Джам-и Джам, глава 124
Что такое маснави?
Маснави: длинная поэма, где каждый бейт рифмуется внутри себя; обычно эпос или повесть.
در قیامت کجا رود با نفس؟علم هر بوالفضول و هر با خفس
Alçaq, boşboğazın elmi nəfsiyləMəhşərə haradan gedəcək, söylə.
علم نفسست و عقل و علمالهکز جهان با تو میشود همراه
İlahi elm, ağıl, nəfs elmi müdam,Səninlə dünyadan gedəcək tamam.
وین سه علم ار کنی به عقل نظراز کلام و حدیث نیست به در
Ağılla yanaşsan, bunlar da ancaq,Kəlamdan, hədisdən deyildir uzaq.
علم کان جز حدیث و قرآنستسر بسر ساز و آلت نانست
Elm uzaq olarsa hədis, Qurandan,Çörək alətidir ancaq hər zaman.
جان ازین علم نقش گیرد و بسچه کند علم ترهات و هوس؟
Belə bir elmdən könül pas tutar,Acgözlük elminin nə faydası var?!
حاصل این سه علم ارچه بسیستزود دریابد، ار به خانه کسیست
Çoxdur bu üç elmin faydası, düzü,Öyrənər şüuru olanlar özü.
جان بسیطست و این سه علم بسیطتو فرو رفته در وجیز و وسیط
Sadədir bu elmlər, həm sadədir can,Sən mürəkkəblikdə batıb qalmısan.
زینت عقل چیست؟ دانش و دادشرف نفس؟ خلق خوب نهاد
Ağıla zinətdir elmü-ədalət,Nəfsin şərəfidir gözəl xasiyyət.
زین سه هم با تو نقل باید کردنفس را نیز عقل باید کرد
Sənə bu üçündən danışmaq gərək,Lazımdır nəfsi də etmək ağıltək.
و آن دو را در میان چو واسطه نیستبه حقیقت دو نیستند، یکیست
Vasitə olmasa aralarında,İki yox, əslində birdirlər onda.
گر نداری سر صداع و نبردگرد این ثالث ثلاثه مگرد
Əgər istəmirsən bir dava-dalaş,Bu üçdən, üçlükdən daim kənar qaç.
نفس و عقلند کدخدای فلکزین دو شاید شد آشنای فلک
Göyə kəndxudadır nəfs, ağıl gerçək,Onlarla fələklə dost olmaq gərək.
این دو فرمانده، ار ندانندتبه فلک بر شوی، برانندت
Bunlar tanımasa səni yaxından,Göylərə getsən də qovarlar haman.
زین سه علم آنکه هست بیگانهندهندش بر آسمان خانه
Hər kəs bu üç elmə yad olsa əgər,Ona asimanda mənzil verməzlər.
اگر این جا شناختی رستیورنه، جان میکن اندرین پستی
Onları tanısan, qurtaracaqsan,Yoxsa torpaqlarda məhv olacaqsan.
پی این زاد رو، که زاد اینستروح را توشهٔ معاد اینست
Bu yola yarayan azuqə budur!Ruh qayıdan zaman azuqə budur!
هر که او آشنا نشد با نجمهمچو شیطان کند شهابش رجم
Hər kəs ulduzları tanımasa, bax,Oxla vurulacaq şeytanlar sayaq.
دیو چون استراق سمع کندآتشش احتراق جمع کند
Şeytan dinləməklə özgə sözünü,Odlara yaxacaq ancaq özünü.
تا چو آن آتش اندرو افتدسر معلقزنان فرو افتد
Onun bədəninə od düşən zaman,Baş-ayaq düşəcək aşağı haman.
رفتن دیو تا هوا باشدجای او برفلک کجا باشد؟
Havaya qalxsa da, div, şeytan, gerçək,Ona məskən olmaz heç zaman fələk.
فلکی چون نبود همراهشبرنیامد کلاه ازین چاهش
Bir mələk yoldaşı deyildi, iman,Papağı çıxmadı, odur, quyudan.
