Qəsidə: Ey cahan dövlətinə səy qılan talibi-mal
Ey cahan dövlətinə səy qılan talibi-mal,Dövlətə səy eyləmə, axirəti yadına sal
Axirət axır dövlətdi, bəqavü əbədi,Dövləti-dari-cahan faniyədir, izmihlal
Görünür gərçi vücudunda vəli zaildir,Neçə kim murği-uçan dəmdə salar sayeyi-bal
Əsəri qeyri-səfadır, səməri eyni-fəna,Hünəri qeyri-vəfadır, səfəri eyni-zəval
Hər xətanın başıdır cifeyi-dünyayi-dəni,Hər günahın səbəbi rusiyəh pireyi-zal
Neçə abidləri yoldan çıxarıb qəddarə,Neçə şeyxanələri şifteyi-hüsni-cəmal
Nə qədər fitnələri hadis edib aləmdə,Nə qədər cəng ü sitəm, xun nihayətdə qital
Bax təvarixə, görünsün nə qədər fitnə olub,Qıl təmaşa, seyrə fəhm ola keyfiyyəti-hal
Neçə şahənşəhü şahzadə gəlib dünyayə,Neçə mərdanə igid hər biri bir Rüstəmi-Zal
Neçə aləm, neçə fazil, neçə Loğman və həkim,Neçə ərbab, neçə aşiq, neçə ərbabi-kəmal
Neçə ərbabi-düvəl, maliki-gənc ü dövlət,Neçə ərbabi-qina, sahibi-mülkü əmval
Bir-bəbir gəldi cahana, özünü göstərdi,Gənə tez getdi, ədəm guşəsinə sayə misal
Hanı Qarun ki, gəncinəsi varun oldu,Bərqeyi-qəhri-xuda qə'rə yetirdi fil-hal
Hanı Nəmrud, fürüzəndeyi-atəşgahi-zülm,Həzrəti-pak Xəlilullaha qıldı nə fəal
Hanı Şəddad ki, də'vayi-uluhiyyət edib,Hanı Firon ki, Musa ilə eylərdi cidal
Hanı tüğyan qılan zalimi-bidin Yezid,Əbədən həşrədək lənət olur sal bəsal
Hanı Həccac ki, sadatla lücac oldu,Neçə kor tar ləhəb saldı ona bir çəngal
Hanı ifrat qılan qövmi-bəni-Abbasi,Daima onlar üçün qaldı əzabilə nəkal
Hanı hər pərdə təmərrüd eyləyən zalimlər,Hərə bir növ müəzzəb olunub fil-əğlal
Neçə ma qəbl keçib fövtə, girib asarı,Elə mabəd olacaq qərqi-fəna dal-bədal
Müxtəsər gərdişi-tahuneyi-əflak bizin,Danə qoymayacaq, xak edəcək bil-icmal
Mehrü mahın əsəri ovci-fələkdən bilədir,Abü xakın hünəri ruyi-zəmində bu məqal
Qeyri-zati-əhədi cümlə fənadır, gedəcək,Əncümü çərxi-zəminü bəhrü nəbatatü cibal
Təf bu dünyaya, bu dünya nə yaman dünyadır,Of bu viranə, nə viranə qoyub mülkü mənal
Nə qədər bağü həşəm mülkü xərabat qoyub,Ayeyi-kəm tərəku mətləbimə istidlal
Qövmi-Adilə Səmuda edəsən nəzarə,Biləsən haləti-dünyaya nədir surəti-hal
Fövci-əshabi-rəqimlə əshabil-eykə,Surəti-maziyədir ayineyi-istiqbal
Biləsən ta neçədir haləti-qövmül-əxdud,Hali-əshabi-rəssi etməyəsən birdə sual
Köhnə dünyadı bu dünya, neçə viranə qoyub,Heç birin axirə cən eyləməyib istikmal
Hər biri şərh oluna çoxdu, hekayəti uzun,Hər biri ibrət edən dideyədir bir kühhal
Pəs gözüm eyləmə bavər bu fəna dünyaya,Bir nəfəs etmə həvəs, şövqünü kəs, olma zəlal
Belə fərz elə bu dünya sənin oldu küllən,Hər nə hökm eyləyəsən, hökmün ola raic hal
Yığasan ta nə qədər dövlətü mal istəyəsən,Di görüm axırın aya nədir ol dövlətü mal
Ta ki gəldi əcəlin çəngi, zamani-səkərat,Onda hökmün nə olur, göz yumula, nütq məhal
Sarı səfraya dönər cismi-nəhifin yeksər,Sərd meyyit düşünür təxtəyə, hazır qəssal
Sidrü kafur kəfən xeymeyi-qəssala gəlir,Bax bu əhvalə, o dövlət xəbərin eylə sual
Yat məzar içrə, nə qayət yatasan topraqda,Dadına çatmayacaq malü həşəm bir misqal
Zərrə yanına gəlməz yığılan dövlətdən,Məşriqü məğribə cən cəm edəsən malamal
Varisə dutma gələn dideyi-ümidini sən,Qəddimu ənfüsəkum ayəsini eylə xəyal
Sağ ikən öz-özünə eylə gələn ehsanı,Pişi-xud şəm'i-əməl qəbrinə eylə irsal
