Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Türk Bədaye Teatrının ümumittifaq teatr olimpiadasında iştirak etməkdən məqsədi on il içərisində teatr sahəsində əldə edilən müvəffəqiyyətləri və təcrübələri olduqca geniş bir surətdə göstərmək, başqa teatrların fəaliyyətinə diqqət yetirmək, onların gördüyü işlərlə ətraflı surətdə tanış olaraq mənimsəmək, nöqsanları meydana çıxarmaq, aradan qaldırmaq, müvəffəqiyyətlərdən isə istifadə ilə gələcək yol təyin etməkdən ibarət idi. Olimpiadanın böyük siyasi əhəmiyyəti haqqında danışmaq belə artıqdır. Teatrın ilk çıxışı Leninqradda oldu. Şərq xalqları evində, “Kraskaya qazeta” müxbirləri klubunda, İncəsənət işçiləri evində, alman işçi teatrı və Leninqrad teatrları ilə düzələn rabitə gecələri, teatrın Putilov zavoduna getməsi və sairə böyük siyasi bir nümayiş halını aldı. Ən böyük qardaşlıq həmrəyliyi nümayişi türk-tatar teatrının, tatar, özbək, türk teatrlarının Qızıl Tatarıstan mərkəzində görüşməsi oldu.Türk Bədaye Teatrının istər Leninqrad, istərsə də Kazandakı böyük müvəffəqiyyətləri, istər Leninqrad, istərsə də Kazan mətbuatı və xüsusən teatr mətbuatı tərəfindən çox aydın göstərildi.
İran dövlətinin Tiflisdəki sabiq konsulu Mirzə Yusif xan cənablarınaƏziz məktubunuz yetişdi. Əhvalınızdan xəbər tutub, şad və xoşhal oldum. Yeni vəzifənizi təbrik edirəm. Doğrudan da təbrikəlayiq vəzifədir. Arzunuza çatdınız, istədiyiniz iş, yə’ni qanunlar tərtib etmək sizə qismət oldu. Tiflisdə mənim və cənab Şeyxül-islamın oxuyub həzz aldığımız və üzünü köçürtdüyümüz risalənin tərtibində çəkdiyiniz zəhmət də hədər getmədi. İndi belə bir şərait yaranmışdır ki, bütün fikirlərinizi imkandan həqiqətə tətbiq edə bilərsiniz.İndi mən və cənab Şeyxül-islam sizə belə məsləhət görürük ki, bütün İran ərazisində məhkəmə işlərini tamamilə ruhanilərin əlindən alaraq, Ədliyyə Nazirliyinə tapşırasınız ki, bundan sonra ruhanilər bir daha məhkəmə işlərinə qarışa bilməsinlər. Qoy onlar da Avropa ruhaniləri kimi təkcə namaz, oruc, moizə, peşnamazlıq, kəbin-talaq, ölülərin dəfni və sair bu kimi dini məsələlərlə məşğul olsunlar...
Gülə, güləGirdim yarın bağçasına,Dedim dərdim gülə, gülə.
Odlar yurduMənə Odlar yurdu demiş babalar,Odumdan əriyib qaçır boran, qış.
Kərim babaİcazə ver xəbər alım:“Köçkün” olanda mahalın,
Bir bülbül oxuyurQədim Qobustanın daş səltənəti,Sanki daşa dönüb dalğalı ümman.
ƏllərKönlüm ova çıxarkən gənclik iqlimlərində,Əllərimdə sıxıldı bir qaç nazlı göyərçin.
Qəndin vücudumuza olan faydasıBu aləmşümul müharibənin təsirindən bütün müharib və qeyrimüharib dövlətlərin həyati-ictimaiyyələrində bir çox təbəddülat vaqe olduğu hər kəsin məlumu olsa gərəkdir. Xüsusən ən zəruri məkulat cümləsindən olan qənd böhranı hər kəsin zehnini məşğul etdiyi kimi, su üzünün hakimi-ələlitlaqı olan İngiltərə əhalisini də düşündürmədədir. Odur ki, “V.Z.” jurnalında İngiltərə doktorlarından Sili adlı bir nəfərin fövqəzzikr ünvanla mündəric bir məqaləsi vardır ki, onun xülasəsi budur: istemalına mail olduğumuz bəzi əşya var ki, qaliba vücudumuza zərərdir. Onlardan təhriz etməmiz lazımdır. Lakin bəzi şeylər də var ki, sövqi-təbiətlə ona həvəskar və məyyal olduğumuz halda, tibb nöqteyi-nəzərincə də bəqayi-vücudi insanidə onun böyük əhəmiyyəti müşahidə olunur. İştə qənd o qəbildəndir ki, hər kəsin mötadı olduğu kimi, vücudumuzun səhhət və səlamətinə də ən nafe, ən müfid bir şeydir.İndiki halda şəkli-zahirisi ilə məlumumuz olan qənd əyyamisələfdə belə deyildi. Keçmiş zamanlarda Avropa əhalisi qəndin olmasından belə xəbərdar deyildilər. Sevdikləri və yedikləri şirin meyvələr və arılardan əxz olunan bal olmuşdur. Şəkər qamışından qayrılmış qəndi birinci dəfə Hindistandan tacirlər Avropaya gətirdikdə Qərb əhalisinin heyrətinə mucib olmuşdur.
