Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
دلی دارم که باشد جای جانانمدام از دل بود ماوای جانان
İsa HəbibəyliyəBu çalışan əlimiz, bu danışan dilimizBu dağılan yuvamız, bu dözümlü elimiz,
Ordan-burdan 68Şəhərimizdə rus dilində yeni qəzetə çıxıbdır. Adı “Əmək” (Trud)- dir. Qəzetin baş mühərriri “Kaspi” oxucularının qədim dostu Bandarenkə (özü də “Don-Diyeqo”) cənablarıdır. Allah cənab “Don- Diyeqo”nun əməyini zay etməsin. “Əmək” qəzetəsi bu halda öz rəfiqi “Kaspi” ilə şiddətli mübahisədə, daha doğrusu, mücadilədə bulunur “Əmək”in sözləri acıdır, lakin çox doğrudur. Doğru olduğuna görə də lap acıdır. Amma bitərəf adam üçün, ələlxüsus bu seçki zamanında çox bəsirətamizdir. Hər bir halda “Əmək” qəzetəsi mərdanə olduğundan hər adamın xoşuna gəlir. Amma bircə iş var.“Əmək” qəzetəsinə “Dilxun” adlı bir müxbir dadanıbdır. Yaxşı olardı ki, cənab “Don-Diyeqo” bu müxbirin yazdıqlarına dürüst diqqət yetirə idi. Bu müxbir keçmişlərdə “Novoye obozreniye” qəzetində öz şəklini çəkmişdi. Yaxşı adama oxşamırdı. Bir kəlmə doğru söz dedikdən sonra, guya peşiman olub, daldan on kəlmə yalan buraxırdı. Bu onun adəti idi. İndi də demək olmaz ki, “Dilxun” cənabları adətini tərk etmiş ola və tərk edə də bilməz, çünki Dilxunun, yəni ürəyi qan olmuş adamın dilinə doğru söz gərək gəlməsin. Buna görə Dilxun kimiləri ilə “Əmək” sahibi ehtiyatlı olmalıdır. Və illa əməyi zay olar.
Mən ölmək istəmirəmHələ beynim düşünür,Hələ qələmim yazır,
Ghazal 4058آن راکه چشم مست تو بی اختیارکردآسوده اش ز پرسش روز شمار کرد
Qit'a 354صبح کرم و وفا فرو شدخاقانی ازین دو جنس کم جوی
Jam-i Jam, chapter 99زمرهای از بلا هلاک شوندبه بلا از گناه پاک شوند
Ghazal 305دارم هوس کز خون دل خاک درش را گل کنماو را بهر رنگی که هست آگه ز حال دل کنم
Niçesi gişi sini görmege kanâ'at ideNiçesi gişi sini görmege kanâ'at ideSini gören gişi yâhûd niçesi tâ'at ide
Təlimi-doxtəranPəhləvidə çıxan “Nisvani-Şərq” ruznaməsi iyirmi səkkiz rəməzanda yeddinci nömrəli nüsxəsində yuxarıdakı mövzua dair bir məqalə başlayıbdır.Bunu mən başdan axıradək artıq maraqla oxudum; çunki Pəhləvi kimi bir müqəddəs şəhərdə qızların tərbiyəsi barəsində, aya, görəsən, nə kimi təzə bir söz danışmaq olar?
Ghazal 325گیسوی تو هر چند کمندی زبلا بودخوش سلسله ای بود، که در گردن ما بود
Gülşəni-firdövs edər can bağrını vəsli-həbibGülşəni-firdövs edər can bağrını vəsli-həbib,Atəşi-duzəx qılır həm möhnəti-cövri-rəqib.
Töhfeyi-Sami, bölmə 572از ولایت ری است وجه تسمیه او آنکه گوییا بیان واقع بود اما اگر این زمان هشیاری تخلص کند مناسب است، اما نعوذبالله از خرگدایی او . اگر از کسی چیزی بخواهد و نداشته باشد با وی میگوید که چون چیزی نداری باری فاتحه ای جهت من بخوان. از اشعار او این مقطع نوشته شد :مستی سگ دیوانه آن طرفه غزالست
Dəllək və xacəBir dəllək bir xacənin başın təraş qılırdı. Dəlləyin əli titrəyib bircüzi onun başından məcruh elədi. Xacə fəryad elədi: – Ey usta, başımı
Ulusun var, elin varUlusun var, elin var,Neçə milyon əlin var,
Qasida 59ای ماه خوش حدیث و نگار نکو کناربا شاخ زی من آر یکی نازه کو کنار
Rubai 34چون در دل من تویی دروغم خوش نیستکارم ز تو چون زلف تو درهم خوش نیست
Dedim: – Ey qönçdəhan, könlümü qan eyləmisənDedim: – Ey qönçdəhan, könlümü qan eyləmisən,Dedi: – Bica yerə eşqimdə fəğan eyləmisən!
BirdirAraz! Hər yaz çəmən birdir, o sahildə, bu sahildə,Qərənfil, yasəmən birdir, o sahildə, bu sahildə.
Rubaiyat, 106دریافتم آخر ز قضا را به شبشصد بوسه زدم بر لب همچون رطبش
Ghazal 116خوشا تبریز و فیض صبح و شامشالهی تا ابد باشد نظامش
Füzuliyə bənzətməMəndə ar olsaydı, ölmək ixtiyar etməzmidim?Abrunun nolduğun bilsəydim, ar etməzmidim?
