Üçüncü pərdə
Содержание
Страница 3 из 3 · 67%
Yolçu yolda gərək, yubandıq, qardaş!
Qəhrəman
Tez çapaq atları dağlara birbaş.
Naçalnik
Bu xəbər, çatarsa padşaha, inan,
Olar yurd, yuvanız yer ilə yeksan.
Nəbi
O “adil” padşaha deyiniz ki, mən
Taxtına, tacına düşmənəm, düşmən.
(Koxaya)
Sən mənim adımdan cənab, zəhmət çək,
Səlim bəyə de ki, toyun mübarək!
Ağalar, gedirik... hələlik... ancaq
Yerindən tərpənən sağ qalmayacaq!
Mənim sizdən yalnız bir xahişim var,
Çağrılmamış qonaq kimdi, sorsalar –
Deyərsiniz ki, o, Qaçaq Nəbiydi,
Dostları özündən qoçaq Nəbiydi!
Gedirlər.
Pərdə
Altıncı şəkil
Köçərilərin düşərgəsi. Gecədir... Arazın yaxınlığında bir qayalıq. Nəbinin dəstəsi düşmən təqibindən qurtarıb buraya gəlmişdir. Köçərilər Nəbinin adamlarına yer vermişlər.
Həcər
Lay-lay dedim yatasan,
Qızıl gülə batasan.
Gül yasdığın içində
Şirin yuxu tapasan.
Laylay, balam, a laylay.
Laylay, gülüm, a laylay.
Fatma (Körpəyə)
Yat deyirlər, yat barı,
Ömrümün laləzarı.
Sənə gələn elçilər
Dağıdacaq kandarı.
Nə dəcəlsən, can bala,
Salırsan min qan, bala,
Maddım-maddım baxırsan,
Yatarsan haçan, bala?
Qurd Kərim, Qəhrəman və Mürsəl gəlirlər.
Həcər
A Kərim, bir xəbər bildinmi?
Qurd Kərim
Yox, yox...
Həcər
Doğrusu, Nəbidən nigaranam çox.
Fatma
Dünyada dərd hanı bu dərddən acı?
Qurd Kərim
Sıxma ürəyini, ay Həcər bacı.
Mürsəl
Gəzdik qarış-qarış hər yanı, Həcər,
Dostumuz Nəbidən bilmədik xəbər.
Həcər
Görəsən, nə gəlib yenə başına?
(Ağlayır.)
Mürsəl
Yoxam, Həcər bacı, bu göz yaşına,
İnsan şişirtməsin gərək dərdini,
Sovur küləklərə ürək dərdini.
Fatma
Ay Allah, başına gəlməsin xəta.
Mürsəl
Nəbi sağ çıxacaq düşsə də oda
Yəqin ki, rast gəlib yolda bir kəsə,
Qonaq aparıblar.
Həcər
Bəlkə, nə isə...
Satqına rast gəlsə satar Nəbini,
Divan da zindana atar Nəbini.
Ürəyim dincəlmir.
Fatma
Yorma özünü...
Nəbi eşitsəydi sənin sözünü,
Doyunca gülərdi.
Mürsəl
Aşkardır, aşkar,
On düşməni varsa, on min dostu var.
Qurd Kərim
Dost-dostu satarmı? Gəlməyir dilim.
Həcər
Zəmanə xarabdır, vallah, nə bilim,
Sinəm dərd əlindən sökülür, budur.
Qəhrəman (Həcəri bir kənara çəkir.)
Həcər bacı...
Həcər
Bəli...
Qəhrəman
Qulaq as.
Həcər
Buyur.
Qəhrəman
Nəbiyə heç bir şey olmayıb, olmaz.
İndicə gələcək, səbr elə bir az!
Hara getdiyini dedi dostuna.
(Özünə işarə edir.)
Qardaşı Mehdi də qoşuldu ona.
Gizli yol tapmağa gediblər, Həcər,
Bəlkə bu Arazı keçək bir təhər.
Düşmən yerimizi bilməyir hələ,
Gərək birimiz də keçməyək ələ.
Çox gözəl tanıyır Nəbi Təbrizi,
Təbriz dostlarımız saxlayar bizi.
Nəbiyçin heç qorxma, düz deyirəm mən,
Qayıdar indicə yuxarı kənddən.
Sən məcbur elədin bu sirri açım,
Bunu bir mən bilim, bir də sən, bacım!..
