Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Yalansız, riyasız, rəngsiz, boyasız, –O gözlər el qoşan dastan kimidir.
Döyüş nəğməsiMən də bu cəbhələrdə vuruşan bir əsgərəm,Ana Vətən yolunda ölüm olsa, gedərəm.
QalıbƏhməd şah xəl olunandan sonra istəyir Tehrandakı əmlakını satsın.*Satmışam hər yanı ancaq ləfzi-İranım qalıb.
Cəbhə bayatılarıOxuma, sarı bülbül,itirdim yarı bülbül.
Yatmağa qorxuramYuxum gözümdən tökülüryatmaq istəmirəm.
Pərişan ruzigarəm bir pərivəş yardan ayruPərişan ruzigarəm bir pərivəş yardan ayru,Günümm dün tək qaradur, bir məhi-rüxsardan ayru.
Çürüdüİstəyirəm qələm alım söz yazım,Sel-sel oldu sinəm başı çürüdü.
Səadətnamə, 14وحدت تو ز کثرت اشیاهست مانند هستیت پیدا
MənimSuludin, firudin* dilim əzbəri,Oxusam, xoş gələr avazım mənim.
Ərəbcə şeir 3بدت ذاتی باعلام الصفاتصفاتی کلها ظهرت بذات
Çat dadaNə dedim ki, elə küsüb-incidin,Qorxuram ki, bu dərd məni çatdada.
Yenə də tək qoyub gedirəm səniYenə də tək qoyub gedirəm səni,Soyuq divarların arxasında tək...
Gözəl bir təşəbbüsKitabsızlıq dərdi istər məktəb, mədrəsə şagirdlərimiz üçün, istər camaatımız üçün doğrudan da böyük dərddir.Məktəb şagirdlərimizin, məktəb xaricində, yəni evdə oxumaq üçün nafe kıtabları heç yoxdur desək, heç yalan olmaz. Çünki əgər ötədəbəridə bir-iki kitabça, filan adı çəkilirsə də, bu, onsuz da az olan kitabçaların bir qismi möhtəviyyat və məalının uşaqlar üçün yaramamazlığı cəhətindən, digər birisinin imla və inşasının başdan-ayağa fahiş qələtlər ilə dolu olmasından və bəzilərinin də qiyməti çox baha olduğundan işə getmir və getmələri də zatən heç lazım deyildir. Çünki hər bir kitabı uşağın əlinə vermək olmaz.
Ey mütribeyi-dövri-təməddünÇal nəğmeyi-hürriyyətini, guş edəlim, çal!Sun badeyi-canpərvərini, nuş edəlim, çal!
Babamın səhviBabam saqqalı ağ,qaşları qalın,
Demişdin: “Ölüm do ayırmaz bizi!”Demişdin: “Ölüm do ayırmaz bizi!”Sənə kim demişdi, de, bu cümləni?
Şeir 144شنیدهاید میان دو قطره خون چه گذشتگه مناظره، یک روز بر سر گذری
Çiçək təranəsiVerib qaranquşa xoş gülüşünü,Yazın nəfəsini torpaqdan soruş.
Qəsidə 29مُردم از حسرتِ آهورَوِشان و رَمِشانمی ندانم به چه تدبیر به دام آرمشان
Çərkəzin cavabıYanaşdı çar generalıçərkəzlərin başçısına,
Qəzəl 142اگر بلاکش بیداد را به داد رسیخدا کند که به سر منزل مراد رسی
Yanağın ey pəri can mənzilidirYanağın ey pəri can mənzilidir,Bu bülbülnün gülüstan mənzilidir.
