Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
نه بیگانهای، ای بت خانگیمکن با من خسته بیگانگی
Qazi Əlaəddinə məktubƏlminnətü-lillah ki, şəcəreyi-elmü irfan gün-gündən mütənəvve' olub, səməreyi-asarı fəvaid saçmaqdadır, Və nihali-fəzlü ehsan saət-bəsaət təravət alıb dimaği-əhli-imanı müəttər qılmağa tazə-tazə şükufələr açmaqdadır. Hər ayinə nəqşbəndi-nigarxaneyi-vücud kargahi-qüdrətdə bir surəti-mücəddəd çəkməkdən xali olmaz. Və bağbani-hədiqeyi-cud riyazi-hikmətdən hər saət bir nihali-tazə dikməkdən məlamət bulmaz.Əgər bu təriqeyi-mərziyyə nəhci-istimrar bulmasaydı və bu adəti-mə'hudə müstəmir olmasaydı, bəqayi-süvəri-növiyyə və əfradi-şəxsiyyə zərurət ehtimalı bulmaz idi. Və silsileyi-nizama istehkam müyəssər olmaz idi.
Görmedüm sen tek latîf nâzük cüvânGörmedüm sen tek latîf nâzük cüvânTapuna olsun fidâ cân u cihân
Aşura oğrularıİki ildir ki, Şura hökuməti küçələrdə dəstə tutub baş çapmağa mane olur. Təəccüb burasındadır ki, həmin bu iki ilin aşura günlərində çox evlərdə oğurluq olmuşdur. Məsələn, bildir aşura günü ki, baş yaran olmadı, Təzəpir məhəlləsində və habelə qeyri məhəllələrdə on yeddi yerdə oğurluq müşahidə olundu. Məşədi Orucun evindən xalça oğurlandı, bir evdən qaynar samavarı lotular aparmışdılar. Keçəllər məhəlləsində axund Cəfərin evini yarmışdılar. Ərdəbillilər məscadindən mücavirin başmaqlarını aparmışdılar. İmamverdi məhəlləsindən Fatma xalanın corablarını oğurlamışdılar.Xülasə, belə-belə on yeddi yerdə oğurluq baş vermişdi. Bu hələ müsəlman məhəllələrinin oğurluğudur, yəqin ki, qeyri məhəllələrdə də o gün belə işlər törəyibdir.
Qəzəl 636امروز به جد دارم با تو سر دشنامیای زشت همه زشتان، ای ننگ همه نامی
Zülfün girehləri, sənəma, həlqə-həlqə tabZülfün girehləri, sənəma, həlqə-həlqə tab,Hüsnün qatında zərrəcə yox nırxi-afitab.
Töhfeyi-Sami, bölmə 379از ابریشم فروشی اوقات میگذراند و گاهی شعر نیز میگوید این مطلع از اوست :جز خیال دهنت هیچ نیاید بنظر
Hər zaman derlər ki, qıl bir tazə dilbər arizuHər zaman derlər ki, qıl bir tazə dilbər arizu,Padşalıq etmişəm ki, pasibanlıq bilməzəm.
Hər mərdin könlündə bir imanı varHər mərdin könlündə bir imanı var,İmanı olmayan mərd ola bilməz.
Sənin kimi, gözəlim, gülüzarımız vardırSənin kimi, gözəlim, gülüzarımız vardır,Xəzanə dönməyəcək novbaharımız vardır.
Qəzəl 3102Xoş o rindin halına, meyxanada olmuş ağa,Elə məstdir, yıxılır gah sola o, gah da sağa.
Qəzəl 335گلی از باغ وفا آمدهایخود خس و خار نما آمدهای
Qəzəl 819ای بر شفق نهاده از شام زلف خالیبر گرد ماه بسته از رنگ شب هلالی
Bayəzid Çələbiyə məktubƏtəni kitabün bəl riyazün münəvvərün. Lə-qəd zadəni min novrihin-nuru-fil-bəsəri. Misalün bi hüsnil ehtimami müsəvvərün əla-əltəfil-əlvahi-fi əhsənis-süvəri. Süturün kə-əflakin işarətüha'-şühubi. Xütutün kə-əc'sannin ibarətüha əz-zəhrü. Fə-fi külli nəsrin minhu kənzün minəl-müna. Və fi külli nəzmin minhü iqdün minəd-dürəri. Səhifətün imhəvət fiha fünunü'l-ma'arifi və hədiqətün unş'ət minha qüsunül-avarifi, mürəttəbətün bi təvşihis-sənayi kəl-beytü-mə'muri və müzəyyənətün bi-tərşihi'1-bədaye'i k'ər-rovzi'1-məm-turi, vərrədə vurudüha hida iqən'n-nəvaziri və həllət bibülümihə's səmmrətü fi'z-zəma'iri. Təəlləmə minha sü'ü-l amali və zalə və tərənnəmə fiha lisanü'1-hal və'lməqali Baz əbri səbzeyi-pəjmürdeyira ab dad.Növbahari xari-xüşkira güli-sirab dad.