Həcər
Ömrün uzun olsun, Qəhrəman qardaş
Xətər görməyəsən heç zaman, qardaş!..
Qəhrəman
Dəstəmiz Arazı tez gərək keçə,
Çünki qorxuludur bu dilsiz gecə.
Fatma
Səhərdən acsınız, oturun, yeyin.
Mürsəl
Bir dadaq, necədir sənin xörəyin.
Qurd Kərim
Nəbisiz haramdır bu çörək mənə,
Onsuz parçalanır ürəyim yenə.
Mürsəl
Nəbi gəlib çıxar, kefini pozma!
Fatma
Allah, sən Nəbiyə qara gün yazma!
Mürsəl
Tanrı çox görməsin Nəbini elə!
Analar elə qoç doğmayıb hələ.
Qurd Kərim
Səlim bəy nə qədər güclü olsa da,
Nəbidən tük salır.
Həcər
Kişidir o da?
Mürsəl
Ay Kərim, sən allah, adam adı çək.
Onun başındakı ləçəkdir, ləçək!
Qurd Kərim
Sönməyib hələ də ürəyində kin.
Mürsəl
Filin qabağında neylər bir çibin?
Hamı yeməyə məşğul olur. Həcər körpəsinin yanına keçir. Qurd Kərim fənəri qapıb gizli işarə verir.
Həcər
Deyəsən yatmaqla heç yoxdur aran?
Yat, bala, deməkdən yoruldu anan.
(Zarafatla)
Niyə dərdə-sərə salırsan məni,
Görüm, cavanəzən öləsən səni.
Fatma
Nə sözdür deyirsən, ay Həcər bacı?
Qoy düşmənin keçsin günləri acı.
Tökmə acığını yazıq körpəyə.
Niyə danlayırsan balamı, niyə?
(Uşağı oradakılara göstərir.)
Sifəti elə bil çiçəkli yazdır,
Gözləri qapqara, bir cüt gilasdır.
Burnu, göz dəyməsin yekədir, yekə,
Qulağı dağlara salıbdır kölgə.
Mürsəl
Nəbinin burnundan düşmüsən, ay qız?
Çuvaldan seçilmir səndəki ağız,
Ayaqların kündə, əllərin kösöy,
Gəlin gedən kimi qaynananı döy!
Zarafat elədim, qəşəngsən, küsmə,
Büzmə dodağını, mən ölüm, büzmə!
Fatma
Ay allah, bundan beş dənə ver.
Heç olmasa, üç dənə ver.
Həsrətin çəkmişlərə ver,
Çaladakı camışlara ver.
Bu dəmdə uzaqdan bir güllə səsi eşidilir. Eyni zamanda Kərim də havaya bir güllə atır. Uzaqdan at ayaqlarının səsi gəlir.
Hamı heyrətdədir.
Mürsəl
Deyəsən, gələn var, dinməyin, sakit.
Qəhrəman
Verməz ehtiyatı əlindən igid.
Qurd Kərim
Baxım, görüm, kimdir?
Qəhrəman
Gör kimdir gələn?
Fatma
Həcər, sən durma, gəl bəridə əylən.
Qadınlar körpəni alıb yan tərəfə keçirlər.
Mürsəl
Olmaya Səlim bəy qazaq gətirir?
Qəhrəman
Qorxaqlar özünü bərkdə itirir.
Səslər
Dayan, dayan, qaçma!
Qəhrəman
Aman, alçaqlar...
Güllə açılır, bir nəfər yıxılır.
Mürsəl
Aldı üstümüzü atlı qazaqlar.
Səlim bəy, Səlim bəy.
Özüdür ki, var...
Bəylər və qazaqlar onları əhatə edir.
Səlim bəy (Yaxındakılara)
Ah, Mahmud bəy, qoyma, qoyma qaçsınlar.
Qaçıb başımıza əngəl açsınlar.
Qoymayın bir nəfər çıxsın salamat,
Yaxşı qisas alın, ad çıxarın, ad...
Bir neçə nəfər ətrafı axtarır, Mürsəl kişini qolu bağlı gətirirlər.
Mürsəl
Daha dayanmışdır, bıçaq sümüyə,
Ellərin naləsi ucalır göyə.
Min oyun açdınız onun başına...
Səlim bəy
A gədə, durmayın, vurun başına.
Vururlar.