Teatroların repertuar məsələsiDövlət Türk Akademik və Türk İşçi teatrolarının müttəhid bədiisiyasi şurası gələcək mövsüm, yəni 1929-30-cu il mövsümü üçün repertuar hazırlamaq işi ilə məşğuldur. Bu məsələ türk teatrolarının ən böyük məsələlərindəndir.Şübhə yoxdur ki, repertuar məsələsində ən birinci yeri original pyeslər tutur. Orijinal pyeslər teatroların canıdır. Türk teatroları original pyeslərsiz yaşaya bilməz. Teatroda ildə heç olmazsa bir original pyes oynanması onu tam mənasilə dirildir, teatroya tamaşaçılar cəlb edir və maddi cəhətcə dəxi çox əlverişli olur. Bu orijinal pyeslər, tərcümə edilən dəyərli pyeslərdən məzmunca bir qədər zəif olsa belə, səhnə cəhətcə daha müvəffəqiyyətli olur və tamaşaçıların əhvali-ruhiyyəsinə daha uyğun gəlir. Misal üçün Türk İşçisi teatrosu repertuarını alacaq olursaq, qəti olaraq göstərə bilərik ki, “Qızıl Trenlər” kimi müasir və dəyərli bir pyes, Azərbaycan həyatına uyuşdurulmuş “Zəlzələ” və yaxud “Çinar altında məhəbbət” qədər müvəffəq olmayır. Həmçinin Şillerin “Qaçaqlar” kimi klassik bir əsəri tamaşaçıya heç bir vaxt “Aydın” qədər təsir bağışlamayır.
Sənin dilindənİllərlə bir eşqin cövrünü çəkdik –Ayrılsaq, gün sönər, il qınar bizi.
Mirzə Yusif xanaAltı aya yaxındır ki, cənabınızdan məktub almamışam və sizə göndərdiyim iki nüsxə məktubum da indiyə qədər cavabsız qalır. Halbuki, onlara cavab yazmalı idiniz. Bilmirəm, mənə qarşı kəmiltifat olmuşsunuz, ya xeyr. Əgər kəmiltifat olmuşsunuzsa, səbəbini bildirin görüm, məndən nə günah baş vermişdir? Hər halda, əgər siz mənə qarşı min dəfə də kəmiltifat olsanız, mən sizə olan səmimiyyətimə və məhəbbətimə zərrə qədər də olsun xələl yetirməyəcəyəm. Çünki mən sizi nəcib xasiyyətli, idraklı, vəfalı dost, məhəbbət və pərəstişə layiq bir insan kimi tanımışam.Bilirəm ki, işiniz çoxdur. Lakin yenə də xahiş edirəm ki, mənim bu məktubuma qısaca da olsa, bir cavab yazasınız və eyni zamanda keçmişdə göndərdiyim iki məktubun sizə yetişməsi barədə də məlumat verəsiniz. O məktublardan birinin zərfi içərisində Süavi əfəndinin əlifbaya dair əqidəsi barədə yazdığım tənqidi də sizə göndərmişdim.
Dədə Yediyarla II deyişməII deyişmə**D ə d ə Y e d i y a r
Birinci şəkilFüzulinin evi. Ev orta əsr üslubu ilə döşənmişdir. Məhəmməd Füzuli əynində əba, başında araqçın köhnə həsir üstə əyləşmişdir. Onun qarşısında bir neçə kağız, əlində isə qələm var. Qadını Nərgiz bir az kənarda ayaq üstə dayanmışdır.*Füzuli**
Uzaq səfərlər kapitanıbaşdaşıda yazı*Bir başdaşıda bir yazı!
Xəbərin varmıÜrəyimə axan göz yaşlarımdanBu dərdi-qəmimdən xəbərin varmı?
Dil və əməlHərzə xanım çox zabitəli qadındır, evində hər şeyi istədiyi qaydada şaxlar, uşaqlarına da özü kimi ədəb-ərkan öyrətməyi bir gün də unutmaz. Balaca qızı Fizzənin beş yaşı hələ tamam olmayıb. Amma Hərzə xanım elə gün olmaz ki, onu qabağına qoyub danlamasın, başını daramasın, dırnaq tutmağı, əl-üzünü yuyanda suyu sıçratmamağı, stəkan-nəlbəkini dəsmal ilə silməyi, böyüklərin sözünə baxmağı, telefonda hər nə soruşsalar "bilmirəm, yoxdur" - deməyi ona öyrətməsin.Bir dəfə qonşulardan kim idisə, qapını açıb Hərzə xanımdan ət maşını xahiş elədi. Hərzə xanım heç qonşu tərəfə dönüb baxmadı da: