Məmməd Araz
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
1. Buluda minmək olar?**– Təyyarəyə minir adam,
QayğılarÇiynimdən düşməyir dərdi-sər yükü,Həmişə kədərim, qəmim oyaqdır.
Sabahın imtahanıDünən mənə neçə-neçə xəzinəninaçarını bağışladı.
İtlərİtlər qar üstündə həvirləşirlər,İtlər oynaqlayır, süpürləşirlər.
Qanadlı qayalarBir daşmı sıyrılıb qopdu qayadan,Başı hamarlandı bir şiş qayanın.
«Ərim gəldi» qayasıBu torpağı gəzməmişəmhələ daş-daş,
O bir gün...İki ömür yolu...Bir dəmir yolu...
Qarabağ düzüBu gün mənim dənizimdiQarabağ düzü,
Babək qılıncıBallada*I**
Mən getsəm...Mən getsəm, dərələr, dağlar qalacaq,Meşələr, çəmənlər, bağlar qalacaq.
QəfilBir haray yuxuma güllə boşaltdı,Bir duyğu səsiymiş oyadan məni, –
Bayram çiçəkləri(Qızımın nəğmələri, Qızım Şəlaləyə)*Salam, salam, ay çiçəklər!
Bir ömür xatirəBir xatirə dəftərinə bənzəyər ömrüm,Neçə tale görüşdürər, aralayar o.
Çinarla söhbətQoca çinar, bu səs məni bezdirdi, əzdi,Otağımı, yatağımı haraya dartım,
Şəhriyar gəlmədiBu şer çoxdan – böyük Vaqifin anadan olmasının 250 illiyini bayram etdiyimiz ildə, son təntənə günündə, bir axşamda yazılıb; o vaxt xalqımızın bu böyük bayramına ustad Şəhriyarı da dəvət eləmişdik. Lakin o zamankı şahlıq üsul-idarəsi Azərbaycanın işığını, böyük nailiyyətlərini Şəhriyarın görməsini istəmədi, onun gəlməsinə mane oldu. Bu kitabın şerlərini toplarkən arxivimdə qalmış həmin yazı ilə rastlaşdım. Bir də o günlərə qayıtdım... Şeri olduğu kimi köçürüb bu kitaba daxil etməyi, keçən təəssüf hisslərimi oxucularla bölüşməyi məsləhət bildim.*Baxışlar asıldı təyyarələrdən,
Tək olandaTək qalmaq istərəm,Tək qalmaq, hərdən.
Sənin mənsiz dünyanMən yetəndə taleyimin son döngəsinə,Sənə verrəm bu dünyanı günəşli, aylı.
Ulama!Zülmət gecələrdə hürürsən, yetər!Hər daşı qurd-quldur görürsən, yetər!
QayıdarsanBelə dönmə, ismi dönük deyilsən;Gileyin var: yağdırıb get, yağıb get.
O gözlərə baxmaramBu gün sənin hər gözündə bir gülüş,Biri çılğın, biri tutqun, bürkülü...
Unut məniDilim dinməz, kirpiklərim səs elər,Necə xoşdu – ürəyimi kəs elə...
Qırx doqquz yaşım14 oktyabr – qırx doqquz yaşım...Görüşdük onunla xəstəxanada.
Yalançının evi yandıYalançının evi yandı göz qabağında,Hamı baxdı, hamı gördü,
Şair, nə qazandın?Şairəm, eşqim də öz qəlbim kimi mərdanədir.*Əlağa VAHİD*
Nəydi yırğalayan bir nəhəng dağı?!Nəydi yırğalayan bir nəhəng dağı?!Uçrumlar zamanın yaddaşı kimi!..
Bu şeytanlarBöyük Cavidi oxuyarkən*Yer üzündə hər nə qədər insan yaşar,
Yaşamağa nə var ki?Özündən azca uzağıMəni görməyə qoymurlar.
Suallar, cavablarUnudulmaz şairimiz X.R.Ulutürkün*tərcüməsində rus şairi Y.Yevtuşenkonun*
Murova qar yağırdıAxşamdan başlamışdı;Murova qar yağırdı;
Arazın nəğməsiSəndən danışıram, Araz, ay Araz,Bulan da, durul da, səsimi dinlə.