Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Bu günlərdə məscidlərin birində böyük yığıncaq var idi: cəm olanlar hamısı Bakıda yaşayan iranlılar idi. Mən də özümü bir sayaqla məscidə saldım. Məlum oldu ki, camaatın buraya toplaşmağına səbəb Təbriz azadixahlarından Məhəmmədhəsən Əli Zənuzinin təzəlikcə Tehrandan qaçaq surətində bir növ Gilandan keçib özunü Bakıya salmasıdır. Bunun gizli gəlməyinin səbəbi Rzaşahın hər bir nüqatda qoçularının tərəfindən bunun təqib olunmağıdır. Saat 12-də Məhəmmədhəsən Əli Zənuzi minbərə çıxdı və qoltuq cibindən bir nüsxə ruznamə çıxardıb camaata salam verdi və başladı:– Mən bu dəqiqə özümü xoşbəxt hiss edirəm ki, bir çox qorxulardan sonra burada vətən qardaşlarımla görüşmək və dərdimi onlara açıb söyləmək mənə müyəssər oldu. Ərz edirəm ki, qəlbimdə və ruhumda olan mənim mənəvi yaram nə qədər təhlükəli də olmuş olsa idi, bu məclisdə mənim cəmi dərdlərim şəfayab olacaqdır.
Ne sâhib ola bile bu sabâh sâhib olanNe sâhib ola bile bu sabâh sâhib olanSa'âdete irişe bu nefes musâhib olan
Ghazal 308متصل گردد فلک را بر یک آیین آسیااز شکست دل نگردد سیر هیچ این آسیا
Ghazal 98آن زمان کو زلف را سر میبرداز صبا پیوند عنبر میبرد
Ghazal 12چون ندیدم خبری زین دل رنجور ترادر سپردم به خدا، ای ز خدا دور، ترا
Can vermə qəmi-eşqə ki, eşq afəti-candırCan vermə qəmi-eşqə ki, eşq afəti-candır,Eşq afəti-can olduğu məşhuri-cahandır!
Türkcə kəlmələr haqqında araşdırmalarFarsların türklərdən götürüb mənimsədikləri sözlərdən biri də “Pənd” yəni nəsihət kəlməsi olub, əsli türkcədir. Farsca “Pənd” kəlməsi türkcə “Pəndim” sözündəndir ki, dəyirmançılıq aləmində istemal olunur. Habelə təbabətdə də işlənir və axır vaxtlarda hətta nəşriyyat dairələrində də gözə çarpmaqdadır.Dəyirmançılıqda “Pənd” kəlməsi məsələn: Şagird dəyirmanın boğazına dəni həddindən ziyadə tökəndə və dəyirmanda dəni öyüdə bilməyəndə işlənir. Görürsən usta şagirdə pənd və nəsihət eləməyə başlayır ki, a balam, bu qədər dəni dəyirmanın boğazına tökməmiş bir qabaqca mülahizə eylə gör o dəni öyüdüb un eləməyə dəyirmanın gücü çatacaq ya yox. Çünki məlum şeydir ki, gücü çatmasa, dəyirman pəndim olub dayanacaq.
Geldi hayâli ola mı gönlüm aparmağaGeldi hayâli ola mı gönlüm aparmağaYa uyhuda sanıp beni benden oyarmağa
Ghazal 320ز سختی های دوران دیده بینا شود پیداشرار زنده دل از آهن (و) خارا شود پیدا
Ghazal 101عشاق بجز یارِ سرانداز نخواهندخوبان بجز از عاشق جانباز نخواهند
Ghazal 15باز کی بینم رخ آن ماه مهر افروز را؟گل رخ سیمین بر دل دزد عاشق سوز را؟
Şəb ki, miftahi-məhi-növ ola gəncinəgüşaŞəb ki, miftahi-məhi-növ ola gəncinəgüşa,Qıla peymaneyi-gərduni cəvahirpeyma.
