, yeri!
Tərlan xanım
Pul borclusan, onu da qaytar.
Şəlalə
Yeri! Bir də ayağın mənim evimə dəyməsin.
Tərlan xanım
Mən bu evə bir də gələcəyəm, amma tək yox, milislə birlikdə. (Gedir)
Şəlalə (çağırır)
Bilal! Güllü!..
Bilal kişi ilə Güllü xala gəlirlər.
Güllü
Bizi çağırırsınız?
Şəlalə
Bu evdə ayrı Bilal, ayrı Güllü var?
Bilal
Allah heç bir Bilala, heç bir Güllüyə bu cür ev göstərməsin.
Şəlalə
Amin. Mən gedirəm, vannanı doldurun, xörəyi hazırlayın, sonra da ev-eşiyə əl gəzdirin, bu saat qayıdıram. (Gedir)
Bilal (onun arxasınca baxır, kədərlə)
Görəcəkli günlərimiz varmış.
Güllü
Vedrələri götür, gedək.
Bilal
Heç yerə gedən deyiləm. Bəsdir. Telefon elə, Saleh bu saat bura gəlsin. Ona sözümü deyib, bu şəhərdən baş götürüb gedirəm. (Oturur)
Güllü
Körpənin ürəyini bir tərəfdən bu arvad üzür, bir tərəfdən də biz üzək? Bircə balanı öldürmək istəyirsən? Dur ayağa!
Bilal
Durmuram. Belə ləyaqətsiz, həyasız arvada nökərçilik eləməyəcəyəm.
Saleh içəri girir.
Saleh
Nə olub? Bu vedrələr nədir?
Bilal
Bu vedrələr mənim atalıq haqqımdır, vermisən qoltuğuma!
Güllü
A kişi, ağzını yum!
Saleh
Mən heç nə başa düşmürəm. Siz niyə su daşıyırsınız?
Güllü
Bu günlük. Gəlin xahiş elədi ki...
Bilal (onun sözünü kəsir)
Yalan danışma, Güllü! Bazara da biz gedirik, xörəyi də biz bişiririk, yuxarıya su gəlməyəndə, suyu da biz daşıyırıq.
Saleh
Bəs niyə mənə deməmisiniz?
Güllü
Hamısı birdən olmayıb ki? Yavaş-yavaş artıb da...
Bilal
Kənddə xam atları öyrədəndə görməmisən? Əvvəlcə belinə yəhər qoyurlar, sonra ağzına cilov keçirdirlər, axırda da minirlər.
Saleh
Mən evdə olanda belə şey hiss eləmirəm. Həmişə anacan, atacan, buyur, filan-feşman.
Güllü
Onunçün biz həmişə sənə deyirik ki, evə tez gəl.
Saleh
İclaslardan macal olub ki? Onsuz da onun əlindən zara gəlmişəm, indi daha lap xirtdəyə çatdı. Özü haradadır?
Güllü
Çıl-çılpaq getdi.
Bilal
Parçaya qənaət eləyir, nədir?
Saleh
Bunun bir əlacı var. Əməliyyatı-cərrahiyyə.
Bilal
Nə deyir?
Güllü
Evimiz yıxıldı, altı-beş vurur.
Saleh
Həkimlər deyir, insanın ki, bədənində yara əmələ gəldi, ən yaxşısı budur kəs, at.
Güllü
Beləsini bıçaq kəsməz.
Bilal
Bu yara deyil, zəlidir. Ondan yaxa qurtarmaq çətindir.
Saleh
Qaçmaq, atam, qaçmaq, elə siyasətlə qaçmaq ki, dünyanı axtarıb tapa bilməsin. (Yavaşdan) Mən bu gün işimi təhvil verdim, ayrı yerə təyin olundum.
Bilal
Böyütdülər?
Saleh
Yox, bir az balacalanmışam, öz xahişimlə...
Bilal
Öz xahişi ilə böyük qulluqdan çıxıb balaca qulluğa gedən adam birinci dəfədir görürəm.
Saleh
Ata, insanın böyük-kiçikliyi onun qulluğundan asılı deyil.
Bilal
İşdən çıxarılan bütün məsul işçilər özlərinə bu cür təsəlli verirlər.
Güllü
Körpəmə sataşma, ey, özü bilən yaxşıdır.
Saleh
Birdən gələr, sözüm yarımçıq qalar. Mənim təzə iş yerimdən xanımın xəbəri yoxdur. İndi, əvvəlcə gərək sizi yola salam, dalınızca da özüm gəlim. Bura zəhmət çəkin! (Onları səhnənin qabağına çağırır)
Bilal
Vedrəni götürək?