Tene mi hükm ide yâr ya câna mıTene mi hükm ide yâr ya câna mıIşk eri tene câna yacana mı
BinamazlıqBunu bilmək lazımdır ki, günahi-kəbirlərin birisi binamazlıqdır. Əgər birisi binamazlıqda israr edə, o vədə onun qətli vacibdir. Demək, bu saat küçə və bazarda gəzən müsəlmanların hamısının qətli vacibdir; çünki hamısı binamazlıqda müqəssirdirlər, yəni israr edəndirlər. İnşallah-taala onların hamısı axirətdə əzabi-əlimə giriftar olarlar.Çünki həqqi-taala cəllücəlala fərmudə ki: yövmə yətəsalənun əla mücrüminə masələküm fisəqər; yəni soruşarlar ruzi-qiyamətdə günahkarlardan: sizdən nə günah baş verib ki, duzəxə sizi kəşankəşan eləyiblər, cavab verərlər ki, bizdən bir günah baş verməyib, savayı ondan ki, bizi elm təhsil etməyə mədrəsələrə göndərdilər, rabfaka göndərdilər, texnikuma göndərdilər. Və orada möhür tapa bilmədik namaz qılaq. Və bir paramız da qılmaq istəyəndə qeyri mərdümazar yoldaşlar lağa qoyub, üstümüzə gülməyə başladılar.
Qəzəl 637ای قطب جامی، شاه انامیدر لطف عامی، نام تو نامی
Çəkəli əynimə bu sikkeyi-mərdan kəpənəkÇəkəli əynimə bu sikkeyi-mərdan kəpənək,Biləsən, qıldı mənim dərdimə dərman kəpənək.
Töhfeyi-Sami, bölmə 394از جمله شعرای غیر مشهور است این مطلع از اوست :بگشاید آن نگار چو زلف دو تای خویش
Fariqimdən degiləm şad, vəli əğyarınFariqimdən degiləm şad, vəli əğyarınBağrı qan olmaq üçün gül təki xəndan oluram.
Könlümün həsrətini duymazsanKönlümün həsrətini duymazsan,Könlümün həsrəti ömrümdən uzun.
Sənin kimi, gözəlim, sərvinazımız yoxdurSənin kimi, gözəlim, sərvinazımız yoxdur,Nə istəyirsən elə, etirazımız yoxdur.
Qəzəl 3104نهان در ابر دایم آفتاب زندگی باشدسیاهی نیل چشم زخم آب زندگی باشد
Qəzəl 348دیدی که هیچگونه مراعات من نکردیدر کار من قدم ننهادی به پایمردی
Qəzəl 821آن خان خانان را ببین، بر صندلی یللی بلیمیگیر و زانو زن برش، گر مقبلی یللی بلی
Bu, saqiyi-bəzmə badə üçün xitabdırSaqi, kərəm eylə, cam gəzdir!Durma, qədəhi müdam gəzdir!
Gülşende dinle nedir bülbül bülbülGülşende dinle nedir bülbül bülbülİrte gice idicek gulgul gulgul
Şükür eləməlidirMənim bir dayım var idi. Özü də çox qocalmışdı və çox da dünya görmüş və təcrübədən çıxmış adam idi.Allah rəhmət eləsin, dayım bizlərə çox nəsihət eylərdi. Bu da yadımdadı, hər nə qədər birisinə bədbəxtlik üz versəydi, dayım deyərdi:
Qəzəl 638ای ماه معربد، ز کجایی و چه نامی؟یا رب بفدای تو دو صد جان گرامی
Çıxar pənbə qulağından, gözün açÇıxar pənbə qulağından, gözün açKi, həşr olduvü çalındı bu gün sur.