Махмуд Шабистари · Поэзия
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
مکن بر نعمت حق ناسپاسیکه تو حق را به نور حق شناسی
Гульшан-и раз, глава 34وصالِ حقّ ز خلقّیت جدائی استز خود بیگانه گشتن آشنائی است
Гульшан-и раз, глава 35بخاری مرتفع گردد ز دریابه امر حقّ فرو بارد به صحرا
Səadətnamə, 37ابلهی را چه گفت نرادیکه مرا کن به نرد ارشادی
Гульшан-и раз, глава 44وجود، آن جزو دان کز کلّ فزون استکه موجود است کلّ، وین باژگون است
Səadətnamə, 49شبهۀ اول از پی تلبیسز خرد خاست در ره ابلیس
Səadətnamə, 50هست از این قوم ناصرخسروکه کند کهنه بدعتی را نو
Гульшан-и раз, глава 58بت و زنار و ترسایی در این کویهمه کفر است ورنه چیست بر گوی
Səadətnamə, 58مثل چرخ و شکلهای غریببشنو از من کنون علی الترتیب
Səadətnamə, 59کلی آن اگرچه بی ریب استلیک جزوی که حکم بر غیب است
Səadətnamə, 64اندرین قول هم ز کور دلیژاژکی خورده است معتزلی
Səadətnamə, 73آن نبینی که پرتو خورشیدچون کند میوۀ سیاه سپید
Səadətnamə, 75علم و قدرت هر آنکه کرد انکاربه ارادت نیاورد اقرار
Səadətnamə, 76حی و قیوم آن سمیع بصیرکه ندارد مثال و شبه و نظیر
Səadətnamə, 81متکلم خدای رب رحیمبه کلامی که همچو اوست قدیم
Səadətnamə, 93اسم باری است چون طلسم وجودبر عدم زو فتاده نام وجود
Səadətnamə, 94بونجیب آنکه بود شیخ مهینچونکه کردی به سالکی تلقین
Səadətnamə, 97نسبت فعل را به مظهر و سازکسب خوانند بر طریق مجاز
Səadətnamə, 105ماسوی اللّه را عَلَم عالماز حدث شد که هست ضد قدم
Səadətnamə, 114نفس را نیست مادت و مدّتقالب او راست آلت و عدّت
Səadətnamə, 120رازقی کو بود سزای سپاسجز که «ذوالقوّة متین» مشناس
Səadətnamə, 125کشتییی دان روان بر آب روانروز و شب هیأت زمان و مکان
Səadətnamə, 126امر فرمود ایزد رحمانهمۀ خلق را ز انس و ز جان
Səadətnamə, 128گفت یک روز نازنین خاتونکادمی زاده عاجز است و زبون
Мират аль-мухаккикин, глава 2بدان که نفس طبیعی عبارت از قوّتی است که اجزای جسم را نگذارد تا از یکدیگر متلاشی شود، و نفس طبیعی را دو خدمتکار است که یکی را خِفَّت گویند و دیگری را ثقل. و خفت عبارت از قوتی باشد که مایل محیط بود و ثقل بر عکس او.و نفس نباتی عبارت از قوتی باشد که جسم را در طول و عرض و عمق بکشد و بزرگ گرداند و نفس طبیعی خادم نفس نباتی باشد و نفس نباتی را به غیر از او هشت خادم دیگر باشد چون: جاذبه و ماسکه و هاضمه و ممیزه و دافعه و مصوره و مولده و منمیه.
Мират аль-мухаккикин, глава 3بدان که اول چیزی که حق سبحانه و تعالی بیافرید عقل بود کقوله علیه السلام: «اول ماخلق اللّه تعالی العقل». و عقل را سه معرفت داد: اول معرفت خود، دوم معرفت حق، سوم معرفت احتیاج او به حق. و از هر معرفتی چیزی در وجود آمد: از معرفت خود نفسی و از معرفت حق عقلی و از معرفت احتیاج او به حق جسمی پیدا شد. و در عقل دوم همین سه معرفت پیدا شد و از آن سه معرفت او هم بر این طریق عقلی دیگر و نفسی دیگر و جسمی دیگر پیدا شد. همچنین تا نُه مرتبه، نُه عقل و نُه نفس و نُه جسم پیدا شد و آن نُه جسم، نُه فلک است و نُه نفس، نفوس فلکی و نُه عقل، عقول افلاک. پس هر فلکی را نفسی و عقلی و جسمی باشد.فلک اول را عرش خوانند و فلک اطلس و فلک الافلاک و جسم کل هم گویند. و فلک دوم را کرسی خوانند و فلک البروج و فلک الثوابت نیز خوانند و فلک دیگر را که زیر اوست فلک زحل خوانند و فلک دیگر را فلک مشتری و دیگر فلک مریخ و دیگر فلک آفتاب و دیگر فلک زهره و دیگر فلک عطارد و دیگر فلک قمر و عقل فلک قمر را عقل فعال خوانند و نفس او را واهب الصور گویند.
Гульшан-и раз, глава 6کدامین فکر ما را شرط راه است؟چرا گه طاعت است و گه گناه است
Мират аль-мухаккикин, глава 8بدان که مجموع عالم بعضی ظاهر است و بعضی باطن. آنچه ظاهر است از عالم، افلاک است و عناصر و موالید؛ و آنچه باطن است از عالم، نفوس است و عقول و مردم را نیز ظاهری و باطنی هست، ظاهر چون بدن و باطن چون قوّتها که بدان ادراک اشیا کند مثل قوّت بینائی و شنوائی و گویائی و غیرهم و آنچه حق سبحانه و تعالی فرموده: «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتّی یتبیّن لهم انّه الحق»؛ مراد از آفاق، عالم ظاهر است یعنی عالم اجسام و مراد از انفس، عالم باطن است یعنی عالم ارواح و آن آیات نزد محققان نُه آیت است که حق تعالی به موسی داده قوله تعالی: «ولقد آتینا موسی تسع آیات بینات». و ما نیز در این کتاب همان نه آیت را بیان کنیم در عالم ظاهر و باطن و عالم ظاهر را مُلک خوانیم و عالم باطن را ملکوت، پس بحقیقت آن آیات هجده باشد نه در عالم ملک و نه در عالم ملکوت.اکنون بدان که این نه آیت که در عالم مُلک است کدام است، از آن جمله یکی افلاک است و چهار عنصر و معدن و نبات و حیوان و انسان، و این نه آیت است در عالم مُلک. و همچنین نه آیت ملکوت یکی از آن جمله نفس کل است و او ملکوت افلاک است و چهار ملک مقربند چون جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و عزرائیل و این چهار، ملکوت چهار عناصرند. و ملکوت انسانی نفس او است و آن سه موالید را ملکوت هر یکی نفس ایشان است ونه آیات در عالم ملکوت به تمامی این است که گفته شد و چون گفته بودیم که آدم نسخهای است از مجموع عالم که هرچه در مجموع عالم است در آدم موجود است و ما این نه آیات ظاهر ونه آیات باطن در آدم بنمائیم.
Канз аль-хакайик, глава 15تو نفست دل کن و دل را چو جان کنپس آنگه سوی جانان روان کن
Канз аль-хакайик, глава 16یکی جم نام وقتی پادشا بودکه جامی داشت کان گیتینما بود