Üçüncü pərdə
Содержание
Страница 1 из 3
Dördüncü şəkil
Həcərgilin evi. Ev kasıb qaydasında döşənmişdir.
Həcər nigarançılıq çəkir.
Həcər
Yaman nigaranam bacım Çimnazdan,
Düşmənlə doludur hər tərəf, hər yan.
Süzürəm gözümlə uzaq yolları,
Görəsən, Nəbini tapdımı barı?
Ona yetirdimi dediklərimi?
Ah... Nəbi bilsəydi dərdi-sərimi
Nə məni, nə eli qoymazdı darda,
Aman, harda qaldı, bu Çimnaz, harda?!
Bu zaman qapı döyülür. Həcər həyəcanla qapıya cumur.
Gülbacı daxil olur.
Gülbacı
Qızım, niyə belə qəmginsən?
Həcər
Ana...
Dönüb dərd əlindən ürəyim qana.
Gülbacı
Bala, nahaq yerə, qulaq as mənə,
Nələr deyəcəyəm gör indi sənə.
Nəbidən danışır aləm yenə də,
Bu söz ildırım tək yayılıb kəndə:
Deyirlər, padşaha qaldırıbdır əl,
Görünür başını girləyib əcəl.
Həcər
Sözünün mənası nədir, ana can?
Gülbacı
Mənası odur ki, qan qusur atan.
Dedi, sözlərimi qızıma çatdır.
Razılıq verməsə, o mənə yaddır,
Həcər, bir başa düş atan deyəni.
Həcər
Niyə yorursunuz bu qədər məni?
Nəbi məni sevir, mən də Nəbini,
Elin adətini, elin dəbini
Pozmaq istəyirsə, qoy pozsun atam.
Sonra hara yozur, qoy yozsun atam,
Belə bir təklifə asmaram qulaq,
Etməyin baxtımı gündə daş-qalaq.
Gülbacı
Dili dil deyil ki, zəhərdir, zəhər.
Adam öz xeyrini bilməzmiş...
Həcər
Yetər!..
Şahməmməd zümzümə eliyə-eliyə gəlir.
Şahməmməd
Gün doğdu, el oyandı,
Aləm nura boyandı,
İstəklim atdı məni,
Ürəyim oda yandı. (Həcərə)
Həcər can, necəsən?
Həcər
Yaxşıyam, ata.
Şahməmməd
Buludlar çaxnaşır baxışlarında.
Qoy ürək sözümü söyləyim aydın,
Bir gün yaşamazdım sən olmasaydın.
Gülbacı
Mətləb üstə gələk.
Qulaq as, qızım,
Gözümün işığı, dürr, almaz qızım.
Şahməmməd
Nəbinin adını çıxart yadından,
Bizə xeyir gəlməz onun adından.
Bir gün açacaqlar başına kələk,
Hamı belə deyir: əldə öləcək.
Həcər
Allah eləməsin, danışın açıq.
Şahməmməd
Qızım, deyirəm ki, sən ağ günə çıx,
Sənə o Nəbidən olmaz adaxlı.
Bir gün ayaqları, qolları bağlı
Sibirə gedəcək, bizdən deməkdir.
Həcər
Bu uzun nəsihət kimə gərəkdir?
Şahməmməd
Səni istəyən var, lap böyük yerdən.
Gülbacı
Adı Səlim bəydir.
Həcər (İstehza ilə)
Nə xoşbəxtəm mən.
Gülbacı
Bəs necə, əlbəttə xoşbəxtsən, bala.
Şahməmməd
Adam da göz yumar bu cah-cəlala?!
Həcər
Boğaram özümü, inanın!
Şahməmməd
Aman...
Həcər
Yada ki, ataram dağdan, qayadan...
Gülbacı
Bu naz, bu şıltaqlıq əbəsdir, əbəs.
Həcər
Mənə lazım deyil o qızıl qəfəs!
Gülbacı
Qızım, eşitməsən bu öyüdümü
Halal eyləmərəm sənə südümü.
Həcər
Ana, yalvarıram, əhdi pozmayın,
Mənə diri-diri qəbir qazmayın.
Şahməmməd
Qızım!
Gülbacı
Baxma onun sən göz yaşına,
Gəl gedək, ağlını yığsın başına.
Şahməmməd
Özünü ələ al, ağlama, qızım,
Atanın qəlbini dağlama, qızım.
Gedirlər.
Həcər
Bu qara günümdə, bu dar günümdə,
Ürəklər dağlayan ağlar günümdə,
Yanımda dərdimi bilənim yoxdur,
Gözümün yaşını silənim yoxdur.
Görünür, beləymiş Həcərin baxtı.
At ayaqlarının tappıltısı eşidilir.
