Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
ابت المنیته ان تطیش سهامهاقف فی الدیار و ناد این کرامها
Cami-Cəm, fəsil 108Bir aşiq onunla eşitsə sözü,Yaxşı eşidəcək hər şeyi, düzü.
Şeir 78به جغد گفت شبانگاه طوطی از سرِ خشمکه چند بایدت اینگونه زیست سرگردان
BəstiYurdumuz silkinib çıxalı yasdan,Aldım sorağını Kürdən, Arazdan;
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 7چون گفته بودیم که تن آدم نسخۀ عالم است، اکنون بدانکه تن مشابه زمین است و مشابه آسمان و مشابه سال است که زمان است و مشابه شهر است که مکان است. پس ما در این رساله بجهت آسانی طالب این تشبیهات را جداگانه بیان کنیم:اما مشابهت تن با زمین آنست که در زمین کوهها هست که در بدن استخوان مانند آنست، و در زمین درختهای بزرگ هست و در مردم موی سر و ریش مانند آنست، و در زمین نباتات خرد بسیار است که مویهای اندام مثال آنست، و مجموع عالم هفت اقلیم است و در بدن نیز هفت اندام است: یک سر و دو دست و پشت و شکم و دو دست و پای. و زمین را زلزله میباشدو عطسه به جای آن است و در زمین جویهای آب روان و چشمهها هست و در بدن رگها و رودها هست و چشمههای عالم بعضی تلخ و بعضی شور و بعضی خوش و بعضی ناخوش هست، در تن نیز چشمۀگوش تلخ و چشم شور و بینی ناخوش و دهان خوش و چشمۀ گوش بدان سبب تلخ است تا حشرات چون خواهد که به گوش رود تلخی گوش به حس او رسد از آنجا باز گردد ومردم راهلاک نکند.
Şərəfnamə, fəsil 25Ey saqi, şərabın ağzını dur aç,Vaxtı boş keçirmə, qədəhə mey saç!
Qəsidə 27Ah, bəxtimin qələmi qırılıbdır ucundan,Taleyim bir tük kimi asılı qalmış ondan.
Qəsidə 26Bilur qədəhdə səhər lə’l tək mey içsən əgər,Odur piyaleyi-kafur, şərbəti-kövsər.
Qəsidə 133آن غیرت یزدان نگر و قدرت یزداناز قدرت یزدان چه عجب غیرت چندان
Qəsidə 28طارم زر بین که درج در مکنون کرده اندطاق ازرق بین که جفت گنج قارون کرده اند
Qəsidə 10منت ایزد را که با اقبال و دولت همعنانروی در برج شرف آورد خورشید جهان
Atəşkədə, fəsil 32سیّم عاشور چون شمع افقسر نهفت اندر پس نیلی تنق
Qəsidə 19سر پیوند ما ندارد یارچون توان شد ز وصل برخوردار؟
Həqqül-yəqin, fəsil 8حقیقت- حکمت تکلیف اظهار هستی است به ظهور عجز غیر و اضطرار به عبادت و تعظیم ذات معبود حقیقی، و غایت آنست که حصه عدمیت ممکن که عبدیت است از حصۀ الهیت که وجود است ممتاز گردد، و این بود معنی: ما عبدناک حق عبادتک. ما عرفناک حق معرفتک، و ما قدروا اللّه حق قدره.حقیقت- حکمت از ابتلای انبیاء و اولیاء تحقق اضطرار مذکور است، و ظهور فنای وجود مجازی که تعین است علی ماهو علیه کان. و از این سبب در کلام مجید آیت اصطفا و اجتبا و غفران انبیا بعد از التجا و ندای ایشان ذکر فرمود. چنانچه درحق آدم (ع): و عصی آدم ربه فغوی، ثم اجتباه فتاب علیه، و در حق نوح (ع): ولقد نادانا نوح فلنعم المجیبون ونجیناه و اهله من الکرب العظیم و در حق ابراهیم (ع): فلما جن علیه اللیل رای کوکبا و الذی اطمع ان یغفرلی خطیئتی یوم الدین، و در حق داود (ع): انما فتناه فاستغفر ربه و خر راکعا و اناب، فغفرناله و درحق سلیمان (ع): و القینا علی کرسیه جسدا ثم اناب، قال رب اغفرلی وهب لی ملکا لاینبغی لاحد من بعدی انک انت الوهاب فسخرنا له الریح. و در حق یونس (ع): فنادی فی الظلمات ان لااله الاانت سبحانک انی کنت من الظالمین، فاستجبنا له. و در حق ایوب (ع): اذنادی ربه انی مسنی الضر و انت ارحم الراحمین. و در حق موسی (ع): قال رب انی ظلمت نفسی فاغفر لی فغفرله. و درحق محمد مصطفی صلی اللّه علیه وسلم: و تخفی نفسک ما اللّه مبدیه و استغفر لذنبک و وضعنا عنک وزرک و اذا جاء نصر اللّه السورة، و توبوا الی اللّه جمیعا، ایه المؤمنون لعلکم تفلحون.
