Maarifçilik dövrü
Xəsisin heyfi, varisin keyfiŞeirlər - M. A. Sabir. Hophopnamədən: Satiralar.
Səradan bir dəli şeytan deyər: insanlar, insanlar!Səradən bir dəli şeytan deyər: insanlar, insanlar!Nədir dünyanı dutmuş elmlər, irfanlar, insanlar!?
Amalımız, əfkarımız ifnayi-vətəndirAmalımız, əfkarımız ifnayi-vətəndir,Kinü qərəzü hirs bizə ziynəti-təndir,
SərhesabSəs ucalaşdı, qoymayın!Millət oyaşdı, qoymayın!
Ağlaşma ("Nə rəvadır əğniyalər baxa ac qalanə, ya rəb!")Nə rəvadır əğniyalər baxa ac qalanə, ya rəb!Bu nə söz ki, ac qalanə oluna ianə, ya rəb!
Tö’meyi-nəharÇığırma, yat, ay ac toyuq, yuxunda çoxca darı gör!Sus, ay yazıq, fəzadəki üqabi-canşikarı gör!
Vay, vay! Nə yaman müşgülə düşdü işim, Allah!Vay, vay! Nə yaman müşgülə düşdü işim, Allah!Fəryadimə yet kim, yanıram atəşə, billah!
Övradımız, əzkarımız əfsaneyi-zəndirÖvradımız, əzkarımız əfsaneyi-zəndir,Əfsaneyi-zən nuri-dilü ruhi-bədəndir,
HƏ, DE GÖRÜM, NƏ OLDU BƏS, AY BALAM, İDDƏALARIN?HƏ, DE GÖRÜM, NƏ OLDU BƏS, AY BALAM, İDDƏALARIN?**Hə, de görüm, nə oldu bəs, ay balam, iddəaların?
Eyki guyi şərəfi-nəfs be ədləstü be cudEyki guyi şərəfi-nəfs be ədləstü be cud**Ey ki guyi şərəfi-nəfs beədləstü becud,
Fə’lə, özünü sən də bir insanmı sanırsan?!Fə’lə, özünü sən də bir insanmı sanırsan?!Pulsuz kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!
Təni-adəmi şərifəst be nani-adəmiyyətTəni-adəmi şərifəst be nani-adəmiyyət,Nə həmin kəmalü fəzləst nişani-adəmiyyət.
Naəhl olana mətləbi andırmaq olurmu?!Naəhl olana mətləbi andırmaq olurmu?!**Naəhl olana mətləbi andırmaq olurmu?!
Pah atonnan, nə ağır yatdı bu oğlan, ölübə!Pah atonnan, nə ağır yatdı bu oğlan, ölübə!Nə də tərpənməyir üstündəki yorğan, ölübə!..
Təraneyi-əsilanəNə soxulmusan arayə, a başı bəlalı fə’lə?!Na xəyal ilə olubsan belə iddialı, fə’lə?!
Leyli-MəcnunEy dövlətimin zəvalı oğlum!Ey başı ağır bəlalı oğlum!
Əlminnətü-lillah ki, "Dəbistan" da qapandı!Əlminnətü-lillah ki, "Dəbistan" da qapandı!Bir badi-xəzan əsdi, gülüstan da qapandı!
UçitellərTövqif edilmişdi mağıl Gəncə siyezdi,Olmuşduq əcəb biz dəxi rahət, uçitellər!
Vəqta ki, qopur bir evdə matəmVəqta ki, qopur bir evdə matəm,Təşkil edilir büsati-ehsan,
Mən belə əsrari qana bilmirəmMən belə əsrarı qana bilmirəm,Qanmaz olub da dolana bilmirəm!..
Müəllimlər siyezdiBaş tutdu müəllimlərin iclasi-siyezdi,Ey vay, uçitellər yenə dərkar olacaqdır!..
İki cavablara bir cavabLoğalaşıb, a görməmiş, çox da belə fırıldama!Tərbiyəsiz uşaq kimi boş-boşuna hırıldama!
Soldumu gülzarın, ey Faiqi-Ne’man pəsərSoldumu gülzarın, ey Faiqi-Neman pəsər,Laleyi-ne’manların oldumu xunincigər,
Ey on ki, ülumi-mədənidən xəbərin varEy on ki, ülumi-mədənidən xəbərin var,Yüz dərdi-sərin var;
Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.