Şairlərdə əsər çoxduŞairlərdə əsər çoxdu,Hər biri bir yanədir.
Yoldaşlıq məhkəməsiMəhkəmə, müdafiə, mühakimə işi çətin, məsuliyyətlidir. Hər adam bacarmaz.Gərək səriştəli hüquqşünas olasan, yüzlərlə qanun kitablarını, əsasnamələri, qərar-qətnamələri vərəqləyib nöqtəsinəcən diqqətlə öyrənəsən. Bunların hamısını bənd-bənd, yaxşıca bilməmiş adamı məhkəməyə, hüquq aləminə qoymazlar.
Özüm özümə cəbhəyəmQəlbimlə eynidir üzüm,Eyni imanda, dindəyəm.
Aşıq sazındaAşıq Ələsgərə*Bir həyat eşqi var, bir də ki, həsrət,
Söylə, bu səadət deyilmi...Könlüm darıxanda çatırsan dada,Az qala özünü atırsan oda.
Tənhalıq boşluq deyilTənhalıq boşluq deyil -Səni gözləyən varsa;
Kimə söyləyim?“Səndən mənə yar olmaz” operettasından*Səni görən gündən
Güldür bu? deyil, gül belə xəndan olmazGüldür bu? deyil, gül belə xəndan olmaz,Gündürmü? deyil; gün gecə rəxşan olmaz.
Qayna! Qayalardan tökül, ey bulaq!Qayna! Qayalardan tökül, ey bulaq!Atam da, babam da içib suyunu.
Газель 2244وقت ما از ساغر و مینا خوش استوقت ساقی خوش که وقت ما خوش است
Рубаи 283ای شاه بتان، بتان چون من بندهٔ تودر گریهٔ تلخم از شکرخندهٔ تو
Газель 63بهر صید آن ترک بدخو بر سمند کین نشستباز خواهد شد عنان صبر صد مسکین ز دست
Джам-и Джам, глава 22روز شد، ای حکیم، از آن منزلخبری ده که چون گذشت این دل
Hançaru iy cân-ı cânân hançaruHançaru iy cân-ı cânân hançaruCân gözün hançerlerinden hançaru
TəbiətQırx beş ildir rəməzanı həmin şəkildə görürəm ki, hali-hazırda vardır: görürəm ki, tamam əhali səhərdən, axşama yarım [saat] qalanadək yuxudadır; tiçarət bağlı, darülfənn və darültərbiyələr qapalı, qiraətxanalar boş, idarələr məəttəl, tərəddüd yox.. .Elə ki, iftara yarım saat qaldı, mömünlər ayılıb gözlərini silirlər və bir qədər oğul-uşaqla bədrəftarlıq və qapıya gələn saillərə kəmhövsələlik göstərəndən sonra, yeyib-içmək əsbabını fərahəm gətirməyə məşğuldurlar.
Газель 296حالت جان مرا پیر مغان میداندآنکه پیوسته ز پیدا و نهان میداند
Рубаи 55چون غنچه گل خنده زنانی، ای دلتو بی خبر از باد خزانی، ای دل
Töhfeyi-Sami, bölmə 608اوقات بکاسبی میگذراند این رباعی از اوست :پیوسته بدل یار غم یار کشم
Həccac ilə dərvişin söhbətiBir duasi qəbul olan dərvişSaldı Bağdad şəhrinə təşviş.
Gələn ağlar, gedən ağlarBir gözlə ölüm hər kəsə baxmaqda əzəldən,Yoxdur ona varlıqda gülün fərqi xəzəldən.
Рубаи 91یکباره دل از هوای تو بگسستیمبا آنکه به ما وفا کند پیوستیم
Касыда 44کام روان باد دل شهریاربر همه کافی به جهان کامگار