Maarifçilik dövrü
Şurə gəlib şad olun, iranlılar!Qüssədən azad olun, iranlılar!
"Tərcümani-həqiqət" deyir ki ("Xəstəmiz Əbdülhəmid artıq sağaldı, səmridi")Xəstəmiz Əbdülhəmid artıq sağaldı, səmridi,Şimdiki halilə məmnuniyyət izhar eyləyir;
Haləti-məstliyində nə olur, ey əyyaş!Haləti-məstliyində nə olur, ey əyyaş!Baxıb ayinəyə görsən əcəba surətini;
Derlər, Iran günbəgündən xar olur, əlbəttə ki!Derlər, İran günbəgündən xar olur, əlbəttə ki!Səhhətin hifz etməyən bimar olur, əlbəttə ki!
Almaniya imperatoru Vilhelm deyir ki ("Möhtərəm iranlılar, sizdən təmənnamız budur")Möhtərəm iranlılar, sizdən təmənnamız budur:Bir də İran hifzini bizdən təmənna etməyin;
Eynüddövlənin iste’fasından dolayı bəstə girmək istəyən Tehran tacirani-qeyrətməndanələrinə!Bəstə iqdam eyləyin, ey tacirani-mö’təbər!Qaliba, vardır ümidim, bəxt yar olsun sizə!
Hatif deyir ki ("Bəs Şəmaxidə məktəbi-nisvan")Bəs Şəmaxidə məktəbi-nisvanAçacaqdın, buna güman çox idi...
"Osmanlıcadan tərcümə türkə" – bunu bilməm"Osmanlıcadan tərcümə türkə" – bunu bilməm,Gerçək yazıyor gəncəli, yainki hənəkdir;
Şimdi hər millət edir nəfsini irfanə fədaŞimdi hər millət edir nəfsini irfanə fəda,Vətən övladı üçün elmə, dəbistanə fəda.
Oylə qorxmam "biş"dən kim, qorxuram "cədvar"dənOylə qorxmam “biş”dən kim, qorxuram “cədvar”dən,Yardən olmam əmin, olsam da gər əğyardən;
Bakıda Şamaxı yolundakı həbsxanənin qabağında oxunan növhədirAsta-asta, ey hacı, izhar olur xəlvətdəki,Get-gedə lap şöhreyi-bazar olur xəlvətdəki;
Səfil tacir deyir ki ("Bir neçə ildir ki, uyub işrətə")Bir neçə ildir ki, uyub işrətə,Bilməmişəm əmri-ticarət nədir?
Tumanov izn alır ki, ŞirvanəTumanov izn alır ki, ŞirvanəSığnağdan çəkə dəmir yolunu;
Övrət almaq, boşlamaq, övlada ad qoymaq kimiÖvrət almaq, boşlamaq, övlada ad qoymaq kimiNəsnələrdən ücrət almaqçın Qazan mollaları
Dəryada qərq olan iranlıların yetim balalarına təsəlliİki yüz qərq olan iranlılarınQiymətin bildi əcəb konsulunuz!
Bəs deyilmiş bunca Mehdilər xüruci, indi dəBəs deyilmiş bunca Mehdilər1 xüruci, indi dəVolqadan bir tazə Mehdi xəlqi iğfal eyləyir.
Qurban BayramıBayram olcaq şövkətlilər, şanlılar,Dövlətlilər, pullular, milyanlılar,
Ə. Qəmküsar bəradərimə cavab“Təhvili-ibarət” sözünü “tərcümə” qanmaq, –Məktəbli çocuqlar da bilir kim, bu xətadır;
Bildir ehyayi-Səmərqənd etdi İran taciriBildir ehyayi-Səmərqənd etdi İran taciri,Məktəb açdı, xəlqi xürsənd etdi İran taciri;
ŞamaxıdaƏsri-bistümdür, səhab1 altında qalmaz şəmsi-elm,Bir zəman təl’ət açar, pərtöv saçar, zülmət qaçar;
Lam deyir kiŞeyxül-islamlərin, müftiyi-islamlərinHankısı satmadı on müslümi bir tərsayə?
Gündə üç kağızı, beş kopyanı imza edərəkGündə üç kağızı, beş kopyanı imza edərək,Rayevski çəkiyormuş nə məratib zəhəmat?!
İştə bir hey’əti-təhririyyəİştə bir hey’əti-təhririyyəBulunur ən uca bir məşğələdə…
Qurulubdur yenə meydani-həyahayi-süxənQurulubdur yenə meydani-həyahayi-süxən,Yazılır şe’r, açılır pərdeyi-mə’nayi-süxən;
Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.