Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
در تهران مکتب داری میکرد مردی متقی و درویش بود این مطلع از اوست :
Kim ki, istər özünü sərvəri-əyyam eləsinKim ki, istər özünü sərvəri-əyyam eləsin,Dəri-meyxanəni öpsün, tələbi-cam eləsin.
Göz yaşlarımEy mənim yurddaşlarım, qardaşlarım,Zillətə düşmüş ömür sirdaşlarım!
Qaşların tağı edib tağı-kəlisanı şikəstQaşların tağı edib tağı-kəlisanı şikəst,Hüsnünün məshəfi İncil ilə Quranı şikəst.
Qəzəl 2858از ان در خلوت معشوق بر من حال می گرددکه از چشم سخنگو صحبت من قال می گردد
Qitə 85دوستی داشتم به ری که به حسنرخ او خط نغز دلبر داشت
Qəzəl 615ترا رسد گره مشک بر قمر بستنبه گاه شیوهگری لعل بر شکر بستن
Qəzəl 284Bir ömürdür yaxşı üz öz yarımızdan görmədik,Mərhəmət umduqsa da, dildarımızdan görmədik.
Ohuna uğrayan gönül selâmetdür selâmetdürOhuna uğrayan gönül selâmetdür selâmetdürTapundan ayru geçen dem nedâmetdür nedâmetdür
İranda ləqəblərBunu heç kəs inkar etməz ki, İranın bu dərəcədə tərəqqi tapmağına və qeyri məmləkətlər içində şöhrət qazanmağına ancaq və yenə də ancaq ləğəblər səbəb olubdur. Vaqeən, bu saat dünyanın hər bir yerində İranın ləğəblənmiş əşxasının söhbəti düşəndə hər bir kəs quruyub qalır və çünki oralarda bu qism böyük adamlar az tapılır, onunçün paxıllıqlarından az qalır canları çıxsın (cəhənnəmə çıxsın, gora çıxsın).İndi mən ərz edim, gör qeyri bir məmləkətdə belə-belə baş sahibləri var, ya yox. Məsələn:
Qəzəl 492دوش آن مه دو هفته من با هزار فنآمد بمیل صحبت مستان ذوالمنن
Gəlgil ki, səndən ayru müştaqə can gərəkməzGəlgil ki, səndən ayru müştaqə can gərəkməz,Müştaqə sənsiz, ey can, iki cahan gərəkməz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 630از جمله حفاظ آستانه امامزاده عبدالعظیم است و در کتابه نویسی دستی دارد، این بیت از اوست :آواره ساخت عشق تو یکبارگی مرا
Şivəsi gah qəzəb, gəh rəvişi naz olsunŞivəsi gah qəzəb, gəh rəvişi naz olsun,Təki bəzmimdə mənim bir büti-tənnaz olsun.
Vay o gündənDostsuz insan qara bayquş, çünkiGərək ülfətlə əzizlənsin dost.
Töküb rüxsari-alına nigarım zülfi-mişkinbuTöküb rüxsari-alına nigarım zülfi-mişkinbu,Sanarsan, xətteyi-Rumi tutubdur ləşkəri-hindu.
Qəzəl 2993اگرچه خاکسارم بر جهان پا می توانم زدکف خاکی همان در چشم دنیا می توانم زد
Qitə 102Mən o Xaqaniyəm ki, bu dünyanı,Gözəl dərk etmişəm fərasətimlə.
Qəzəl 617سهل باشد روزه از نانی و آبی داشتنروزه از روی چنان باشد عذابی داشتن
Qəzəl 294Qəlbimin dərdini mən istəmirəm yarə yazam,Bilirəm ki, oxumaz, gər ona səd barə yazam.
Işkından anun bu gönülüm olmadı hâlîIşkından anun bu gönülüm olmadı hâlîAndan berü ki gördi gözüm olmadı hâlî
CağəsbiBir gün bir dəlidən soruşdular ki, “cağəsbi, camə ğəsbi” ibarələrini məna eləsin. Dəli bir qədər fikrə gedəndən sonra belə cavab verdi:– Cağəsbi haman ali imarətə deyirlər ki, ibarət ola dörd-beş həyətdən: həyəti-birun, həyəti-əndərun, həyəti-xəlvət, həyəti-ziyafət. Talar talar içində, hovuz, gülkarlıq, təvilə, aşbazxana, ambarlar, zirzəmilər, buzxanası, çayxanası, tiryəkxanası. Və bu ali imarətdə əyləşən bir nəfər adam və beş-altı baş ailəsi və beş-altı nəfər nökəri (söz yox, xədimi də olacaq). Digər tərəfdən də biçizlərin iyirmi-otuz nəfəri tıxnaşa bir qaranlıq rütubətli evə, hələ bəlkə çoxları yağış və qar altında zindəganlıq eləyərlər, yainki mədrəsələrə yer tapılmaya və müftə müəllimlər yüz nəfər keçəl-küçəl şagirdi qata bir qaranlıq təviləyə və orada dərs deyə. Buna deyərlər cağəsbi; yəni qabaqkı ali imarətdə namaz da batildir, hələ bəlkə çörək yemək də sahibinə haram yazılacaq.
Qəzəl 496من بجانان زنده ام، گر باز دانی این سخنعاشقی باشی، یقین، از عاشقان ذوالمنن
Görün ki, bəhri-məani nə qəsdi-can eylərGörün ki, bəhri-məani nə qəsdi-can eylər,Sifati-surəti-rəhmani xoş bəyan eylər.
Töhfeyi-Sami, bölmə 634نباتی تخلص میکند از جمله شعرای استرآباد است و از صحافی اوقات میگذراند . این مطلع از اوست :
Cəm ikən rüxsarüvə zülfün pərişan eylədinCəm ikən rüxsarüvə zülfün pərişan eylədin,Məndən ey gül, ol cəmalüllahı pinhan eylədin.
İnsan sevgisiYaşasın ölümə üsyan eyləyən,Həyatın canıdır cahan sevgisi.
Coşdu mey, bənzədələr bəlkə ləbi-yarə onuCoşdu mey, bənzədələr bəlkə ləbi-yarə onu,Bu öyünməkliyi tez saldı ayaqlarə onu.
Qəzəl 3042زرخسار تو رنگ از گلشن ایجاد می خیزدزرفتار تو از آب روان فریاد می خیزد
Qitə 165تارمویم به من نمود سپیدز آن نمودن غمان من بفزود