Saleh
Yox, sözüm var. O gələn kimi guya mən sizə hirslənəcəyəm, deyəcəyəm gözüm sizi görməsin, gedin kəndə, filan-feşman... Siz də o biri otaqdan öz paltarlarınızı, mənim paltarlarımı yığışdırıb düşərsiniz aşağı, bir taksi tutub gedərsiniz İçərişəhərə. Həbibüllahın evini ki tanıyırsınız, onun birinci mərtəbəsində Rəfiqə adlı bir qadın var, ona qonaq olun, mən də gələrəm.
Bilal
Sonra yağışdan çıxıb yağmura düşərik ha...
Güllü
Ay bala, təzəsi?
Saleh
Təzəsi yox, köhnəsi, birincisi. Neyləyim, mələyi qoydum gözüyaşlı, şeytanı güldürdüm. (Ayaq səsləri eşidilir) Yavaş, deyəsən gəlir, vedrələri götürün əlinizə...
Bilal
Bir, vedrələri götürdük.
Şəlalə içəri girir.
Saleh (guya, Şəlalənin gəldiyini bilmir)
Sizə Şəlalə xanım tapşırmayıb ki, su daşıyın? Bəs, niyə sözə baxmırsınız? Vedrələr niyə boşdur?
Şəlalə
A, mən onlara nə vaxt su daşıyın demişəm?
Saleh
Şəlalə, gəlmisən? Pəh, pəh, pəh... Bu paltar sənə necə də yaraşır? Niyə elə uzun tikdirmisən? Bir az da qısa eləyəydin də...
Şəlalə
İnpoşiv sözümə baxır ki.
Saleh
İnpoşivin müdirini elə günü bu gün qovacağam.
Şəlalə
Bəs deyirdin səni dəyişmək istəyirlər, nə oldu, qaldın?
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sabit-rehman-yalan-ikinci-perde
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Əsgər ağa konyak butulkasını boşaltdıqdan sonra qolunun bütün qüvvəti ilə bağın aşağısına doğru fırlatdı və ayağa durub donuq gözləri ilə o yan-bu yana baxmağa başladı.Uzaqdan qulağına incə bir zarıltı gəldi.
Çiy ətTədarük anbarının müdiri Məmməd Qəribov səhər tezdən yerindən qalxıb tələsik geyinməyə başladı.Arvadı təəccüb qaldı:
CeyranAtalar deyirlər ki, söz vaxtına çəkər. Elə keçən il bu vaxt, bizim məhəllədəki Əhməd evləndi. Əhmədin atası Qənbər kişinin bizim tərəflərdə tanımayan az tapılar. Böyük bir idarənin anbar müdiridir. Evi də düz anbarın yanındadır. Qapıbir qonşudular. Çox rica edirik ki, bu, sizin ağlınıza pis-pis fikirlər gətirməsin, Qənbər kişini hələ bu vaxta kimi əliəyrilikdə tutan olmayıb. Düzdür, bir az qohumbazlığı var, məsələn, oğlu müavinidir, arvadı tədarükçü adı ilə məvacib alır. Ancaq bunların işə heç bir təsiri yoxdur. Anbar düpbədüz, aptek tərəzisi kimi işləyir. Söhbət bunda deyil, söhbət Əhmədin toyundadır. Bir toy oldu ki, gəl görəsən. Zurna çalan kim, şabaş yığan kim, tar dəstəsi gətirən kim, müxtəsər, Əhməd gözəl qız aldığına o qədər sevinmişdi ki, qırx gün, qırx gecə toy çalsaydı yenə ürəyi soyumazdı.Əhmədin öz savadı yediillikdən yuxarı deyildisə də, qız ali məktəbdə oxuyur, adı Ceyrandır. Həqiqətən adına layiq qızdır... Yeriyəndə min can alır, danışanda elə bil bülbül oxuyur, güləndə ətrafa sanki gül səpələnir. Qərəz, toyda oturanlara elə gəlirdi ki, Ceyran nağıl kitablarının səhifələrindən çıxıb bir baş bu toya gəlib.
Altı qızın atasıArvad xəstəxanaya gedəndə Pirəliyə sarı dönüb zırıltılı səslə dedi:– Uşaqlardan muğayat ol!
Başqa şairlərin şeirləri
Müshəf cəmalından yay qaşlarındanOxudum bir kəlmə ayə, mən dilbər,
Nə vəhşi könlüm ol ahunigəhdən qeyrə ram olmazNə vəhşi könlüm ol ahunigəhdən qeyrə ram olmaz,Nə anın hicrinin nöqsan olan ayı tamam olmaz.
Külək, dəniz, gecə, ölüm və Səlim(Ballada)*Şəhər təzə salınırdı;
Müxəmməs: Al yaşıl abı sarı bənövşə qara qırmızıAl yaşıl abı sarı bənövşə qara qırmızıAlasan geydirəsən həmişə yara qırmızı