Şərəfnamə, fəsil 38Ey saqi, Keyxosrov camını doldur,Bir cam ki hər gözə verir işıq, nur.
Qəsidə 33Könül əgər görməmiş diləyinin üzünü,Könül duyan insanın tapmamışdır izini.
Qəsidə 40منم به بادیهٔ نیستی نهاده قدمبه حرف قید ز کلک فنا کشیده رقم
Qəsidə 199پوشیده مشگ ز ابر سیه چرخ چنبریکافور بر گرفت ز که باد عنبری
Qəsidə 78هر صبح بین از قرص خور بر چرخ زیور سوختهز آهوی ماده است ای عجب بزغاله نر سوخته
Qəsidə 43زهی ز چین جبین آیه آیه سوره نورز خال تازه کن داغهای لاله طور
Atəşkədə, fəsil 40چون عروس حجلهٔ فیروزه گونمهد زرّین بست بر پشت هیون
Tərcibənd 1تا به کنون پردهنشین بود یارهیچ در آن پرده نمیداد بار
Şərəfnamə, fəsil 40Saqi, ver ərinmiş o saf qızıldan,Qırmızı kükürdü odur doğuran.
Qəsidə 111دست صبا برفروخت مشعلهٔ نوبهارمشعله داری گرفت کوکبهٔ شاخ سار
Hədisi-ərbəinMüqəddiməNasixi-əqavili-mənqulə və ətəmmi-əhadisi-məqbulə ki, əshabi-fəsahət nəqşi-səhifeyi-e'tibar edib, ərbabi-bəlağət tərzi-cərideyi-ixtiyar edərlər ol münşiyi-ərqarai-hikmət və mümliyi-əhkami-qüdrət həmdidir ki, kəlimati-nəsayeh məzmun və nükati-məaniyi-məknun möcizbəyani-rəsulinə cari edib dəsturül-əməli-sükkani-səradiq tə'yin və nəsbül-eyni-ümmali-məsalihiddin etmiş. Səlləllahi əleyhi ve alihi və əshabihi əyyidnən mim həmləti ə'lami ulumihi və nəqlət ehkami adabihi.
Tərkibbənd 3تا چمن را آسمان با سیب و آبی جفت کردبوستان را روزگار از لاله و گل کرد فرد
Qəsidə 80ای رخ تو رنگ نوبهار گرفتهبر رخ نیکویی قرار گرفته
Qəsidə 18سرمه چشم ملایک شد غبار اصفهاناز وجود فایض الجود شهنشاه زمان
Atəşkədə, fəsil 1آفرینش را چو فتح الباب شدنور احمد مهر عالم تاب شد
Tərkibbənd 1هوس کعبه و آن منزل و آن جاست مراآرزوی حرم مکه و بطحاست مرا