Balaca mütəfərriqələr 13

Dizlərimi qucub tənha əyləşmək çoxdan adətimdir. Bu qərar ilə oturub mənzildə bir günü xəyalıma gətirdim yer üzündə olan müsəlman qardaşlarımın haləti-hazırını. Nə gördüm? Hər yerdə zülmət, cəhalət gördüm, tiryək gördüm, bəng gördüm, zülm gördüm; birəhm, bimürüvvət, kəmfürsət gördüm... Haqq sözü qorxuda gördüm. Şikayətləndim: Xudaya, bu qəzəb göydənmi bizə gəlib, baqidirmi, ya bizim üçün bir nicat yolu var?– Ağlım dedi: qorxma, Dərviş, ətrafa bax, nicat yolunu görərsən... Baxdım, nicat yolunu gördüm. Nədən başlamalı? Min illərdir mənbərlərdə vəzlər oxunur. Xudaya, necə gözəl vəzlər!.. Şəriətdən, insaniyyətlikdən. Onunla belə tiryəkdən əl çəkmişik? Xeyr! Yuxudan ayılmışıq? Əstəğfürullah! Rəhm-mürüvvət artıb? Müsəlmanlığa yaxınlaşmışıq? Nə, nə, nə, nə!

Nəcəf bəy Vəzirov19051 dəq
Balaca mütəfərriqələr 14

– Salam əleyküm, ağa Dərviş! Oğlan, heç görünmürsən, yəqin ki, qorxursan çölə çıxmağa?– Hara görünüm, atam, məgər şəhərin halından xəbərdar deyilsən?

Nəcəf bəy Vəzirov19052 dəq
Balaca mütəfərriqələr 15

– Salam əleyküm, ağa Dərviş!– Əleykəssalam, kərbəlayı! Buyur görək!

Nəcəf bəy Vəzirov19051 dəq
Balaca mütəfərriqələr 16

– Sənin borcun “amin” demək olsun, kərbəlayı, artıq danışmaq lazım deyil, bugünkü xəbərlər özgə cürə xəbərlərdir!– Baş üstə, ağa Dərviş, gözüm üstə, buyur görək?

Nəcəf bəy Vəzirov19051 dəq
Balaca mütəfərriqələr 17

– Kərbəlayı! Ay kərbəlayı!– Oğlan, bir gəlsənə görüm!

Nəcəf bəy Vəzirov19052 dəq
Balaca mütəfərriqələr 18

– Ağacun!Yetişdim bu fəna dünyadə qəmdən canə, ya mövla,

Nəcəf bəy Vəzirov19052 dəq
Balaca mütəfərriqələr 19

– Ağacun!Duş budəm dər xərabətəm güzar,

Nəcəf bəy Vəzirov19051 dəq
Balaca mütəfərriqələr 20

– Ağa Dərviş, əhvalını genə pərişan görürəm, nə olub məyər?– Heç soruşma, kərbəlayı, əhvalım qolaydı.

Nəcəf bəy Vəzirov19052 dəq
Balaca mütəfərriqələr 21

– Ağa Dərviş! Salam əleyküm! Oğlan, bu nə vaxtın namazıdır?– Hacət namazı qılıram, əfəndim, əz bərayi-rəf bəlayi-büzürg.

Nəcəf bəy Vəzirov19052 dəq
Balaca mütəfərriqələr 22

– Ağa Dərviş! Hacı sizdən təvəqqe edir zəhmət çəkib bir təqvimə baxasız, görək bu ayları necə yazıblar.– Əyləş, kərbəlayı. Bu ayları, atam, yaxşı yazmayıblar. Qar, çovğun, tufan, zəlzələ, cəng, qırğın. Camaat üçün çox bəd. Təqvim göstərən belədir.

Nəcəf bəy Vəzirov19052 dəq
Balaca mütəfərriqələr 23

Təbriknamə*– ...Ağa Dərviş! Sənə bir dilgüşad, ruhpərvər müjdə versəm, mənə nə şəfaət edərsən, de görüm?!

Nəcəf bəy Vəzirov19051 dəq
Dostum Mirzə Abdulla Şaiq cənablarına

Şaiqa, neyləsin axır, söylə, biçarə vətən?Tapmayır səhhət üçün dərdinə bir çarə vətən.

Abbas Səhhət19052 dəq
Təzə şeir necə olmalıdır?

Mühərrir əfəndilərim! Ədəbiyyatımızın islahatına dair məqalələr dərc etmək istəsəniz, əfkari-acizanəmi qəzetinizin bir guşəsində səbt etməyinizi rica edirəm.Şüərayi-sabiqəmizin əşar və əbyatının təbii əhvala müğayir olduğundan oxuyan kəslərə kəsalət və nifrət gətirməyi və heç bir surətdə insan üçün mərifət və ibrət dərsi ondan hüsula gəlmədiyi məlumdur. Məsələn: qəddin sərv ağacına oxşadılması, ya məhbubun üzünü bədr aya bənzətdikləri kimi və yainki qaşları yaya və kirpikləri oxa təşbih tutduqları qəbil. Və bu qədər var ki, təzə səbkdə bu anacan bizim şüəralardan bir nəfər olmayıb ki, bu mətləbə mültəfit olub, öz şerini təbii hissiyyatın məzmununa dair nəzm etmiş olsun.

Abbas Səhhət19052 dəq
Dərya kənarı

Bir gün qəmi-dövrandan usandı dili-zarım,Bir sahili-dəryayə tərəf düşdü güzarım.