Fatma
Vurmayın, dayanın, vurmayın bizi,
Allah amanıdır, qırmayın bizi.
Səlim bəy
Yaxşı, deyin görüm, hardadır Həcər?
Yoxsa danışdırır sizi bu xəncər...
Hanı, Həcər hanı?
Mürsəl
Bilmirəm...
Səlim bəy
Söylə.
Mürsəl
Dedim ki, bilmirəm...
Səlim bəy
Dilə bax, dilə...
Həcərin yerini göstərməsəniz
Murdar yuvanıza od vurarıq biz.
De görüm, hardadır Həcər bu saat!
Bu halda səhnə arxasından qışqırıq qopur. Koxa və bir neçə qazaq Həcəri tutub gətirir.
Mürsəl
Sən insan deyilsən, cəlladsan, cəllad!
Fatma
Amandır, dəyməyin.
Həcər
Buraxın məni!
Mahmud bəy
Əldən buraxarmı düşmən düşməni?!
Gərək nəslinizi qıraq birbəbir.
Həcər çırpınır. Səlim bəyi vurmaq istəyir.
Səlim bəy
Dəyməyin, dayanın.
Həcər
Sözünüz nədir?
Səlim bəy
Xoş gördük, əhvalın necədir, söylə?
Xoşuna gəlirmi yaşamaq belə?
Yıxıl ayağıma, öp ayağımdan.
Həcər
Əyilməz düşmənə ölsə də aslan.
Papaq deyil sizin başınızdakı
Bir baxın, Həcərdir qarşınızdakı!
Səlim bəy
Buraxıb möhtəşəm o cah-cəlalı
Bir adsız gədanın oldun əyalı.
Atıb qızılları, atıb daş-qaşı,
Özünə yurd-yuva etdin dağ-daşı.
Bu da həyatmıdır?
Həcər
Bəs nədir, səncə?
Səlim bəy
Bu, it günündən də betərdir, məncə.
Bax, yenə əlimdə əsirsən, əsir,
Duyuram, qorxudan ürəyin əsir.
Yolunu gözləyir çoxdan qazamat,
Bir şərtlə elərəm mən səni azad.
Həcər
Nə şərtlə?
Koxa (Sözə qarışır.)
Ay arvad!
Həcər
Arvad özünsən.
Koxa
Olsun, ancaq, Həcər, deyirəm ki, mən
Bizim, Səlim bəyə ver doğru cavab,
Doğru danışmaqsa savabdır, savab...
Həcər
Əzəldən yalanla olmayıb işim.
Koxa
Siz danışın, mən də bığımı eşim.
Səlim bəy
Həcər, de Nəbinin bizə yerini,
Qorxma, öldürmərik sənin ərini.
Həcər
Azad könüllərdir onun qalası.
Səlim bəy
Ayağı çarıqlı, kəndli balası
Bəylərə, padşaha bata bilərmi?
Murdar arzusuna çata bilərmi?
O, bu yaxındadır, gizlənib yəqin,
Qorxaqdır, mən buna əminəm, əmin!..
Gəlsin meydanıma cürəti varsa,
Güdsün namusunu qeyrəti varsa.
Həcər
Maşallah, qeyrətdən kalansan yaman,
Lap sənin kimiydi, gorbagor atan.
Səlim bəy
Bunda cürətə bax!
Həcər
Beləyəm, belə.
Ağzın süd qoxuyur, körpəsən hələ!
Səlim bəy
Arvad olmasaydın, səni qılıncla
İkiyə bölərdim.
Həcər
Bu qol, bu qıçla?
Silahım olsaydı, bunu bil ki, sən,
Qoymazdım yanımda nəfəs çəkəsən!
Koxa
Həcər, olacaqsan axırda məyus.
Həcər
Sus, boşqab yalayan piltəbığ dəyyus!
Koxa
Bunda əsər yoxmuş ardan, həyadan.
Səlim bəy (Düşünərək)
Alın körpəsini, atın qayadan!
Uşağı beşikdən götürürlər. Fatma onlarla əlbəyaxa olur, uşağı əllərindən almaq istəyir.
Fatma
Körpədə nə günah? Aman, rəhm elə!
Mahmud bəy
Düşmən balasıdır, o, gərək ölə!
Həcər
Bala, anan ölsün, bala can, bala...
Ananın ürəyi oldu qan, bala...
Buraxın!
Koxa
Uşağı atdılar.
Həcər
Aman!
