Zəmanənin tənqidi
Ey xudavəndi-cəhan, aləmi əsrari-xəfi,Bu nə kavuşü, nə qovğavü, nə cəngü, nə cədəl?
Xəlqi-aləm həmə bədkarü dilazarü bəxil,Nəsli-adəm həmə bədtinətü pürməkrü dəqəl.
Əsr bir əsrdi kim, gürbə verir şirə təkan,Dövr bir dövrdü kim, gürgə edər həmlə həməl.
Eybinə yox mütonnəbeh olan adəm, hərgiz.Çarə oldur ki, bu əhvalə yenə gəzdirəm əl.
Münşii-təbə səzavari-süxən kimdi, – dedim,Söylədi: məzlomeyi-mollanı yazmaq əfzəl.
Ruzi şəb mədrəsədə qeybətü böhtanü duruğ,Müttəsil məhkəmədə söhbətü əşarü qəzəl.
Üləma talibi-arayişi-ətfalü əyal,Füqəha rağibi-zinü nəmədü əsbü kütəl.
Azışıb gör necə ol jindəqəba mollalər,Bəhri-puşək zənə imdi bəyənməz məxməl.
Ton edər ətləsi-gərdunə sərapərdələri,Buriya görməz idi xanələri mündan əzəl.
Cəm edib hər biri bir müft xəvaninlər təkBir kapal at, içi leyk çoxu sarı təpəl.
Ol ki, doşabə məkəsvar urardı özünü,Haliya tolx edər ovqatimi, ver şəhdi-əsəl.
Al, yaşıl, zərdü siyəh, düxtəri-diba mövcud,Yoxdu bir kəsrü kəmi heç birinin qeyr əz əməl.
Alimi biəməlo pəndü nəsihət netsin.Muryanə yesə pirahəni tutmaz seyqəl.
Xah bəd, xah niku, xaliqi bilsin, bizə nə,Biçər öz əkdiyini hər kişi həngami-məhəl.
Yol gedər molla qəmi kari-vilayət hələ,Neçə ildən bəri bir növ, olubdur müxtəl.
Gələ gər həzrəti-Sahib deyə yüz vəzü dəlil,Yox gümanım ki, qəbul eyləyə işlər feysəl.
Aparıb oğru payızdan bəri XızrıstandanOn öküz, doqquz inək, yeddi camış, dörd beş kəl.
Mən ki, peyğəmbəri-namürsəliyəm bu xəlqin,Şümr tək qanın içər gəlsə Nəbiyyi-Mürsəl.
Rəsmdi bundan əzəl – düzd gəzərdi gizlin,İndi mal sahibinə der ki: “gedək, Murova, gəl!”.
Tutasan otuz iki at başı iyirmi dörddə,Göstərir arizinə ... zasdatəl.
Nəçidi məmləkəti çala, çapa dana-doluq,Əhli-divan ona hərgah desə kim, dincəl.
Qarabağdan, tarı şahiddi, bu il ZərdabəSağ başın tükü sanı at-mal aparıbdı keçəl.
Özgə yer mərdümü haşa cəzə bilsin kolda,Aləm-aşkar özümüzdəndi tamamən əngəl.
Çarpa oğrusunun səhldi əncami yenə,Mərdümi-şəhr kimi görsə deyər: “bircə çömək”.
Elə ki, bənd elədi ..., Allaha pənah,And içər hər kəsə yüz gəz ələ alıb heykəl.
Şöhreyi-şəhr idi taətdə Əbazər, Miqdad,Qıl nəzər Şişə bazarında nədir gör ki, əməl.
Sürçüdür arşını fərzəndi-nəhan əhyana,Müştəri görsə açar başına yüz qalü məqəl.
Nə bir anlar şərəfi-and təvafi-Kəbə,Həmə kəcbəhs, dilazar, xotadidə, doğəl.
Küllühüm zahiri xoş, batini bəd, qəlbi qara,Şalı əlvan, donu rəngin, saçı, saqqalı gözəl.
Yaza bilməz oların eybini ta ruzi-əbəd,Abi-Ceyhun – mürəkkəb, qələm olsa – cəngəl.
Yetdi növbət ümərayə, işim oldu müşkül,Ehtiyat eyləməsəm müşkülü eylərdim həll.
Tutmayıb pəndi-xirədmənd, məni damə salır,Bu kəsilmiş dilə, hərçənd, deyirlər dincəl.
Neyləsin dil, necə qan ağlamasın gözlərimiz,Hakimi-şahə ola hər həftədə bir müstəməl.
Nə gəlir durquza, nə öldürüb azad qıla,Yetimi, bil, qoyacaq halı pərişan, mətəl.
Yazıq ol kim, düşə kari dəri-mücməlkarə,Nə qədər var həyatın, deyəcəkdir: “Get, gəl”.
Necə kim, verməmisən seyri-qəmərdən razı,Eylə ki, aldığını aldı zühəl tək tənbəl.
Bazigərlikdə əcayib yədi-beyzaləri var,Etməmiş mat, iki tir vurar əl-ba-əl.
Gəzəsən aləmi haşa tapıla bunlar tək,Özləri bisərü pa, işləri cümlə təl-təl.
Ey şəhənşahi-ümurati-cahan, eylə zühur,Ənqəribdir yetişə şişeyi-namusə xələl.
Bəs ki, kəc başını tutmuş fələki-süflənəvaz,Qorxum oldur, sata əlayə təhəkküm-əsfəl.
Belə ki, rövnəqi-nəzmi pozulubdur xəlqin,Sağ əli başıma, xub getdi Camal, Adıgözəl.
Dərd çox, bar giran, qövrə yetən yox, ya rəb,Bizlərə səbr əta eylə və yainki əcəl
Həcvü hədyan ilə övqat keçirdin, Zakir,Qorx o gündən olasan ta bəəbəd zərbi-məsəl.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/zakir-zemanenin-tenqidi
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Cövrü cəfavü dərdü qəmi-yarə qaniəm,Tağı sitəmlə gər cigərim yarə, qaniəm.
Adətdir xublara başdan, binadanAdətdir xublara başdan, binadan,Bir müddət aşiqə hələ yağ çəkər.
Aralıda meyü məhbub olmasaAralıda meyü məhbub olmasa,Bahar zimistandan betərdir mənə.
Bağrım şan-şan olur zənbur evi təkBağrım şan-şan olur zənbur evi tək,Gözüm tək, sən gəzən otağa düşər.
Başqa şairlərin şeirləri · Satira
Bu sirr komunxozdamı, baqqaldamı yoxsa?Ya inki dəmir yoldamı, ya maldamı yoxsa?
BilirəmMillətə hər nə yazırsansa, rəvadır, bilirəm,Ay Baba, yazdığın hər dərdə dəvadır, bilirəm.
Peşmanam indiHitler deyir:*Hərb etməyimə it kimi mən peşmanam indi,
Heçstan əhliBəsdir, “mən, mən” söyləyib atıldığın meydana,Neçə qoltuq altına girdiyini saysana!