Eylə bil olmuş idin, birdə dirildin, gəldin,Gördüyün qorxuların dəf'inə qıl xoş ə'mal
Ta ki öldün, yığılur çürə-növrə mirasların,Hər biri özgə təhər nalə çəkər əhli-əyal
Bəli zahirdə bular matəm üçün ağlarlar,Vəli batində çoxu şadü vəsiül-əhval
Biri Şahnaz havasında çəkər naləsini,Birisi ovci-müxalif, biri bangi-qəzal
Biri səs ver deyib avazi-Hümayun çəkər,Biri göz cilvələyir sutunu çək, nəğməni çal
Hansına hissə ilə ərs ziyadə yetişə,Az qalur börkün ata, şura gəlib çala qaval
Hər biri hissəsini aldı, gedər işrətə,Varisa görünür mal yığan bir həmmal
Əlaman, eyləmə gəl özünü həmmali-hətəb,Olma bica yerə sən məzləmeyi-vizrü vəbal
Axirin qəbrü qara toprağ imiş zirü ləhəd,Binəva, pəs nə qürur, nə kürur, nə cəlal
Dəxi dilşad olur bir neçə kəs ölməyinə,Mürdəşu, qəbr qazan, xəlfə, dəxi bəzi rical
Mollalar eyd kimi bir-birinə müjdə verir,Yükürüşüb cərgə urar küçə dolu qiblə-şimal
Vəqti-isari-dəraxim di deyib cümlə gələr,Tökülər muru məgəs, arı görə kasəyi-bal
Nanü həlva həvəsi, nimçeyi-xeyrat plov,Nəfsi zəncirə çəkər cümlə gələr dal bədal
Bəli dövlətli olanda bu tədarük çox olur,Füqəra nəşini ancaq aparır dörd həmmal
Xövf qıl dövləti-dünyanı bu payə yığma,Həzər et çün olacaq ruzi-qiyamətdə sual
Sureyi-veylün-likülli buyurmuşdu Xuda,Görəcəkdir hütəmə mal sayan cami'-i mal
Va'ləmu ayəsinə eylə nəzər Qur'anə,Fitnədir mal ilə övlad, nə nəf'i-misqal
Ma kənəztum xəbərin görməmisən müshəfdə,Yovmə yuhma əsərin rə'şələnüb yadına sal
Nə deyirsən bu sözə qövli-hədisi-qüdsi,Gör nə e'lam qılıb Qadiri-Həyyi-Mütəal
Əhli-dövlət vükəladır, füqəra külfəti-Həq,İmdi üryan qalıb, ey vükəla, əhlü əyal
Sən yığırsan gələcək aləm üçün dünyalar,O deyir: kaş keçə hali-məaşım xoşhal
Sən deyirsən bu qədər dövlətü malım vardır,Ey ola ömri-müxəlləd, keçirəm eyşi-həlal
O görür ruzü şəbin zillətə keçməyini,Deyir: ölməyini, keçməyə gün bu minval
Nə xəbərdir, bu qədər dövlətinə faxirsən,Dəmbədəm kibrü qürurun ucalur mürğ-misal
Olsana Əbuzər miqdar kimi qane'i-rizq,Olsana Həzrəti-Salman kimi zibi-xisal
Salsana xatirinə ayeyi-mən kanə yürid,Görsənə mərcəini cəm' ileyhim ə'mal
Dəmbədəm eyləsənə zikrü dua vü övrad,Ruzü şəb eyləsənə taəti-Həqqi-Təala
İstərisən olasan bədri-fəzayi-ərəsat,Olgilən sahəti-dünyayi-riyazətdə hilal
Versənə əhli-fəqirə bu qədər dövlətdən,Qılsana mümkün ikən rəhmü ətavü ibdal
Bilsənə ləzzətini bəxş necə məşrəbdir,Görsənə şərbətini lütf nədir ya ifzal
Bu qədər söhbət edirsən dil ilə şövkətlə,Pəs səxa söhbətinə nütqin olubdur niyə lal
Zəxmi-xissət nə boğub həlqunu, çıxmaz nəfəsin,Təngi-himmət nə kəsub əllərin, etməz bir al
Füqəra cümlə baxır, ey gözü ac dövlətmənd,Sən yığırsan bu qədər mal, əcəb mala-mal
Aqil ol, dərk eylə bu şərh olunan sözlərimi,Hansı mərbut, müsəlləmdi, onu qəlbinə sal
Bu məcazi yeri tərk et, vətənin üqbadır,Tairi-qüds gərək qüdsdə açsun pər ü bal
Şurəzarə nə münasibdi qona tutilər,Tutinin məskənidir bağü çəməni şaxü nihal
Çəngi-şahinə zibabilə həvacir yaramaz,Seydi-şəhbazə gərək kəbk ola çalsın çəngal
Heyf, tərlanı edibsən nə yaman kərkəs gün,Cifə vadilərə daim edər istimal
Şani-sultana səza qəsrü səradiq döşənə,Pişi-dərgaha gərək səf çəkə ə'yani-cəlal
