Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Necə ki dağların lal çığırıylaYol aldım, qarşıda sirli gələcək,
Dövlət Dumasının buraxılmasına dairMəlum olduğu üzrə, Dövlət dumasının bu tez zamanda buraxılmasına ümdə səbəb bu olubdur ki, dumanın vəkilləri hökumətlə bir ay müddətində olan mübahisə və mübarizəyi binəticədən sonra istəyirlərmiş ki, bir xitabnamə yazıb əhali arasına buraxsınlar. Bu xitabnaməni yazmaqda dumanın qəsdi o imiş ki, öz vəzifəsinin ifa edilməsini camaata bildirsin, söz yoxdur ki, duma bu xitabnaməni yazıb da belə zənn edirmiş ki, xitabnamə əhali arasında heç bir iğtişaşa və ya inqilaba səbəb olmaz; lakin hökumətin zənni ayrı imiş. Görünür ki, hökumət belə güman edirmiş ki, bu xitabnaməni yazıb da əhali arasına intişar etmək istədikdə dumanın qəsdi böyük bir inqilab çıxartmaq imiş. Odur ki, hökumətin bu zənni dumanın buraxılmasına səbəb oldu; şübhəsizdir ki, hökumət bunu dəxi nəzərdə tutubmuş ki, dumanın buraxılması da, ehtimal, şuriş və ya inqilaba səbəb ola bilər. Ona binaən Peterburqda və bəzi yerlərdə iğtişaş vüquunu qabaqlamaq üçün bir taqım tədbirlər ittixaz etmişdi, lakin anlaşılır ki, hökumətin bu ikinci zənni ki, dumanın buraxılması inqilaba səbəb ola bilər, əvvəlki zənndən zəif imiş. Zahirən bu zənnin zəifliyi doğru olmaqdadır; çünki teleqramlardan anlaşıldığına görə, dumanın buraxılması xəbəri heç bir yerdə, heç bir şəhərdə elə görkəmli həyəcana və ya şuriş və inqilab əlamətinə səbəb olmayıbdır və Rusiyanın və Rusiya inqilabının mərkəz yeri olan Peterburq və Moskvada duma buraxıldı. Axırı bizim Bakıdakı kimi böyük bir sakitlik ilə eşidilibdir. Əlbəttə, gələcək bizə məlum deyildir, fəqət hal-hazırda şəhadət verə bilərik ki, dumanın buraxılması Rusiyada ümumiyyət etibarilə heç bir təəssürata hələ ki bais olmadı.Dumanın sabiq üzvləri, yəni vəkillər, dumanın buraxılmasına dair hökm aldıqdan sonra hamısı Peterburqdan çıxıb Fillandiyaya gedibdirlər.
Məhəmmədəli Mirzənin nəzəri-diqqətinə ədalətli bir vəsiyyətEşitdim ölən vəqt Nuşirəvan –Öz övladına böylə qıldı bəyan:
Tək qalmaqTək qalmağı sevmirəm,tək olanda üzülür,
OlmazDəymə, dəymə, könlüm sana aşiqdir,Aşiqin qəlbini sındırmaq olmaz!
Şeir 179به رهنمایی چشم، این ره خطا رفتمگناه دیدهٔ من بود، این خطاکاری
Körpə vətəndaşaDe, nə vardır dünyadaAna südündən təmiz.
Qitə 83روز قتل ابن ملجم لعنت الله علیهدوستان بودند مهمان کمال السلطنه
Balaca ovçuI**Sahil qəşəng, gəzməli...
Qəzəl 34گاهی گر از ملال محبت برانمتدوری چنان مکن که به شیون بخوانمت
Ey cəmalın gülsitani baği-minudur manaEy cəmalın gülsitani baği-minudur mana,Cənnəti-rizvan ki, derlər, ol səri-kudur mana.
Kimdir mənim düşmənim?Kimdir mənimƏn qorxulu düşmənim?
Şuşanın şəhər bağındaXan Şuşinskinin xatirəsinə*Burda qəlyanını tüstülədərdi,
Oda düşərlər, yada düşərlərBuruq saçlı, gülər üzlü,Sinəsi qızıl ulduzlu,
Iv pərdəŞah Səncər dalğın, şah taxtı üstündə oturub Xəyyamın rübailərini oxuyur. Vəzir içəri girib, şahın önündə təzim edir.Şah Səncər**
Bir qəlbin yanğısı– Ay doktor, üstünüzə sağlıq, ürəyim qəfəs quşu kimi hey çırpınıb durur, sakit olmur. Mənim bu dərdimə bir əlac!– Nə olub məgər?
Neçə təzə şair gələr bu dünyaya...Sal qayayam, yoğrulmuşam qüdrət ilə,Heç bir rüzgar bu səfimi yara bilməz.
Qəzəl 679Su qabına tökməzlər dardır deyə şərabı,Dəli selə bənzədər gecə vaxtı məhtabı.
Rübai 192Ovçum, Xaqanini etdinsə əsir,Öldürmə, axı o ölmək istəmir.
Qəzəl 27Qoşa zülfünü cəfa vermək üçün düyünlədin,Yer üzündən vəfa rəsmini sildin.
Rübai 131خواهم که لب باده پرستت بوسمو آن عارض خوب و چشم مستت بوسم
Bu yüregüm hecr odından tağludurBu yüregüm hecr odından tağludurDerdi dermânıyile hem çağludur
Kitab məsələsiÇox yerdən yazıb, bizdən soruşurlar ki, aya qədim əsrlərə nisbət yenə indi mətbəə və çap işləri baha başa gəlir?Bu cür sualların hamısına mən indi birdən cavab vermək istəyirəm.
Məsnəvi 7خری از پایگاهی کرد فریادکه دوران سلوک حق برافتاد
Qəzəl 182من شاهباز زاده شاه شریعتماز بهر صید طایر قدس حقیقتم
Töhfeyi-Sami, bölmə 214در خوشنویسی مسلم روزگار و در انشاء سرآمد فضلای بلاغت شعار بود. پدرش بوزارت شاهزاده بدیع الزمان میرزا اشتغال داشت خود بطالب علمی و کسب کمال مساعی جمیله بظهور میآورد و بعد از آن بسپاهیگری مشغول شده در خدمت درمش خان که لله من بود بسر می برد و خان مذکور با او ظرافت ها میکرد و او از این معنی بسیار آزرده خاطر می بود در آن ولا این دو بیت بطرز بوستان حسب حال خود گفته :گشت بی صبری من موجب رسوایی من
Vaiz bu qədər zəmmini etməzdi şərabınVaiz bu qədər zəmmini etməzdi şərabın,Bir bilsə idi ləzzətini badeyi-nabın.
ArkadaşlarEy duyğulu, hissli arkadaşlar,Mən sizlərə türkü söylədikcə,
Qitə 76منم ز حسرت دیدار یار زار و نزارهمی بگریم چون ابر نوبهاری زار
Şikayətnamə 10فلک را عهد بس نااستوار استهمه کار جهان ناپایدارست