Xosrov və Şirin, fəsil 55
Məsnəvi nədir?
Məsnəvi: hər beyti öz qafiyəsi ilə gələn uzun nəzm, adətən dastan və ya hekayə.
یکی محرم ز نزدیکان درگاهفروگفت این حکایت جمله با شاه
که فرهاد از غم شیرین چنان شدکه در عالم حدیثش داستان شد
دماغش را چنان سودا گرفته استکزان سودا ره صحرا گرفته است
ز سودای جمال آن دلافروزبرهنه پا و سر گردد شب و روز
دلم گوید به شیرین دردمند استبدین آوازه آوازش بلند است
هراسی نَز جوان دارد نه از پیرنه از شمشیر میترسد نه از تیر
دلش زان ماه بیپیوند بینمبه آوازیش از او خرسند بینم
ز بس کآرد به یاد آن سیمتن رافرامش کرده خواهد خویشتن را
کند هر هفته بر قصرش سلامیشود راضی چو بنیوشد پیامی
ملک چون کرد گوش این داستان راهوس در دل فزود آن دلسِتان را
دو هممیدان به هم بهتر گراینددو بلبل بر گلی خوشتر سرآیند
چو نقدی را دو کس باشد خریداربهای نقد بیش آید پدیدار
دل خسرو به نوعی شادمان شدکه با او بیدلی همداستان شد
به دیگر نوع غیرت برد بر یارکه صاحب غیرتش افزود در کار
در آن اندیشه عاجز گشت رایشبه حکم آن که در گل بود پایش
چو بر تن چیره گردد دردمندیفرود آید سهی سرو از بلندی
نشاید کرد خود را چارهٔ کارکه بیمار است رای مرد بیمار
سخن در تندرستی تندرست استکه در سستی همه تدبیر سست است
طبیب ار چند گیرد نبض پیوستبه بیماری به دیگر کس دهد دست
Sarayın əhlindən, mərhəm bir nəfərŞaha əhvalatı tez verdi xəbər.
"Şirinin eşqindən, - söylədi, - heyhat,El ağzına düşüb sənətkar Fərhad.
Başına vurmuşdur sevda, məhəbbət,Səhraya salmışdır onu nəhayət.
Düşüb sevdasına o gözəl bütün,Ayaqyalın gəzir çölləri bütün.
Şirinin eşqindən könlü dolu qəm,Bu işdən xəbərdar olmuşdur aləm.
Qocadan, cavandan çəkinmir bir an,Nə oxdan qorxur o, nə də qılıncdan.
Zənn etmə Şirini almaqçün yanır,Onu görməyi də səadət sanır.
O gümüş qamətə elə vurğundur,Şirinçün özünü tamam unudur.
Hər həftə qəsrinə aparır salam,Ondan razı qalır alınca peyam."
Xosrov eşidəndə bu hekayətiYenidən oyandı öz məhəbbəti.
Pəhləvan üz-üzə cüt gələ - xoşdur,Cüt bülbül oxuya bir gülə - xoşdur.
Bir şeyə olanda iki müştəriƏlbəttə, o şeyin artar dəyəri.
Bu işdən, doğrusu, çox sevindi şahKi, bir yazıq oldu onunla həmrah.
Bir yandan da qeyrət təsir edirdi,Çünki o qeyrətli-öndə gedirdi.
Bilmirdi ki, necə versin sorağı,Batmışdı palçığa sanki ayağı.
Bədən xəstə olsa, belədir sonu,Sərv olsa da, azar yıxacaq onu.
Neyləyər özünə özü xəstənin?Xəstə olar fikri, sözü xəstənin.
Bədən sağlam olsa, saf olar söz də,Süst adam süst olar bədəndə, sözdə.
Həkim xəstələrə eyləyər əlac,Xəstələnsə olar özgəyə möhtac,
Oturub bir neçə yaxın adamla,Çarə axtarırdı şah bu əhvala:
"Necə xilas olum belə dəlidən?Bu zərlə nə sayaq nərd oynayım mən?
Belə getsə, işim xarab olacaq,Qanını tökümmü? Suçsuzdur ancaq.
Şahlıq elədiyim xeyli müddətdəİstədim əngəlsiz olum işrətdə.
İndi verdi o ay bayramdan xəbər,Bir dəlini etdi mənə bərabər."
Ağıllılar belə verdilər cavab:"Ey şah, gəl eyləmə keyfini xarab.
Taclı başlar səni qibləgah seçir,Şahlar torpağına hər an and içir.
Sənin ömrün kimi uzundur aləm,Bəxtin var, gücün var, səninçün nə qəm?!
Bu dəli haqqında belədir tədbir:Ona dəmir deyil, vur qızıl zəncir.
Sevdanın dərmanı qızıldır, qızıl,Qızılla dərdinə onun çarə qıl.
Əvvəl çağır onu, yüz min ümid ver,Başına qızıl səp, səxavət göstər.
Yar nədir, dindən də azar yolunu,Ayırar Şirindən bu şirin onu.
Çox gözlər qızıldan kor olar həmən,Qılınclar qızılla düşər kəsərdən.
Əgər belə tədbir olsa xeyirsiz,Onu daş çapmağa göndərərsiniz.
Taleyi dönüncə dönər həyatı,Daşların içində sönər həyatı."
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/nizami-xosrov-ve-sirin-55
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
O meynə qanını, ey saqi, tez dur,Od almış xəz kimi beynimə doldur!
Şərəfnamə, fəsil 28Nəşədən, bu coşğun şənlikdən, saqi,Dur, şərbət hazırla aşiqsayağı!
Şərəfnamə, fəsil 29O cənnət suyundan, ey saqi, tez dur,Atəşlə yoğrulmuş qədəhi doldur!
Şərəfnamə, fəsil 30Muğlar çırağını, saqi, durmadanMənə ver, qəlbimdən qoparma fəğan!
Başqa şairlərin şeirləri
Təngə gəldim, saqiya, bu məscidi-viranədən,Gəl, tərəhhüm eylə bir yer ver mənə meyxanədən.
YandırırGözəllərə bağlayıram dastanı,Bir mələyin eşqi canı yandırır.
Təcnis: Gözüm görcək səni istər kamaləGözüm görcək səni istər kamalə,Bürqeyin üzündən dağıdar Yaxşı,
Gəraylı: Könlüm istər görəm yarıKönlüm istər görəm yarı,Üç gündə bir, beş gündə bir,