Odur, Nəbi gəldi... Keçən qazaqdı.
Yollar xatalıdır, qorxuram yaman,
Gözümün önündən çəkilmir duman.
Tutublar bərəni, bəndi qazaqlar,
Dövrəyə alıblar kəndi qazaqlar.
Gözətçi qoyublar cığıra, yola,
Onların əlindən quş quşluğuyla
Uçub keçə bilməz bu tərəflərə,
Kim kömək edəcək yazıq Həcərə!
Dərdimi bəs kimə söyləyim indi,
Gözlərim yol çəkir, neyləyim indi?!
Alı (Gəlir.)
Salam, Həcər, qızım, atan evdədir?
Həcər
Bəli.
Alı
Zəhmət çəkib bura gəlsin bir.
Şahməmməd (Gəlir.)
Buyur, buyur, otur, səndən nə əcəb?
Alı
Nahaq gəlməmişəm, səbəb var, səbəb.
Bir xəbər yayılıb elə, obaya:
Qızı Səlim bəyə verirsən guya.
Şahməmməd
Vallah, heç bilmirəm, nə deyim sənə,
Günahım varsa da bağışla mənə.
Alı
Bu qara xəbərdən partlayır ürək,
Getmir boğazımdan nə su, nə çörək.
Gülbacı
Nə üz veribdir ki? Lap nahaq yerə.
Alı
Mən də inanmırdım deyilənlərə,
Ancaq görürəm ki, axır zamanlar
Şahməmməd bizlərdən dolanır kənar.
Məni bu şübhələr gətirdi cana,
Odur başı lovlu gəldim yanına.
Şahməmməd
Vallah, əriyirəm xəcalətimdən,
İzin ver, qoy açım düyümləri mən.
Bu xəbər həm doğru, həm də yalandır.
Alı
Bəlkə mən qanmıram, sən məni qandır,
Həqiqət hansıdır, yalan hansıdır?
Şahməmməd
Ürək yaralarım yenə qan sızır...
Mən özüm-özümə qəbir qazmışam.
Qorxudan, naəlac əhdi pozmuşam.
Alı
Necə?.. Necə?.. Necə?..
Şahməmməd
Mane olma gəl!
Nə çoxdur obada ismətli gözəl,
Alarsan Nəbiyə, düzələr işlər.
Alı
Vəfasız bilməzdim səni bu qədər.
Nələr eşidirəm? Yenə də amma
Ürəyim inanmır qulaqlarıma.
Qızın adaxlısı sağ ola-ola
Namusu, qeyrəti satırsan pula!
Şahməmməd
Alı... Adəti var, bizim bu elin,
Hara köçürəydim qızımı gəlin?
Dağlara, daşlara, zindanlaramı?
Alı
Daha kifayətdir, deşmə yaramı!
Şahməmməd
Kəndə düşmən gəlir gündə on kərə.
Sənə də, mənə də qan uddururlar,
Qohuma, qardaşa divan tuturlar.
Odur ki, axırda kəsildi çarəm,
Fikrimi könülsüz dəyişdim tamam.
Alı
Bir daha dilinə gəlməsin adım,
Heyif ki, mən səni çox gec tanıdım.
Şahməmməd, unutma, çəkməzdi yağı
Sinəmə çəkdiyin bu çarpaz dağı!
(Gedir.)
Şahməmməd
Arvad, kül başıma...
Gülbacı
Səndə baş hanı?
Şahməmməd
Lap doğru deyirsən, al o baltanı
Vur mənim boynumu, bu nə həyatdır?
Öz doğma evim də könlümə yaddır.
Gülbacı
Bəsdir türkəsaya danışma görək.
Şahməmməd
Bu səhvi mən özüm düzəldim gərək!
Bayırdan itlərin hürüşməsi və at ayaqlarının səsi eşidilir.
Arvad, get, Həcərdən muğayat ol sən.
Gülbacı yan otağa keçir.
Şahməmməd (Qapıya tərəf)
Ay qapını döyən, ay adam, kimsən?
Koxa (İçəri girərkən)
Mən adam deyiləm, Koxa Məmmədəm.
Mahmud bəy və Koxa gəlir.
Şahməmməd
Bizə xoş gəlibdir mübarəkqədəm.
Buyurun, buyurun əziz qonaqlar.
Koxa
Şuşadan gəlirik, xeyir xəbər var.
Şahməmməd (Oturmağa yer göstərərək)
Bağışlayın bizi, kasıb evidir.
Mahmud bəy
Kasıb dövlətlidən daha qəvidir.
Qəm yemə, çox çəkməz, dövlətlənərsən,
Yaşarsan ən gözəl imarətdə sən.
Göstərərlər səni kənddə barmaqla,
Bir sözdür deyirəm, yadında saxla!