Səlim bəy
Aparın, yolunu gözləyir zindan!
(Gülür.)
Həcər
Səlim bəy, sevinib gülmək nahaqdır,
Bilin, bu qan yerdə qalmayacaqdır!
Səlim bəy
Aparın! Aparın!
Həcəri aparırlar. Qurd Kərim görünür.
Səlim bəy
Qurd Kərim, sənsən?
Qurd Kərim
Bəli, mənim ağam!
Səlim bəy
Afərin, əhsən!
(Pul verir.)
Bəs Nəbi hardadır?
Qurd Kərim
Yuxarı kənddə.
Səlim bəy
Daha durmaq olmaz bir dəqiqə də.
Güllə səsləri.
Bu nədir?
Qurd Kərim
Evimiz yıxıldı, aman...
Yəqin ki, Nəbidir.
Səlim bəy
Mən getdim...
Qurd Kərim
Dayan!
Bu tərəfdən gedin.
Səlim bəy
Çox gözəl.
Qurd Kərim
Bəs mən?
Səlim bəy
Burda qal, bilmirəm, qorxursan nədən?
Qurd Kərim
Vallahı şübhəyə düşsələr əgər
Nəbigil dərimə saman təpərlər.
Səlim bəy
Yox, yox, sən burda qal, ayıq ol, ayıq!
Qurd Kərim
Qorxuram...
Səlim bəy
Mən getdim, danışma artıq!
Nəbi (Səhnə dalından)
Qoymayın onları çıxsın aradan,
Qırın namərdləri, verməyin aman!
Atışma qızışır. Nəbi yel kimi səhnədən gəlib keçir. Nəbinin döyüşçüləri qızğın atəş açırlar. Səhnədə qaçışırlar. Səlim bəyin dəstəsindən ölənlər olur.
Həcər
Hanı mənim balam, verin balamı!
Yarın bu sinəmi, görün yaramı!..
Nəbi
Həcər, aç gözünü, qoçaq arvadım.
Sənsiz bir zindandır ömrüm, həyatım!
Həcər
Bircə balam vardı gül kimi, Nəbi!
Cəlladlar öldürdü ilkimi, Nəbi!
Nəbi
Bu ağır yaranı sağaldar zaman,
Vətən göylərindən çəkilər duman.
Mehdi
Qardaşım, sahildə toplaşıb dostlar,
Gəl keçək Arazı nə qədər vaxt var.
Nəbi
Gedək, Həcər, gedək, yağı gəlməmiş,
Arazı adlayaq dan sökülməmiş.
(Araza xitab eləyir.)
Bax, Arazım, bu dəhşətə, müsibətə şahid ol,
Azadlığa qurbanların üzərindən gedir yol.
Biz iki qan qardaşıyıq, aramızdan axırsan,
Ayrılıqdan qövr eləyən yaramızdan axırsan.
Hey axırsan, bizim ulu babaların yaşından,
Tarix bilir nə bəlalar gəlib, keçir başından...
Sənsən mənim qana dönmüş ürəyimin aynası,
Arzum budur, külə dönsün bu zalımlar dünyası!
Al qoynuna dostlarını, ey bağrı qan Arazım,
Mənim qanlı göz yaşımdan yaranmısan, Arazım!
Əlbir olub od salmaqçün düşmənlərin canına,
Sinən üstdən yol ver, keçim qardaşımın yanına!
Pərdə
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/suleyman-rustem-qacaq-nebi-ucuncu-perde
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
Xəzər sahilində gəldim dünyaya,Daşıdım yükünü ağır illərin.
Üç-dörd kəlməOğul, bu dünyada şan-şöhrət, ad-sanHünərlər göstərən qəhrəmanındır.
Ürək ağrısıSıramızdan getmiş*qələm dostlarımın*
DeyirəmDeyirəm, əsarətdə inləyən ölkələrdə,Ürəyi dağlılara ürək, dayaq olaydım!
Стихи других поэтов
Siz rüşvət alan, mən şer yazan,Möhtəkir hara, sənətkar hara?!
Sultan Əbdülməcidə xitabənEy padşahım bir dur,Dərvişi fərəhnak et,
SərçələrAllahdan qorxub bir insaf edin,Az incidin bizi, sarı sərçələr,
SamovarBir şux sənəm tərfəcə dilbərdi samovar,Bir qədi səhi sərvi-sənubərdi samovar,