Abbas Səhhət19052 dəq
Ağacı Qurd İçindən Yeyər

Bir neçə ay əvvəl Rusiya müsəlmanları bir xeyli qeyrət və hərə-kətə gələn kimi oldular. Uzun qəflətdən birdən-birə ayıldıqlarını guya göstərmək istədilər. Hər tərəfdən hay-huy qopdu. Hər yanda qulaqlarımız “islah-reforma” sözlərilə doldu. Yaralarımıza məlhəm vurulacaq sandıq. Zəif vücudumuza qüvvət gələcək xəyal etdik. Hər qəlbdə bir fərəh, bir ümid oyandı. Hər başda tazə bir çiçək açılacaq kimi oldu. Her səmtdə bir təlaş, hər kəsdə haldan narazılıq görünürdü. Hər əhəmiyyətli, bilikli müsəlmanda millətinin dərdinə çatmaq, qayil qardaşlarının qeydinə qalmaq kimi böyük-böyük fəzilətlər, böyüklüklər büruz etdi. Hər yandan millət vəkillərimiz böyük şəhərlərə toplandılar. Bitməz, tükənməz dərdlərini, dala qalmalarının səbəblərini, həqir, fəqir olmaqlarının baislərini axtardılar. Dərdləşdilər, hətta uzun-uzadı mübahisələr, münaqişələr etdilər. Böyük zəhmətlər ilə, uzun diqqətlər ilə millətin naxoş və zəif vücudunu müayinə etdilər. Hər həmiyyətli, bilikli həkimlər kimi millətin ehtiyaclarım, qara dərdlərini ağ kağızlara köçürdülər. Məlhəm verilmək üçün uzun-uzadı reseptlər, ərzi-hallar yazdılar. O yazılan məlhəmləri almaq üçün yolun uzaqlığına, zəhmətinə baxmadılar. Peterburqa qədər getdilər. Ərzi-hallarını dövlət şurasına dövlət kişilərinə verdilər. Bununla da kifayət etmədilər dərdlərini, istədiklərini paytaxt qəzetinə yazdırıb aləmə elan etdilər. Böyük dövlət kişiləri ilə üz-üzə görüşdülər. Zərurətlərini, dərdlərini, dil ile də bəyan etdilər. Sonra? Sonra nə olacaq?“Biz istəklərinizə baxarıq, özgə millətlər ilə hallarınızı bir etməyə mümkün qədər çalışarıq…”cavabını aldılar. Yerlərinə sağ və salim qayıtdılar. İndi onlar ilə bərabər müsəlman camaatı verilən ərzi-halların, alınan vədlərin xeyirli nəticələrini gözləyirik. Bəli, biz döqeyri-məzhəb – rus təbəəsinə verilən hüquq ve müsaideleri gözləyirik. Biz də bu mədəniyyət, İnsaniyyət əsrində her xüsusda mədəni insanlar cərgəsinə qoyulacağımızı gözləyir. Bəli, hamımız gözləyirik. Abrazovannımız, alimimiz, ruhanimiz, hamımız gözləyirik. Heç kəsdə ciddi hərəkət, işinin dalına, peşinə getmək yox. Guya Peterburqa, Tiflisə vəkillər göndərib ərzi-hallar verməklə hamı borcumuzu, işimizi qurtarmış hesab edirik. Aman, nə yaman xəsiyyətimiz var. Bir işin, bir tədbirin sifdəsində cuşə gəlirik, bant kimi alovlanırıq, göylərə qalxırıq. Lakin çox keçməyir ki, yenə sükutlaşırıq. Yenə sönürük. Yenə diblərə enirik. Xüsusi işlərimiz kimi ümumi işlərimizi də “Allah kərim” quyusunun lap derin yerinə tullayırıq. İştə bu qəflətimizdən, bu bədbəxtliyimizdəndir ki, verilən ərzi-hallardakı bəzi istəklərimizə acı-acı cavablar alırıq da, xeyrimiz belə olmayır.

Ömər Faiq Nemanzadə19055 dəq
Adətimiz daş idi dəva günü

Adətimiz daş idi dəva günü,Tullarıdıq əldə sapan qıjhaqıj.

Mirzə Ələkbər Sabir19061 dəq
Ah eylədiyim nəşeyi-qəlyanın üçündür

Ah eylədiyim nəşeyi-qəlyanın üçündür,Qan ağladığım qəhveyi-fıncanın üçündür;

Mirzə Ələkbər Sabir19061 dəq
Ata nəsihəti

Bəsdir, ey oğul, boş yerə bu elmə çalışma,Qanın tələf oldu!

Mirzə Ələkbər Sabir19062 dəq
Bakı fəhlələrinə

Bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir imdi,Fəhlə də özün daxili-insan edir imdi,

Mirzə Ələkbər Sabir19062 dəq
Bakı pəhləvanlarına

Könlüm bulanır küçədə cövlanını görcək,Nitqim tutulur hərzəvü hədyanını görcək.

Mirzə Ələkbər Sabir19061 dəq
Barişnalara dair

Ey gül, nə əcəb silsileyi-müşki-tərin var,Ahu nəzərin var!

Mirzə Ələkbər Sabir19062 dəq
Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqda?!

Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqda?!Dəng oldu qulağım!

Mirzə Ələkbər Sabir19062 dəq
Bir məclisdə on iki kişinin söhbəti

VəkilHəqsizə həqli deyi, bir çox günahlara batmışam.

Mirzə Ələkbər Sabir19061 dəq
Cavablar cavabı

Elm ayineyi-surəti-hal idi, nədən bəs,Əcsamdə ərvahə misal idi, nədən bəs,

Mirzə Ələkbər Sabir19062 dəq

Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.