Koxa
Eldə poladdan da möhkəm məsəl var,
Deyərlər: kişinin sözü bir olar!
Mahmud bəy
Koxa, Şahməmmədlə işim var, işim.
Koxa
Siz danışın, mən də bığımı eşim.
Deyərlər: kişinin sözü bir olar!
(Bığını eşir.)
Mahmud bəy
Biz elçi gəlmişik qızın Həcərə.
Şahməmməd
Qızıma demişəm bir neçə kərə...
Mahmud bəy
Səlim bəy istəyir sənin qızını,
Müxtəsər, tapmısan bəxt ulduzunu.
Koxa
Şahməmməd, mən ölüm, vur bura, gəlsin,
Razı ol, bir kərə canın dincəlsin.
Səlim bəy itbazdır, tazıları var,
Hər səhər onları hey öpüb yalar.
Sevir tazıları candan, ürəkdən,
Belə gözəl oğlan görməmişəm mən.
Canından çox sevən iti, tazını
Çəkəcək Həcərin, inan, nazını.
Mahmud bəy
Koxa, nə deyirsən, ağıllı danış.
Şahməmməd
Həcər gözlərindən yağdırır yağış,
İnsaf yaxşı şeydir.
Mahmud bəy
Fikir ver bura,
Həcər nəçidir ki, sən dura-dura?
Koxa
Şahməmməd, and olsun bu eşmə bığa,
Sənə yalan satmaz ömründə Koxa.
Mahmud bəy (Koxanı əlilə saxlayır.)
Qızın yox deməsi, hə deməkdir, qan!
Həcər tək bir qızım olsaydı, inan,
Ya bəyə verərdim, ya da heç kimə.
Koxa
Ya da ki, özümə alardım.
Mahmud bəy
Dinmə.
Ayıbdır, bir utan, yekə kişisən.
(Şahməmmədə)
Bu qədər uzatma gəl bu işi sən.
Təhmas bəy olacaq qıza qaynata,
Adam da göz yumar belə həyata?!
Şahməmməd
Mənə möhlət verin, bir fikirləşim.
Koxa
Sən fikirləş, mən də bığımı eşim.
Mahmud bəy
Əşi, möhlət nədir, iş-işdən keçib,
Səlim bəy kişidir, möhkəm and içib,
Həcəri alacaq... mənə bax, kişi,
Bu qədər ləngitmək olmaz bu işi.
Şahməmməd
Qız Nəbini sevir, a bəy!
Mahmud bəy
Bir utan...
Şahməmməd
Gəlir qan qoxusu bu işdən qan, qan!..
Mahmud bəy
Düşün, Nəbi kimdir? Quldurun biri,
Çoxdan hazırlanıb o itin qəbri.
Koxa
Şahməmməd, Nəbidə kişilik yoxdur,
Bir də ki, başında qalmaqal çoxdur.
Mahmud bəy
Çoxdandır gözləyir yolunu tələ,
Nəbi bu gün, sabah keçəcək ələ.
Şahməmməd
Ah, bədbəxt olacaq mənim ceyranım.
Mahmud bəy
Bizə başağrısı verməyin, canım.
Qıza baxan kimdir? Söz atanındır.
Söz malın deyildir, mal satanındır.
Ağa olacaqsan bu kənddə, ağa,
Duracaq səninçün hamı ayağa.
Gəzəcək dillərdə şöhrətin, adın,
Bir söz, açılacaq qolun, qanadın.
Get qızı geyindir.
Mahmud bəy Koxa ilə nə isə pıçıldaşır.
Şahməmməd
Nə üçün?
Mahmud bəy
Artıq
Gəlini götürüb yola çıxırıq.
Şahməmməd
Belə də iş olar? Bəs nişan, üzük?
Mahmud bəy
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/suleyman-rustem-qacaq-nebi-ucuncu-perde
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
Xəzər sahilində gəldim dünyaya,Daşıdım yükünü ağır illərin.
Üç-dörd kəlməOğul, bu dünyada şan-şöhrət, ad-sanHünərlər göstərən qəhrəmanındır.
Ürək ağrısıSıramızdan getmiş*qələm dostlarımın*
DeyirəmDeyirəm, əsarətdə inləyən ölkələrdə,Ürəyi dağlılara ürək, dayaq olaydım!
Стихи других поэтов
Siz rüşvət alan, mən şer yazan,Möhtəkir hara, sənətkar hara?!
Sultan Əbdülməcidə xitabənEy padşahım bir dur,Dərvişi fərəhnak et,
SərçələrAllahdan qorxub bir insaf edin,Az incidin bizi, sarı sərçələr,
SamovarBir şux sənəm tərfəcə dilbərdi samovar,Bir qədi səhi sərvi-sənubərdi samovar,