Təcnisi-digər

Çıxıb gül fəslində seyrə nigarım,Sənalar eylərəm baharü yayə.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
A.S.Puşkinin ölümünə Şərq poeması

Gecə etdim uyqumu kənar,Sordum:

Mirzə Fətəli Axundzadə4 dəq
İran konsuluna məktub

Dövləti-əliyyeyi-İranın konsuluna yazılmış ərizənin surəti dövləti-əliyyeyi-İranın Tiflis baş konsulu, cəlal sahibi ikinci sərtib Əli xan cənablarına onun səadəti daimi olsun!**Nəvvabi-müstətabi-alinəsəb, impera- torzadə Qafqaz canişinin xidmətində Şərq dilləri mütərcimi olan mayor*

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Münif əfəndiyə

Əziz qardaşım Münif əfəndi!**İstanbulda olduğum günlərdə sizin və əziz qardaşım Arif bəyin haqqımda göstərdiyiniz məhəbbət və mehribanlıq heç bir vəchlə yadımdan çıxmamışdır və elə bir gün olmur ki, sizin yaxşılığınızdan danışmayım. Lakin təəssüf ki, sonralar məsafənin uzaqlığı məni sizin əziz vücudunuzu görməkdən məhrum etmişdir.

Mirzə Fətəli Axundzadə4 dəq
Hekayəti xırsi-quldurbasan

Yəni təmsili-güzarişi-əcib ki, keyfiyyəti üç məclisdə bəyan olub itmamə yetir.ƏFRADI-ƏHLİ-MƏCALİS

Mirzə Fətəli Axundzadə18511 dəq
Çeşmə kitabəsi

Bir əcəb çeşmə Əlaiddin rəvan etmiş idi,Məscidi-Batum civarində nəziri-səlsəbil.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Fehristi-kitab

İnsan təbiətində iki ümdə xasiyyət qoyulubdur: biri qəm, biri fərəh; a ğ l a m a q – əlaməti-qəmdir, g ü l m ə k – əlaməti-fərəhdir. Gahi məsaibin vüquu və müfərrihatın süduru və gahi onların təqriri və ya təhriri bu iki haləti, təbiəti-insanda zahir edər. Təqrir və təhrir surətində qəm və fərəhə və giryə və xəndəyə ümdə müəssir vəz’i-hekayətdir. Əksər övqat namərğub vəz’lə zikr olunan müsibətdən adəm mütəəssir olmaz; lakin haman müsibət özgə, pəsəndidə vəz’ ilə nəql olunduqda kəma-yənbəği tə’sir bağışlar; necə ki, naqis və kamil mərsiyəxanların məclisində bu iki keyfiyyəti biz mükərrər müşahidə edirik.Əgər nəqli-müsibət və ya behcət təbaye və əxlaqi-bəşəriyyəni kəma-filvaqe bəyan etməklə təbiəti-müstəmiə məqbul və müəssir düşdü, haman nəqlin vazeinə və müsənnifinə həkimi-pövşənrəvan və arifi-təbaye-insani deyərlər və naqili-kamilinə süxənguyi-qabil.

Mirzə Fətəli Axundzadə18595 dəq
A.F.Kruzenşternə

Baş idarənin mütərcimi mayor Mirzə Fətəli Axundzadənin yazılı məruzəsi**1863-cü il*

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Hüseyn xan Nizamüddövləyə

Xaqanın yaxın adamı və cəlal sahibi olan cənab, səadətiniz əbədi olsun!**Tehran şəhərində Hüseyn Nizamüddövləyə yazılmışdır.*

Mirzə Fətəli Axundzadə4 dəq
Şərtnamə

Bu şərtnaməni yazmaqdan məqsəd odur ki, hicri 1283-cü ildə (1866-1867) mayor Mirzə Fətəli Axundzadə “Kəmalüddövlə” adlı türk (Azərbaycan) dilində bir kitab yazmış, orada bəzi fars şeirləri və ərəbcə bir sıra ayələr, hədislər və misallar gətirmişdir. Həmin kitab müqərrəbül-xaqan, ikinci sərtib Mirzə Yusif xan və müəllifin öz köməyi ilə fars dilinə tərcümə olunmuşdur. Avropa xalqlarının mövcud qanunlarına görə, hər bir əsərin çap edilməsi hüququ müəllifin özünə məxsusdur. Lakin, burada, müəllif tam könüllü olaraq, şüurlu surətdə özünün bu hüququnu bundan sonra əsərin üzünü köçürən ləqəbi ilə göstərilən müqərrəbül-xaqan Mirzə Yusif xana aşağıdakı şərtlərlə verir:1. Əsərin üzünü köçürənin bu əsəri öz xərci ilə hər yerdə – İran xalqı və bütün Asiyanın farsca danışan əhalisi üçün fars dilində və Osmanlı xalqı üçün türk dilində çap etdirməyə ixtiyarı vardır.