Nə rəva tərk edəsən səltənəti-üzmanı,Olasan guşeyi-viranədə müflis bəqqal
Rişteyi-silki-fəsahətdə misali-fiqərat,İstəsəm, nəzmi-qələm çoxdu, gühər bu minval
Qərəzim leyk mənim mövizədir, ləfz deyil,Mum məzmum deyil, kaş ola şanı dolu bal
Mahəsəli-ibrət ilə vaqieyi-dünyadan,Nəfsi incitmə dayan, axirətin fikrinə qal
Nə salursan özünü ruzü şəbin zəhmətinə,Nə yığursan bu qədər cifə haram ilə həlal
Şəbnəm ilə quyu dolmaz, təmə'in kəmtər eylə,Dəvəni təşnə ola, sir edə bilməz qirbal
Bir usan, tərk eylə bu şiveyi-Qarun işini,Bir yorul, işləmə, çox rahət olub dincini al
Sübhdən şamə dək çotkə hesabü dəftər,Şamdan sübhə dək nisyə ilə nəqd xəyal
Niyə pəs ruzi-hesabı ki hesab etməzsən,Bavücud onda olur cümlə hesabi-ə'mal
Nə qədər hirsdi bu səndə məgər, ey bədbəxt,Alsana axirəti ta olasan xoş iqbal
Axirət ruzi-cəzadı, verilər onda cəza,Hər kəsə xeyrü şərə zərrə yə'məl misqal
Əməli-saleh olan kimsəyə cənnət yetişər,Necə cənnət, nə deyim vəsfinə imkan məhal
Rövzeyi-aliyədir nuri-sərasər gülərin,Hər yeri bağü çəmən, tayirü zülalü səlsal
Neçə min qəsri-münəvvər tikilib qüdrətindən,Xişti hər qəsr cəvahir, dürrü yaqutü lə'al
Neçə min təxti-mürəssə qurulub gövhərdən,Tələti-payələri bir qədə xurşid-misal
Huru qılman ki ayineyi-sün'i-əzəli,Neçə pərvar verib hər birinə hüsnü cəmal
Şux tavus kimi taci-cəvahir sərdə,Rəngi-yaqut kimi nuri-bədən, yaşıl ü al
Tələti-sinələri nuri-səhərdən beyza,Lə'meyi-çöhrələri mehri-fürüzan kimi al
Qətreyi-şəhdi-ləabı düşə gər dəryayə,Təlxi-dəryanı edər ləzzətdə şəkkər ü bal
Rəbbəna varzuqna feyzi-nəimil-cənnə,Binnəbiyyi vəl-Ərəbiyyi və Əliyyin və Al
Pəs bu cənnəti qoyub dövləti-dünyanı sevən,Bir yerə bənd olub bi səbəb olmaz bu zəlal
Bəndini anlamışam, aşiqi-rüsvayi gərək,Xacə, əfv ilə deyim illətini, eyləmə qal
Rəxti-xab gecə çox nazik ola dibayi,Cismi-rə'nayi-nigarə nə gərək cameyi-al
Bəli, zir camənin xanım belə xahiş buyurur,Xəz gərək, əbrə gərək, ətləs və ya tirmə şal
Pənbuğun verdi yelə yıxdı evin həllacın,Qaldı həllac xəcil, pənbuğu yox, ağ saqqal
Belədir dövləti-dünya kişini müflis edər,Çoxları kəmərə edər təbli-xürüci Dəccal
Bu bəladır ki, bizi məhrəmi-taət eyləməz,Məhrəmi mücrim edər səfheyi-dilbərdəki xal
Nəfsi-əmmarəni qoyma çəkə üsyanə səni,Fili-sərməstə necə nacaq zərb gərəkdir həmə hal
Elm bir nöqtədir, ey Didə, bu nöqtə bəsdir,Hər kişi arif ola, gör nə yerə çəkdi məqal
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/dide-qeside-ey-cahan-dovletine-sey-qilan-talibi-mal
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
Ey könül, hacətini etmə tələb hər kişidənGər durub şey diləsən, barı dilə ər kişidən
TəlayədirƏhli-zamanə səy həmişə təlayədirTə'miri-mülk ü zinəti-qəsr ü sərayədir
Nə etibarEy dil, cəmii vəz'i-cahana nə etibarDövri-mədari-çərxi-zəmanə nə etibar
Mövizə: Əyyühən-nas, gəlün dəhrə vəfa eyləmiyünƏyyühən-nas, gəlün dəhrə vəfa eyləmiyünBu fəna xatirinə nəfsə cəfa eyləmiyün
Стихи других поэтов
Dünya işində hər nə dutarsan keçər gedər,Hər nik ü bəd içində qılarsan keçər gedər.
Dayının bacıoğluya cavabıBacıoğlu, a qırışmal, bu nə sözdür, nə kələk?Aramızda a gədə, “sən” nə demək, “mən” nə demək?
سزای رنجبر گلشن امید، بس استبه دامن چمنی، گلبنی نشانیدن
TürklərOl qoçaq iranlılar,Ol igit osmanlılar,