“Sənət və ədəbiyyat”A.Şərif yoldaş “Kommunist” qəzetinin 63-cü nömrəsində yuxarıdakı sərlövhə altında yazdığı məqalədə deyir:“Gözəllik hissi hər fərdin cəmiyyət daxilində işğal etdiyi mövqe və mənsub olduğu sinfə görə müxtəlif mahiyyətdə olur. Bu həqiqəti bir misal ilə izah edəlim; məsələn, şairlər üçün “ilham mənbəyi” olan qadın gözəlliyi, qadın idealı cəmiyyət içərisində olan müxtəlif siniflər üçün müxtəlif olur: məsələn, işçi-kəndlilərdən ötrü qadın gözəlliyi qayət sağlam bədən, qüvvətli əl və ayaqlar – ümumiyyətlə, zəhmətə müsaid bir mövcudiyyət şəklində olur. Fəqət, fiziki əməklə əlaqəsini kəsmiş, “bədən və ruhu incəlmiş”, burjua mühitində yaşayan adamlar üçün ağüzlü, incə və küçük əl-ayaqlı, “incə, zərif bədənli”, fiziki işə müsaid olmayan qadınlar daha nəfis və gözəl görülür”.
Niçesi katlana gişi şehâ cefâna senünNiçesi katlana gişi şehâ cefâna senünÇü el irmeye bu dünyâda vefâna senün
Ghazal 321مرا آن روز راه حرف با دلبر شود پیداکه خط سبز از آن لبهای جان پرور شود پیدا
Ghazal 120دوست مرا رطلِ عشق، تا خط بغداد دادلاجرم از خطِ صبر کار برون اوفتاد
Ghazal 16مطرب، چو بر سماع تو کردیم گوش راراهی بزن، که ره بزند عقل و هوش را
Tilismi-gənc üçün bin ismi-ə’zəm yad tutdun, tut!Tilismi-gənc üçün bin ismi-ə’zəm yad tutdun, tut!Tilsimi sındırıb, gənci töküb, ismi unutdun, tut!
“Kəndli evi” birinci qonaqlarını necə qəbul etdi?Aprelin 28-də Bakıda təntənəli bir surətdə mərkəzi kəndli evi açıldı. Bu evin açılması üçün Torpaq komissarlığı iki ildən çoxdur ki, çalışır. Ev üç mərtəbədən ibarətdir. İki il çalışıb-vuruşduqdan sonra, ancaq bir mərtəbəsi hazır ola bilmişdir. Sözümüz burasında deyil.Evin açılışı qəzetələrdə kəndlilərə xəbər verildi. Həmçinin kəndli evi nə olduğu, kəndlilərə nə kimi yardım edəcəyi barədə qəzetələrdə kəndlilərə dəfələrlə yazılmışdı. Ona görə bu evə kəndli qonaqlarının gəlməsini gözləmək lazım idi. Yəqin ki, Torpaq komissarlığı özü də bu evi açanda bilirdi ki, bu xəbər qəzalara çatanda kəndlilər gəlib buraya düşəcələr. Buna görə onları qəbul etmək və rahatlandırmaq üçün lazımi tədbirlər və binagüzarlıqlar olunmuşdu.
Ol güneşi severem ki nûrını aya virürOl güneşi severem ki nûrını aya virürGüneş oldur nûrını yohsula hem baya virür
Miscellaneous poem 325اشک ما آتش حل کرده به دامن دارددانه سوختگان برق به خرمن دارد
Ghazal 136فراقت ز خونریز من درنماندسر کویت از لافزن درنماند
Mantiq al-'Ushshaq, chapter 17چو بشنید این حدیث از هوش رفتهبیفتاد این سخن در گوش رفته
Ol mişk bu qəzalə ixlasım eylə vazehOl mişk bu qəzalə ixlasım eylə vazeh,Bəlliğ, səba, səlamən miskiyyətər-rəvayeh..
Əvvəl şəhərdə, sonra kənddəHəmişə təzə işlər şəhərdə baş verir, sonra da kəndlərə gedib çıxır.Təzə ixtiralar, təzə maşinalar, qramafonlar, radiolar və cavanlaşmaq dərmanları bunlar hamısı, əvvəlcə, böyük şəhərlərdə xəlq olunub, sonra kəndlərə də gedib çıxır.
Nigârâ tapuna benden selâm u elf selâmNigârâ tapuna benden selâm u elf selâmCemâl-i câna bu tenden selâm u elf selâm
Miscellaneous poem 331قطع امید ازان زلف دوتا نتوان کرددامن دولت جاوید رها نتوان کرد
Ghazal 141اندرآ ای جان که در پای تو جان خواهم فشانددستیاری کن که دستی بر جهان خواهم فشاند
Mantiq al-'Ushshaq, chapter 20دگر نوبت، چو باد نوبهاریبه عاشق برد بوی دوستداری
Çeşmi-surətbazimə müjgan səfi həngamədirÇeşmi-surətbazimə müjgan səfi həngamədir,Qanə batmış hər müjəm bir şuxi-gülguncamədir.