Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Dilbəra, ol ay yüzün xyrşidi-tabandır mana,Bağçan içindən axan su, abi-heyvandır mana.
“1905-ci ildə” tamaşası haqqında“1905-ci ildə” əsərini yazarkən mən öz qarşımda 1905-ci ildə Bakıda olan bütün inqilabi hadisələri əhatə etmək vəzifəsini qoymamışam.Bu tema öz bədii həllini gözləməkdədir. Bu məsələ ətrafında hələ tam bir əsər yazılmamışdır. 1930-cu ildə Zaqafqaziyanı gəzərkən aldığım təəssürat məni bu pyesi yazmağa sövq etmişdir. Mən Gürcüstanda, Ermənistanda və Dağlıq Qarabağda olduğum zaman bütün millətlərə mənsub olan adamlara rast gəldim.
Azərbaycan - TürkiyəCavanşir Quliyev bəstələmişdir*Bir millətik, iki dövlət
Qəlbimə adın yazılıbSənə söz çələngi hörürəm, ustad,Qəlbimə silinməz adın yazılıb.
Çalsın Azərbaycan haray zənginiKəsib qabağımı camaat mənim.Vəziyyət necədir? - xəbər alırlar.
HanıHanı gözündəki işıq,Üzündəki o yaraşıq,
Babam kərpic kəsəndəŞərqin qədim şəhərlərindən birində ömrünü bina tikməyə, abadlığa sərf edən qoca bənna yaşardı. Rahatlıq bilməyən bu möhnətkeş qocanın günü ağır zəhmətlə keçərdi. Adi torpaqdan, sudan qutu kimi kərpic yaradardı. Əlinin əməyini tikilişdə görəndə sevinər, qanadlanardı. Yaşayışın fərəhini bu mənalı əməkdə görərdi.Günün birində işinə məşğul ikən bir göyçək oğlan ona yanaşıb nəsihət eləməyə başladı. Təşəxxüslə dayanıb dedi:
Şer yazmayanları görüb vəcdəyə gəldimŞer ilə yaşadım həftələri, ayları,Qələmimi yormadı sözün sərt dolayları,
Pərakəndə şeir 534پیش قضا طلسم ز تدبیر بسته ایمسد شکر به رهگذر شیر بسته ایم
Rübai 138Məktubun gələndə gecəydi, ey yar,Onu oxuyuram hər gecə təkrar.
Rübai 15Gözəlim dil açıb soruşmadı hal,Kamamı vermədi o şirinməqal.
Rübai 131خواهم که لب باده پرستت بوسمو آن عارض خوب و چشم مستت بوسم
Ağzına gönülüm hakîrgelürAğzına gönülüm hakîrgelürİkisi vahdet ile bir gelür
DinsizlikPənah aparıram bir Allaha ki, onun mərhəmətinin intəhası yoxdur. Və məhz belə bir Allahın mərhəmətinə arxalanıb, bu aşağıdakı sözləri cürət edib yazıram. Yoxsa, bu sözlərin hər birindən qan qoxusu gəlir.Söhbət Holbax filosofun barəsindədir. Bu şəxs, Fransanın ən məşhur filosoflarındandır ki, on səkkizinci qərinədən bu günə kimi bunun kitabları Avropanın cəmi darülfünunlarında oxunur.
Ənisül-arifin, 6بود زنگی زاده ای، بی دین و دادغول غفلت داده عمرش را بباد
Qəzəl 167صراحی میزند هردم انالحقبده ساقی می جام مروق
Töhfeyi-Sami, bölmə 209اصلش از غوریان هراتست و او بحدت ذهن وجودت طبع موصوف بود و اکثر خطوط را نیک مینوشت در علم عروض و صنایع شعر بسی ماهر است، چنانکه قصیده ی مصنوع خواجه سلمان ساوجی را مکرر تتبع کرده این مطلع یکی از آنهاست :نوشتن که العبد سلطانعلی
Gördüm ki, gəlir təngə nigarım, səfər etdimGördüm ki, gəlir təngə nigarım, səfər etdim,Sevdalərə saldım başımı, tərki-sər etdim.
HisslərŞerdir hisslərə tutan ayna,Şairin hisslərindədir məna.
Qitə 49خسروا طبع تو روز و شب نشاط آلود باددشمنانت را ز دیده روی خون پالود باد
Qəzəl 51می درفگن به جام که مست شبانهایمما را سهگانه ده که درین ره یگانهایم
Xəbərin yox, gözəlim, könlüm edib qan zülfünXəbərin yox, gözəlim, könlüm edib qan zülfün,Eyləmə gül üzünə bir də pərişan zülfün.
Mikayıl MüşfiqYaxın qələm dostu haqqında vəfatından sonra söz demək dost üçün çox ağır olur. Özü də əsərlərilə yaşayan, həmişə sənin gözlərinin qarşısında durub sənə baxan, gülümsəyən bir şair haqqında.Mikayıl Müşfiqin yaxın dostlarından biri də mən idim. Sağlığında bu dostluğun 12 il, indi isə 40 ildən artıq bir tarixi vardır. Tanış olduğumuz zaman Müşfiqin 18 yaşı olardı. Bizim gənclik illərimiz çox qaynar bir dövrdə keçdi. Qızıl qələmlər ittifaqı sıralarına Müşfiq Sabir kitabxanası yanındakı ədəbi dərnəkdən gəldi. Bu gəlişə hamımız sevindik. Demək olar ki, o vaxt kitabxanaların və məktəblərin hamısında ədəbiyyat dərnəkləri fəaliyyət göstərirdi. Bu dərnəklərdə istedadlı gənclər az deyildi. Biz şəhərimizdəki kitabxanaları, məktəbləri gəzib böyük maraqla divar qəzetlərindəki ədəbi parçaları nəzərdən keçirərdik. Həmin yazılar haqqında “Gənc işçi”də məqalələr yazardıq. Bu ədəbi parçaların müzakirəsini keçirərdik. İstedadlıları qızıl qələmlər ittifaqına cəlb edərdik.
Rübailər, 143Çəkdim necə qəm, gör ki, sənin hicrindən,Bir dost olub ağladı mənə hər düşmən.
İqbalnamə, fəsil 6Deyirlər: göylərdə bir ağ xoruz var,O, ərşin altında tutubdur qərar.
Tarix 1چون والد کمینه طواف مدینه کردمحرم به حج شدیم و مناسک تمام شد
Sual-cavab (" – Şəhri-mə’lumunuzun vəz’ü qərarı necədir?")CAVAN-QOCA– Şəhri-mə’lumunuzun vəz’ü qərarı necədir?
Qəzəl 28مشتاب ساربان که مرا پای در گل استدر گردنم ز حلقه زلفش سلاسل است
Qəzəl 96عاشق که رنج عشق نداند ز راحتشگو باز گیر رحل اقامت ز ساعتش
KaryeristOnun kinli gözlərində min tikanlı hiylə var,Hayla girər hər iclasa, ağızlardan söz qapar…