Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Mənə mehman idi ol sərvi-xuraman bu gecə,Məhfilim olmuş idi rəşki-gülüstan bu gecə.
Mikayıl Müşfiq üçün29 il yaşadın,Cavan şairlər yaşıdın,
Ghazal 4386از حسن غریب تو جهان صبح وطن شداین شوره زمین از گل روی تو چمن شد
Ghazal 48از حال خود شکسته دلان را خبر فرستتسکین جان سوختگان یک نظر فرست
Ghazal 831نزدیک یار اگر نه چنین خوار و خردمیدر هجرش این مذلت و خواری نبردمی
Zülfi kimi ayağın qoymaz öpəm nigarımZülfi kimi ayağın qoymaz öpəm nigarım,Yoxdur onun yanında bir qılca etibarım.
Çü gülde hüsn-i cemâlini dilberün yazalarÇü gülde hüsn-i cemâlini dilberün yazalarHatın görürler ise kamular gerek azalar
İrəvan müxbirimizdənDəlmə – İrəvan şəhərinin kənarında, şəhərin cənubi-qərbində, Zəngi çayının sahilində yerləşir. Çox münbit torpağı olan bu yerdə, Dəlmə arxı ilə sulanan çoxlu meyvə-üzüm bağları vardır. Sayı 60-a çatan bu bağları xüsusi şəxslər – əməksevən yerli tatarlar salmışlar; həmin bağları salmaq üçün onlar vaxtilə, əllərində bel, əkdikləri meyvə ağaclarının və üzüm tənəklərinin üstə çox alın təri axıtmışlar ki, bu əkinləri nəvə-nəticələri üçün yadigar qoyub getsinlər. Zəhmətsevər insanların işi, öz gözəl bəhrəsini verdi: bir zamanlar daşlı-kəsəkli, bomboş yer olan Dəlmənin hər yerində hazırda şəhərin bəzəyi olan qəşəng bağlar əmələ gəldi. Lakin təəssüf ki, əzəldən bu bağların sahibi olan savadsız adamlar həmin bağları öz qabarlı, kobud əllərində saxlaya bilmirlər.Bizim bələdiyyə idarəsinin hələ çoxdan Dəlmə bağlarında gözü vardı; lakin bu barədə qəti bir tədbir görmək ona heç çür müyəssər olmurdu; axı, doğrudan da olmaz ki, əldə heç bir əsas olmadan gəlib bağ sahiblərini öz bağlarından qovub çıxarasan; “ürəyim yanır, amma əlimdən bir iş gəlmir”. Məhkəmə yolu ilə iddiaya başlamaq da mənasız idi: əldə heç bir sübut və sənəd olmadığına görə, bu işi udmaq ağlabatan deyildi. Yeni torpaqlar uğrunda qızğın iş getdiyi, şəhər tərəfindən müsəlman qəbiristanlığını da bir otlaq kimi şəhərin ərazisinə daxil etmək məsələsi ətrafında mübahisə başladığı zaman vəziyyət belə idi. Lakin Dəlmə bağları qətiyyən otlaq yerlərə oxşamır.
Qit'a 26هر چند جنس آب حیاتست خربزهبسیار بی بقا و ثباتست خربزه
Töhfeyi-Sami, bölmə 567از ولایت ورجرد همدانست مرد فقیر گوشه نشین خوش طبع است این مطلع از اوست :به طبیب من که گوید مرض نهانیم را
Çəkmə, ey dust, bu gün daməni-səhrayə məniÇəkmə, ey dust, bu gün daməni-səhrayə məni,Yoxdur ol mah, aparma bu tamaşayə məni.
Yeni deyimYeni deyim yolu yeni biçimdir,Yeni türkülərdə göstəricimdir.