تو به بادی چو یخ فروبندیبه تفی آخ واخ فرو بندی
Sən buztək donursan əssə bir külək,Kiçik bir istidən gülürsən gül tək.
چون توانی گذشت ازین دو نهنک؟مگر آنشب که خورده باشی بنک
Bu iki nəhəngdən qaçarsan necə?Bəngmi içəcəksən yoxsa o gecə?!
اعتدال ار ز زر بیاموزیدر اثیر اوفتی، برافروزی
Səbatı qızıldan öyrənsən, inan,Torpaq içində də parlayacaqsan.
قلب را سوختن یقین باشدوین اثیر از برای این باشد
Vacibdir qəlp şeyi odlara yaxmaq,Elə od bununçün yaranıb ancaq.
نقد آنکس که خالص آمد تفتاز خلاص اثیر بیرون رفت
Əgər kimin nəqdi olsa saf, təmiz,O, xilas olacaq odlardan, şəksiz.
راه گردون پر آتش اندازیستپس تو پنداشتی که بربازیست؟
Oda atılmaqdır göyə yol almaq,Sən bilmə bunları heç də oyuncaq.
گرنه پیش این زبانهها بودیآسمان آشیانهها بودی
Öndə olmasaydı bu odlar əgər,Dolardı yuvayla o uca göylər.
چون سمندر نگشته آتشخوارچون روی بر سپهر آتش بار؟
Od yeyə bilməsən Səməndər tək sən,Od saçan göylərə necə gedərsən?!
ای چو روباه، نزد شیر مروپیش او باش حق دلیر مرو
Getmə şir yanına, ey tülkü olan,Haqqa şəkk edəndən uzaq qaç haman.
گذرت بر اثیر خواهد بودراه بر زمهریر خواهد بود
Yolun od içindən keçəcək sənin,Həm də zəmhərirə düşərsən, yəqin,
سرد و گرم این دم ار نورزی توزین بسوزی وزان بلرزی تو
İstiyə-soyuğa öyrənməsən sən,Bundan yanıb, ondan titrəyəcəksən.
طاقت هیچ سرد و گرمت نیستبه فلک میروی و شرمت نیست
İstiyə-soyuğa yoxunsa taqət,Göylərə qalxmaqdan eylə xəcalət.
تا تنت همچو جان نگردد پاکنتوانی گذشت بر افلاک
Canınla bədənin olmasa təmiz,Sən gedə bilməzsən göylərə, hərgiz.
چون شود جمع نور با سایهچه سپهر و چه نردبان پایه؟
Kölgə o nur ilə birləşən zaman,Daha nə gərəkdir fələk, nərdivan.
آنکه از آب و خاک مایه نداشتبرفلک شد، که هیچ سایه نداشت
Kimin su, torpaqla yox əlaqəsi,Göylərə gedəndə olmaz kölgəsi.
سایه زایل شود چو نور آمدغیب بگریخت چون حضور آمد
Kölgə yoxa çıxar gələn zaman nur,Qeyb qaçar aradan gələndə hüzur.
هر کرا عقل و روح دایه بودتن او را کدام سایه بود؟
Ağıl, ruh hər kəsin olsa dayəsi,Onun bədəninin olmaz kölgəsi.
نور بر سایه چون زیادت شدغیب در کسوت شهادت شد
Nur artıq olanda kölgədən, düzü,Şəhadət donuna girər qeyb özü.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/ovhadi-cami-cem-124
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
جهان خالیست، من در گوشه زانممروت قحط شد، بیتوشه زانم
Мантик аль-ушшак, глава 5ازین گفتن، خدایا، شرم دارمو زان حضرت به غایت شرمسارم
Мантик аль-ушшак, глава 6شنیدم کز هوسناکان جوانیبه ناگه فتنه شد بر دلستانی
Мантик аль-ушшак, глава 7نسیم باد نوروزی، چه داری؟گذر کن سوی آن دلبر به یاری