Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Ey gülşəni-behişt cəmalın nişanəsi,Kövsər o ləli-şəhdmisalın nişanəsi,
Qara dəniz türküsüSoraqlar axınlaşar,Sənin dalğalarınla,
Ghazal 5032به هر سیاه درون مشنوان ترانه خویشزمین پاک طلب کن برای دانه خویش
Ghazal 300در عشق داستانم و بر تو به نیم جوبازیچهٔ جهانم و بر تو به نیم جو
Rubai 17خال تو به هر حال پسندیدهٔ ماستزلف تو چو حال دل غم دیدهٔ ماست
Yüksəlir göylərə, ey mah, fəğanım sənsizYüksəlir göylərə, ey mah, fəğanım sənsiz,Nəyə lazımdı keçir ömrü zəmanım sənsiz.
Eyâ sâkî ki boynuma tohınur şu'le-i sâkıEyâ sâkî ki boynuma tohınur şu'le-i sâkıElünden elüme sungıl yükinüp altun ayakı
Yazıçılar bayramıHəmin ilin indiki iyun ayına “yazıçılar bayramı” ad qoymaq olar; çünki həmin ayın müddətində Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycan yazıçıları əl-ələ verib “birlik” əmələ gətirdilər. Həmin birlikdən məqsəd bir-birindən xəbərdar olmaq, yazıların mövzusunu bir-birinə yavuqlaşdırmaq və ümumiyyətlə qələmlə çalışmağın amal və niyyətini birlikdə aydınlaşdırmaqdır.Ancaq qorxuram bu ittifaqda bizim türk yazıçılarımızın işi bir qədər axsıya; yəni sözün açığı–qorxuram biz qonşularımızla tuşbatuş gedə bilməyək. Bunun ümdə səbəbi budur ki, biz müsəlmanların içində qədim vaxtlardan indiyə kimi yazıçılıq bihudə bir peşə hesab olunubdur. Və onunçün də yazıçıların heç bir yanda qədr-qiyməti olmayıbdır, savayı münəccim Hacı Nəcmüddövlənin təqvimbazlığından və müctəhidlərin xabnamələrindən və dindar şairlərimizin növhə və qəsidələrindən.
Ghazal 604دل ز من برداشت یار مهربان، واحسرتیدشمنی کردند با من دوستان، واحسرتی!
Töhfeyi-Sami, bölmə 682پسر لوندی مذکور است حیثیتی که دارد اینست در یکروز از ورجرد به همدان که بیست فرسنگ است پیاده آمده و بدان مباهات میکند! این مطلع از اوست :
Dəxi, mehri-vəfa axtarma əhli-hüsndən, SeyyidDəxi, mehri-vəfa axtarma əhli-hüsndən, Seyyid,Bu rəsmi-köhnə mənsux oldu ol şuxin cəfasından.
Cəfər XəndanTürklərlə can deyib, can eşidərdi,Hər sözü candandı Cəfər Xəndanın.
Ghazal 5085آن ترک که خون می چکد از تیغ نگاهشبرقی است که از چشم بود ابر سیاهش
Ghazal 307در دستت اوفتادم چون مرغ پر بریدهدر پیشت ایستادم چون شمع سر بریده
Rubai 32بر سبزه نشست میپرستان چه خوشست!بر گل نفس هزاردستان چه خوشست!
Səvadi-büq’eyi-Bağdad çeşmi-həft kişvərdirSəvadi-büq’eyi-Bağdad çeşmi-həft kişvərdir,Çiraği-mərdümi nuri-ədalətdən münəvvərdir.
Nigâr bizüm ile niçe bir kılur nâzıNigâr bizüm ile niçe bir kılur nâzıNiçe esîr ide keklik cihânda şehbâzı
Əliqulu QəmküsarMəlum ki, Azərbaycanda müqtədir şairlərimiz yox olmayıbdır, ancaq şair Əliqulu Qəmküsar bizim məxsusi qələm yoldaşımızdır, belə ki, “Molla Nəsrəddin”in 3-cü ilindən, yəni 1908-ci sənədən başlayaraq, Qəmküsarın mənzum və mənsur əsərlərinə, məqalə və şerlərinə rast gəlmək olar. Şairimizin əvvəl illərdə “Xadimi-millət”, “Otaylı” və son illərdə “Cüvəllağı”, “Cüvəllağı bəy”, “Sarsaqqulu bəy” təxəllüsləri məşhurdur. Belə ki, həmii təxəlluslərlə Qəmküsar yoldaşımız məcmuəmizdə iştirak edibdir.Qiymətli Qəmküsar yoldaşımızın “Molla Nəsrəddin”də dərc etdiyi qüvvətli şerlərdən biri məhərrəm təziyəsində əbləhanə baş yarmaq haqqında yazdığı:
Ghazal 606چو با تست مقصود، هرجا که هستیگرش باز دانی ز هجران برستی
Töhfeyi-Sami, bölmə 688مردی دیوانه صفت است این مطلع از اوست :
Əlaci-dərdimə səy etmə, ey təbib, dəxiƏlaci-dərdimə səy etmə, ey təbib, dəxi,Bu dərd o dərd degil kim, dəvapəzir olsun.
Yarpaqları düşən söyüdYaman düşüb, nə düşünürYarpaqları düşən söyüd!?
Ghazal 5109ز اضطراب دل کند آن زلف عنبرفام رقصمیکند آری به بال مرغ وحشی دام رقص
Ghazal 308ای از پی آشوب ما از رخ نقاب انداختهلعل تو سنگ سرزنش بر آفتاب انداخته
Rubai 35دل بندهٔ بوی عنبر آمیز گلستجان چاکر عارض دلاویز گلست
SaqinaməSaqi , mədəd et ki , dərdməndəm !Ğəm silsiləsinə payibəndəm .
Harîf oldum firâka cân içindenHarîf oldum firâka cân içindenÇü yol buldum ıraka cân içinden
Saqqallı uşaqlarBiz görürük ki, ümumi məcburi savad yolunda bu saat Şura hökuməti heç vaxt və heç bir əsrdə görünməyən tədbirlər görür. Məktəb artırmaq üçün böyük məsariflər görür, minlərcə müəllimlər və müəllimələr hazırlaşdırır, ta ki beşillik planda təyin olunmuş müddətdə savadsız vətəndaşın miqdarı yoxa çıxsın.Ancaq məni bir qism uşaqların fikri alıbdır: o da saqqallı uşaqlardır.
Ghazal 608السلام علیک، یا سندی«انتموا سیدی و مستندی »
Töhfeyi-Sami, bölmə 690تخلصش نیز تونی است و خود در امرید و شاگرد حیرتی میداند این مطلع از اوست :