Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Səbr eylə könul dərdü qəmi-pinhanə,Faş eyləmə əhvalını hər nadanə.
İnsandan ilham alGerçək bir əfsanə varİnsan adda, Aydanım,
Ghazal 4945چسان گستاخ گیرم بوسه ازلعل می آشامش؟که رنگ از بوسه خورشید می بازد لب بامش
Ghazal 216بر سریر نیاز میغلطمبر چراگاه ناز میغلطم
Qasida 9این چرخ گرد گرد کواکب نگار چیست؟وین اختر ستیزه گر کینه کار چیست؟
Bu, Məcnunun atası Leyliyə xastarlığıdır və Leyli atasının Məcnundan bizarlığıdırSaqi, gətir ol şərabi-nabi Kim,yetdi nisabə qəm hesabi.
Cemâlüne ne nisbet kıla lâleCemâlüne ne nisbet kıla lâleNe dil benzedi bile sini lâle
İdarədənBu əhvalatı “Bakı fəhləsi” qəzetinin 49-cu nömrəsində oxuyandan sonra götürüb Zəyəmə, müdir həzrətlərinə kağız yazdıq və bu barədə cəmi məlumat istədik və dünən haman müdir tərəfindən bu məzmunda bir məzəli cavab aldıq.Kuryatin cənabları yazır: yazır ki, bir para adamlar öz gözlərində tiri görmürlər, mənim gözlərimdə qılı görürlər. Əgər Zəyəmdə, doğrudur, əkin idarəsində mənim gözümün qabağında on yeddi əkin maşinası paslanmaqdadır və rəiyyətə mən onları vermirəm xeyir götürsünlər. Bəs siz əgər sədaqətli yazıçısınız, bəs bunu niyə yazmırsınız?
Ghazal 561باده کهنه گیر و شیشه نودلق و تسبیح کن بباده گرو
Töhfeyi-Sami, bölmə 633از جمله متمولان جرجان بوده و تخلص او فانی است این مطلع از اوست :
Hər dilşüdə bir meyldə qaldı naqisHər dilşüdə bir meyldə qaldı naqis,Məcnun Həvəsi-Leylidə qaldı, naqis,
Od odunOd odunla yaşar, gülüm,Odun üçün oddur ölüm.
Ghazal 4966رگ لعل است ازدلهای خونین قد دلجویشزجانهای پریشان رشته جان است هرمویش
Ghazal 218در سایهٔ شب شکست روزمخورشید سیاه شد ز سوزم
Qasida 10مستان خواب را خبری از وصال نیستدلمرده را سماع نباشد چو حال نیست
Bu, Məcnun atasının hirmanıdır və qeyri babdən tədbiri-dərmanıdırOl sahibi-nəngü namü namusDöndü evə, gəldi xarü məyus.
Cânâna vireler sanemâ lâş işigündeCânâna vireler sanemâ lâş işigündeZehr ayağı cânuma ola aş işigünde
Behişt əlifbasıƏgər Ağayi Məclisi əleyhürrəhmə doğru deyibdi ki, behişt əhlinin dili ərəb və cəhənnəm əhlinin dili məcus dilidir, onda daha aşkardır ki, behişt əhlinin əlifbası da ərəb əlifbası gərək olsun.Onun üçün də həmin ərəb əlifbasını şərq əhli o dərəcədə əziz tuturlar ki, bu əlifbanı tullayıb, latın əlifbasını qəbul etmək kimi söhbətlərini islam dinini tullayıb, latın dinini qəbul etmək kimi “nasəza” mənzələsində tuturlar.
Ghazal 564چه شنیدی که دل از دست بدادی،تو عمو؟چه فتادت که روانی بسوی بحر چو جو؟
Töhfeyi-Sami, bölmə 643از شعبه چاوشلو طایف ایست از استاجلو اگر چه ترک است اما اطوار آدمیانه از ایشان بظهور میرسد . و در تقوی و طهارت و اجتناب از امور نا مشروع چندانکه تعریف کنند زیاده از آن است چه حالیا مدت دوازده سال شد که با من می باشد هرگز امری که منافی عقل و شرع باشد ازا و مشاهده نیفتاده در شجاعت و سپاهیگری کامل است و در شعر فارسی و ترکی طبعش بسیار خوب، حاصل آنکه در این زمان مثل او ترک بلکه تاجیک نیز کم پیدا میشود . یوسف تخلص میکند.این دو غزل و چند مطلع ترکی و فارسی از اوست :
Ey qanə dönən rəşki-ləbindən yaqutEy qanə dönən rəşki-ləbindən yaqut,Öldür məni, ver ləli-ləbindən ya, qut.
Qarabağ uğrundaVətənin min yara var bağrında,Bu ömürlük qalan izlərdəndir.
Ghazal 4973در نقاب است و نظر سوز بود دیدارشآه ازان روز که بی پرده شود رخسارش
Ghazal 233یک نظر دوش از شکنج زلف او دزدیدهامزیر هر تار شکنجی صد جهان جان دیدهام
Qasida 21میان کار فروبند و کار راه بسازکه کار سخت مخوفست و راه نیک دراز
Bu, Məcnunun dağ ilə müsahibətidir və cari olan çeşmə ilə münasibətidirBir dağə irişdi yolda nagah,Qəddinə libasi-vəhm kutah.
Mahâsin cümle tapunda mücemma'Mahâsin cümle tapunda mücemma'Neçün mâhun durur şâhâ mukanna'
BədbəxtçilikMöhtərəm “Kommunist” qəzetinin 294-cü nömrəsində yoldaş Qarayev müəllimlərin həyatını təmin etmək barəsində söhbət açıb gəlir çıxır “Maarif və mədəniyyət” məcmuəsinə. Bura gəlib çıxdıqda məqalə sahibi deyir ki, bu məcmuənin məzmununu büsbütün dəyişdirməli, “bir çox anlaşılmayan məqalələrin və bir çox tartan-partanların əvəzinə müəllim və müəllimlərə yol göstərici, dəsturül-əməl verici, onların məişətinə dair şeylər yazmalı. Onu müəllim və müəllimələrdən ötrü məcmuə etməli”.Qarayev yoldaş “Maarif və mədəniyyət” məcmuəsində yazılan yazıların adını “tartan-partan” qoyur; amma biz bir özgə cür deyirik: biz deyirik ki, bunların adı məhz bədbəxtçilikdir.
Ghazal 570پیش ما قصه جام و جم و جمشید مگوهرچه میگویی بجز از طلعت خورشید مگو
Töhfeyi-Sami, bölmə 651اصلش ترک است اما خود به تاجیکان شبیه تر است که بر ترکان در اصفهان به قابضی اشتغال دارد، این مطلع از اوست :حال مجنون دگر است و من دیوانه دگر