Ghazal 4391چشم تو ز دلها چه خبر داشته باشدآن بیخبر از ما چه خبر داشته باشد
Ghazal 58شوری ز دو عشق در سر ماستمیدان دل، از دو لشکر آراست
Ghazal 832ای تن و اندامت از گل خرمنیعالمی حسنی تو در پیراهنی
Yar vəslin istəsən, kəsmək gərək candan təməYar vəslin istəsən, kəsmək gərək candan təmə,Hər kişi kim, vəsli-yar istər, kəsin ondan təmə,
Ola mı revâ gözi kıla yara gönüldeOla mı revâ gözi kıla yara gönüldeKim diye gözi kılduğım yâra gönülde
İrəvandan (xəbər)Şəhər dumamızın son növbəti iclasında başqa məsələlər cümləsində su kəməri məsələsinə də baxıldı. Görəsən, bədbəxt şəhərimizə su kəmərini görmək qismət olacaqmı? Cənab Babova verilən konsessiyanın təsdiqi işi güc-bəla başa çatmaqda idi ki, ortaya təzə bir maneə çıxdı. Səhər dumasına tacir İsay Canpoladovun bu məzmunda bir ərizəsi yetişdi ki, o, su kəmərini şəhər üçün daha əlverişli şərtlərlə çəkməyə hazırdır. Şəhərin bu iki ağadan hansını seçəcəyini qabaqcadan demək çətindir; amma bir şey şəksizdir ki, hələlik bu məsələ dedikcə ləng həll olunur. İndilik belə bir sual ortaya çıxır: C. Babovla bağlanıb, artıq müvafiq başçılar tərəfindən bəyənilmiş müqaviləni ləğv etməyə dumanın haqqı varmı? Hazırda duma məmurları bu hüquqi sualın cavabı üzərində baş çatladırlar.Bu iclasda irəvanlı Məşədi Abbas Xararatovun boş qalmış şəhər torpağının ona icarəyə verilməsi barədə ərizəsinə də baxıldı. Duma bu ərizəni yekdilliklə rədd etdi. Yerli tatarlardan bir başqasının eyni məzmunda ərizəsinin də başına o işi gətirdilər. Lakin bu cür məsələləri həll etmə üsulu olduqca maraqlıdır. Sədr məlumat verir: “Məşədi Abbas ərizə vermişdir ki,...”, sədr sözünü qurtarmamış duma üzvlərinin səsi eşidilir: “olmaz”; yaxud da belə olur: sədr məlumat verir: “İrəvan şəhərinin sakini kərbəlayı Cəfər Əli oğlu uprava idarəsinə ərizəsində xahiş edir ki,... “ Qlasnılar içərisindən “olmaz”, “olmaz” sözləri eşidilir. Bu surətlə duma məzmunu ilə tanış olmadığı ərizələr haqqında qərar çıxarır.
Ghazal 28دمادم میدهد ساقی لبالب ساغر جان رامگر یک دم برقص آرد سبکروحان عرفان را
Töhfeyi-Sami, bölmə 571برادر مولانا ادایی است وبه شعر خود اعتقاد بسیار دارد اما هیچکس باو اعتقاد ندارد، این مطلع از اوست :خیال بست که خون ریزد آن نگار مرا
Sanma güldür gətirən səhni-gülüstanə məniSanma güldür gətirən səhni-gülüstanə məni,Gülə sənsiz nəzər etsəm gətirər canə məni.
İki yavrumaBu Aydanımdır mənim,Canı canımdır mənim,
Ghazal 4402فیض دم صبح از لب خندان تو یابندشهدی است شکرخند که در شان تو یابند
Ghazal 60آن نازنین که عیسی دلها زبان اوستعودالصلب من خط زُنارسان اوست
Ghazal 836تو ز آه من ار هراسانیچون دلم میبری به آسانی؟
Yar hali-dilimi zar bilibdir, bilirəmYar hali-dilimi zar bilibdir, bilirəm,Dili-zarımda nə kim var, bilibdir, bilirəm.
Döyimeye bu yüregüm odına âhinDöyimeye bu yüregüm odına âhinGer irürürse hevâ vücûdına âhın
ƏdəbiyyatYanvarın 30-da Tiflisdə müsəlman dilində teatr məclisi təşkil olmuş. Həmən məclisdə mərhum Mirzə Fətəlinin “Mərdi-xəsis Hacı Qara” adlı təmsili oynanıldı.Müsəlman qardaşlarımız mədəniyyətə ələl-ümum və əsrimizə müvafiq mətləblərə rağib deyillər. Habelə teatr məclislərinin də qədrini bilməyib, bu növ işlərə məhəl qoymurlar. Hələ indiyə kimi müsəlmanların cümləsi teatr məclisini “oyunbaz məclisi, hoqqabaz yığıncağı” hesab edib, bu tövr yerlərə getməyi şənlərinə şikəst bilirlər.
Rubai 32بودیم درین عالم فانی رفتیمزین ملک بملک جاودانی رفتیم
Töhfeyi-Sami, bölmə 576بصحافی اوقات میگذراند و گاهی هم شعر میگوید این مطلع از اوست :عید است و هر کسی به مهی شاد و خرم است