Mirzə Fətəli Axundzadə4 dəq
Mirzə Melkum xana

1871-ci il iyunun 2-də yazılmış ayrıca vərəqənin surəti**Ruhi-rəvanım, Ruhül-qüds!

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Aleksandr Qriqoryeviçə

Mərhəmətli Cənab Aleksandr Qriqoryeviç!Böyük hörmət bəslədiyim İran şahzadəsi Rzaqulu Mirzə sizin nəcib sifətləriniz və yüksək mərifətiniz haqqında mənə çox şey söyləmişdir. Bunun nəticəsində, mən qiyabi olaraq sizə səmimi bir məhəbbət və dərin hörmət bəsləyərək, aşağıdakı xahişimlə sizə müraciət etməyi özümə rəva görürəm.

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Zəmanədən şikayət

Fəsad ilə dolu göylər edərkən tərsinə dövran,Tükənməz qəmdən olmuşdu könül-dərdli, ürək-nalan.

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Təcnis

Əsiriyəm bir dilbərin ki, əgərXəncərlə şan-şan o yara məni,

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Müxəmməs

Zivər nə səzadır sənə ey dilbəri-ziba!Binəqs yaratmış səni ol xalqi-yekta!

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Cəfərqulu xana məktub

Səbəb nədir kim, yazdığım kağıza,Heç cavab yetişməz bizim diyara?

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Apolinari Petroviç Butenova

Əlahəzrət Sultanın dərbarında xüsusi tapşırıqların İcraçısı, Konstantinopolda Rusiya Nümayəndəliyinin müdiri, həqiqi gizli müşavir və Kavaler Apolinari Petroviç Butenov zati-alilərinin yüksək hüzuruna**Qafqaz Canişinliyi dəftərxanasının mütərcimi kapitan Mirzə Fətəli Axund- zadədən*

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Həzrət Sədirətpənaha

Həzrət-Sədarətpənahın yüksək nəsəbli hüzuruna Allah onun cəlalını daimi etsin!**Zati-ali imperatorzadə Qafqaz cani- şini xidmətində islam dilləri mütərcimi mayor Mirzə Fətəli Axundzadədən*

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Zakirə məktub

Ey Qasım bəy, əcəb dövranə çatdıq,Mərdə indi olmaz başü can gərək!

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Cəfərqulu xana

Səlam olsun məndən sərkar xana,Mollalardan bir az edim şikayət.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Mirzə Ələkbərə

Təbrizdəki rus konsulxanasının mütərcimi Mirzə Ələkbərə yazılmış məktubun surəti**Mənim hörmətli ağam, səadətiniz daimi olsun!

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Mirzə Hüseyn xana məktub

Mirzə Hüseyn xana yazılmış məktubun surəti**Mənim əzəmətli ağam, səadətiniz daimi olsun!

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Nikolay İvanoviç Baranovskiyə

Qafqaz canişinliyi baş idarəsi departamentinin mütərcimi podpolkovnik Mirzə Fətəli Axundzadənin yazılı məruzəsi**Qafqaz canişini Baş idarəsi departa- mentinin direktoru həqiqi dövlət müşa- viri kavaler Nikolay İvanoviç Baranovski*

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Mirzə Melkum xana

Mirzə Yəqub xan oğlu Mirzə Melkum xana 1871-ci ilin 8 Martında yazılmış məktubun surəti**Ruhi-rəvanım, Ruhül-qüds!

Mirzə Fətəli Axundzadə18714 dəq
Mirzə Melkum xana

1871-ci il iyunun 2-də Melkum xana yazılmış məktubun surəti**Cənab Ruhül-qüds!

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Əli xana

İranın sabiq konsulu Əli xana Tiflisdən Tehrana yola düşdüyü zaman yazılmış məktubun surəti**Mənim əzəmətli ağam, səadətiniz daimi olsun!

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Üçüncü məclis

ÜÇÜNCÜ MƏCLİSÜçüncü məclis yenə orada vaqe olur. Damın bir tərəfində Şəhrəbanu xanım oturubdur. Bir tərəfdə Şərəfnisə xanım yun darayır. Bu halda birdən qapı açılır, Şərəfnisə xanımın dayəsi Xanpəri içəri girir.

Mirzə Fətəli Axundzadə18505 dəq
Tərifnamə

Ey Keyqubad taxtında əyləşən!Şahlığın onda həmişəlik olsun.

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Cəfərqulu xana

Hacı qulu səndən, ey taci-sərim,Ziyadə-ziyadə xürrəm olubdur!

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Hekayəti-Seyyid Ələm Səlyani

Səlyanda var idi bir Seyyid Ələm,Ələmdən olmuşdu mərdi-möhtərəm.

Mirzə Fətəli Axundzadə5 dəq