Sovet dövrü
Başında tufanlar qopandan bəriSəkkiz ay görmədim heç üzünü mən
Həyat fəlsəfəsiQuşlar qatar-qatar ellərdən keçər,Bəşər nəsil-nəsil dünyadan köçər;
Partizan BabaşSorağını alsam belə bu gün sənin uzaqlardan,Məhəbbətə hasar çəkməz nə ayrılıq, nə də zaman…
Hitlerin yuxusuFaşistin qəlbindən daha qaranlıq bir gecə idi. Hitler istilaçılıq xülyası ilə məst olaraq artırmada oturmuş, özünün “Mənim mübarizəm” kitabını tamamlamaq üçün ərkani-hərb ilə birlikdə hazırlamış olduğu dünyaya hakim olmaq planını nəzərdən keçirirdi. Sovet hökumətinə hücum planını gözdən keçirərkən tək səbir gəldi. Bu tək səbir onun qəlbində acı şübhə doğurdu, qürurla yumruğunu masaya çırparaq: “Bu tək səbir nədir? Mənim səbir etməyə vaxtım yoxdur; faşizm bütün dünyaya hakim olmalı, bütün millətlər “nəcib” alman millətinə köləlik etməlidir! Dünya alt-üst olsa da bu fikrimdən dönməyəcəyəm” – dedi.Hitler, planı bir də gözdən keçirməyə başladı. Elə bu arada otaqdakılardan birisi yenə asqırdı. Hitler bu tək səbirdən acıqlandı, başını oynadaraq: “Ah, yenə tək səbir” dedi. Bu tək səbirlər onu əsəbiləşdirmişdi. Oturduğu yerdən qalxdı, bığlarını çeynəyə-çeynəyə artırmada gəzinməyə başladı. Onun buludlu gözləri qaranlıqda şimşək kimi parıldayırdı, ürəyi çırpınaraq dərin düşüncəyə dalmışdı. Düşünməkdən yorulmuş başını əlləri içinə alaraq hiddətlə oturdu, zəngi basdı, xidmətçi qız gəldi, bir fincan su istədi, qız su gətirdi. Hitler əsəbi, titrək əli ilə suyu alıb içdi. Kin və qürurla parlayan gözlərini göylərə dikərək daldı, fikri plan, gözləri isə ulduzların seyri ilə məşğul ikən birdən gözü Marsa sataşdı. Onu bütün qüvvəti ilə özünə cəlb edən Mars cahangirin qəlbində dadlı bir xülya oyatdı. Əlini ona uzadaraq: “Ey Mars, dünya işlərini bitirdikdən sonra sənə də əl atmağa bir yol tapacam” – dedi. Bu fikir onun qəlbindəki kədərini büsbütün dağıtdı. Gülməyə yad olan simasını süni bir təbəssüm bürüdü: “Yavaş, sənə də kəmənd atmasam cahangir Hitler deyiləm”.
Döyüş nəğməsiMən də bu cəbhələrdə vuruşan bir əsgərəm,Ana Vətən yolunda ölüm olsa, gedərəm.
Kiçik qəhrəmanAzayın atası Böyük Vətən müharibəsinin lap birinci ilində əsgər getmişdi. Anası da dəmir yolunda işə düzəlmişdi. Atasının ayrılığı Azaya çox təsir edirdi, onu hər yadına salanda faşistlərə lənət oxuyurdu.Bir gün Azay yuxudan həyəcan içində oyandı. Çox halsız və nəşəsiz idi. Anası oğlunun bu vəziyyətindən narahat oldu:
Vətən nəğməsiÇağırır Vətən,İstəyir kömək.
Bahar(Mahnı)Sevin ey çöl, ey orman,
Tonqal(Mahnı)Bir qırmızı güldür tonqal,
Tülkü və dəvəDəvə otlaya-otlaya,Kənddən bir az uzaqlaşdı.
Heç yox imişFaşistlərin burnun əcəb ovdular,Qoşunların Moskvadan qovdular.
Dədəm vay!Hitlerin dedikləri*Olmaz mənə bir çarə, işim yaşdı, dədəm vay!
Qanmadı HitlerHeç yerdə bir insan kimi davranmadı Hitler,Öz səhvini bir anlamadı, qanmadı Hitler.
Natamam olduKam almadı Hitler, nə yaman təlxkam oldu.Minlərcə fırıldaq elədi, natamam oldu.
Quduz HitlerəEy faşist köpəyi, yırtıcı heyvan,Sənə xalq ordusu udduracaq qan!
AndAnd içirik bu dərəyə, bu dağa!Əcdadımız can qoyduğu torpağa!
İntiqamXəyalımın qanadında ənginliyə yol açdım.Gəzdim döyüş meydanını, cəbhələri dolaşdım.
VətənMən dərmişəm bənövşəni, nərgizini bahar çağı,Mən görmüşəm sinəndəki laləzarı, buz bulağı
DostI**Boş qalmış kəndlərdə bir dəstə alman piyadasına kəndlilərdən Mariya Karpovna adlı bir qadın bələdçilik edirdi. Onun qırış-qırış olmuş üz-gözü qan-tərə batmışdı. Ayaqlarını güclə atırdı. Görünür çox uzun yol gəlmişdi. O, arıq, uzun, soyuq baxışlı, həmişə dartınaraq yeriyən, yalnız tökdənbir çox könülsüz bir tərzdə gülümsəyən alman zabiti ilə yanaşı gəlir, onun suallarına tez-tez, elə bil tələsə-tələsə cavab verirdi.
Dahi sənətkarI**Molla Nəsrəddinin ölümü günündən on il keçir. Biz bu “ölüm” sözünü şərti olaraq işlədirik çünki o özündən sonra da əsrlər boyu yaşayan ölməz, dahi sənətkarlar qəbilindəndir.
TanışdırQəfəsdən qurtulmuş yaralı şirəm,Zəncir vura bilməz cəlladlar mənə.
Qəhrəman ilə bülbülün nağılıOğlan on səkkizinci yaranı alandan sonra yıxıldı. Adamların müdhiş bağırtıları, süngü cingiltiləri tamamilə eşidilməz olduqda, meşə dərin nəfəs alıb, ağır sükuta daldı.Yabanı alma ağacının çəhrayı çiçəkləri arasından bir bülbül başını çıxardıb, ürkək nəzərlərlə ətrafı süzdü və birdən aşağıda, meşə otları arasında qan aparmış oğlanı görüb fəryad qopartdı.
Göz aydınlığıAy ellər, obalar, gözünüz aydın!Düşmənin səfləri pozulur bu gün;
Dağlar (Binələri çadır-çadır)Binələri çadır-çadırÇox gəzmişəm özüm, dağlar!
Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.