Ghazal 131چشم خود را دوست میدارم که رویش دیدهامعاشقم بر گوش خود کآواز او بشنیدهام
Ghazal 22لوحش الله صنما این چه دهان است و لب استخوشهچینان به هم آیید که وقت رطب است
Qız və romanGüllü sarmaşıqlar içində yalqızYaşıl bir eyvanda sevdalı bir qız.
Mən getsəm...Mən getsəm, dərələr, dağlar qalacaq,Meşələr, çəmənlər, bağlar qalacaq.
Yarı ağlar, yarı yoxOğlumuz şortik geyibdir - yarı şalvar, yarı yox,Qız da bir paltardadır ki, yarı paltar, yarı yox.
Sən gedəndən bəri, ey üzü dönmüşSən gedəndən bəri, ey üzü dönmüş,Gözlərəm oturub yol qabağında;
Oktyabr inqilabıOktyabr inqilabı qaçqınlıqda və gizlində yaşayan firqə üzvlərinin Təbrizə qayıtmasına səbəb oldu. Oktyabrın axırlarında çağirilan firqə iclasının gündəlik müzakirəsində Oktyabr inqilabından sonra firqənin xətt-hərəkəti müzakirə olunurdu. Hazırkı vəziyyət barəsində firqə üzvlərindən bir çoxları danışdı. Hamıdan sonra mən söz alıb danışdım:– Əziz yoldaşlar, – dedim. - Hazırda Rusiyada nə çar hökuməti, nə də Kerenski hökuməti yoxdur. Rusiyada hakimiyyət Sovetlərin əlinə keçmişdir. Artıq Azərbaycan kəndlisi Rusiyadan gələn istilaçı və rus kəndlisinin qardaşlıq köməyini gözləməlidir. Biz son günlər rus soldatının azadlıq uğrunda uzun illər çarpışan Azərbaycan xalqına göstərdiyi qardaşlıq məhəbbətini öz gözümüzlə gördük. Bir az əvvəl çar generallarının komandası ilə Azərbaycan xalqını qorxu altında saxlayan soldatlar bu gün öz silahını həmin qəsbkarlara və istilaçılara qarşı çevirmişdir. Əziz yoldaşlar! İran torpağı İran kəndlisinindir. Kəndlini torpağa, fəhləni fabrik və zavodlara sahib etmək üçün firqəmiz özünə təzə iş və təzə mübarizə planı düzəltməlidir. Firqə şah hökumətinə qarşı qəti mübarizə tədbirləri görməlidir, çünki şah hökuməti və üsuliidarəsi davam etdikcə, torpağı onun feodallarının və mülkədarlarının əlindən alıb kəndlilərə vermək mümkün olmayacaqdır, çünki şahın özü də və onun soyğunçu vəzirləri də böyük mülkədardır. Biz işçi və kəndlilərimizin möhkəm ittifaqını düzəltməli, firqəmizin silahlarını möhkəmlətməliyik. Biz bir məsələni də qeyd etməliyik: bu məsələ mövhumat məsələsindən ibarətdir. Mövhumat şah hökumətinin və əcnəbi kapitalistlərin əlində güclü bir silahdır. Onlar bəzən top-tüfəng ilə edə bilmədiklərini mövhumat vasitəsilə edirlər. Biz bunu Səttar xan hərəkatı zamanında da, indi də təcrübədən keçirmişik. Onlar bir çox mövhumatçı ruhaniləri öz əllərində silah kimi saxlamaqdadırlar. Biz xalqın gözünü açmalı, mövhumat, avamlıq, savadsızlığa qarşı amansız mübarizə etməliyik! Azərbaycan kəndlisi və fəhləsi demokrat firqəsinin rəhbərliyi sayəsində gec-tez şah üsuli-idarəsinin boyunduruğunu öz üzərindən atacaqdır. İngiltərə, Amerika, Almaniya və Türkiyə dövlətlərinin istilaçı siyasətinə qarşı aparılan mübarizəni şah hökumətinə qarşı aparılan mübarizədən ayırmaq lazım deyil, çünki bütün əcnəbi müstəmləkəçilər şah hökumətinə və onun rüşvətxor məmurlarına arxalanırlar. Mübarizəni ciddiləşdirmək və onu kəskin bir hala gətirmək üçün firqənin sağlamlığina diqqət vermək lazımdır. Çünki şəxsi mənafe üçün firqə sırasına daxil olmuş tacirlərin varlığı ilə şah hökumətinə və onun feodallarına qarşı mübarizə təşkil etmək çətindir. Bunu da qeyd etmək lazımdır ki, kəndlilər arasında apardığımız iş kifayət dərə- «ədə deyildir. Səttar xan hərəkatı zamanında bu işin bünövrəsi qoyulmuşsa da 11-ci illərdən sonra çox zəifləməyə başlamışdır və bizim başımız xalqın daxili və xarici düşmənləri ilə mübarizəyə qarışdığından biz son zamanlar kəndlilərin siyasi və ictimai tərbiyəsi ilə çox az məşğul oluruq, bu bizim öz işimizdə buraxdığımız böyük nöqsandır.
Ailə həyatımın on altı illiyiSəməd Vurğuna ithaf edirəm*Vurğunum, get-gedə gəncləşir könül,