Mirzə Ələkbər Sabir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
A kişi, bundan əzəl xəlqdə hörmət var idi,Binəva mollalara hörmətü izzət var idi!
Təbib ilə xəstəBir təbibə gedib də bir bimarDedi: “Mədəmdə ağrı bir şey var;
Uşaq və buzDərsə gedən bir uşaqÇıxdı buz üstə qoçaq;
Ata nəsihətiBəsdir, ey oğul, boş yerə bu elmə çalışma,Qanın tələf oldu!
Hər nə versən, verHər nə versən, ver, məbada vermə bir dirhəm zəkat,Qoy acından ölsə ölsün binəva kəndli və tat.
Səradan bir dəli şeytan deyər: insanlar, insanlar!Səradən bir dəli şeytan deyər: insanlar, insanlar!Nədir dünyanı dutmuş elmlər, irfanlar, insanlar!?
Təraneyi-əsilanəNə soxulmusan arayə, a başı bəlalı fə’lə?!Na xəyal ilə olubsan belə iddialı, fə’lə?!
Madam ki, hamiyani-zülmətMadam ki, hamiyani-zülmətXoşlar ki, dəvam edə cəhalət;
Ay nənə, bir qırmızı saqqal kişi!Ay nənə, bir qırmızı saqqal kişi!Ağzı dualı, qoca baqqal kişi!
Saxtə bir xətti-xam ilə mənə kağız yazıbSaxtə bir xətti-xam ilə mənə kağız yazıb,Ey məni təhdid edən min dürlü tə’kidat ilə!
ArzuNə dərs olaydı, nə məktəb, nə elmü sənət olaydı!Nə dərsə, məktəbə, elmə, filanə hacət olaydı!
Cavablar cavabıElm ayineyi-surəti-hal idi, nədən bəs,Əcsamdə ərvahə misal idi, nədən bəs,
Ağlaşma ("Nə rəvadır əğniyalər baxa ac qalanə, ya rəb!")Nə rəvadır əğniyalər baxa ac qalanə, ya rəb!Bu nə söz ki, ac qalanə oluna ianə, ya rəb!
Vay, vay! Nə yaman müşgülə düşdü işim, Allah!Vay, vay! Nə yaman müşgülə düşdü işim, Allah!Fəryadimə yet kim, yanıram atəşə, billah!
Əlminnətü-lillah ki, "Dəbistan" da qapandı!Əlminnətü-lillah ki, "Dəbistan" da qapandı!Bir badi-xəzan əsdi, gülüstan da qapandı!
Dilbər ("Ey dilbəranə tərzdə cövlan edən cocuq!")Ey dilbəranə tərzdə cövlan edən cocuq!Yeksər musurmanın ürəyin qan edən cocuq!
CavanEyvanımız ucadır,Nökərlərim xocadır,
Mənim təkSəd şükr ki, yox indi bu saətdə mənim təkBir mö’mini-pakizə bizim kətdə mənim tək!
Qocalar marşı ("Bir qocayam çaq nər kimi yaşaram")Bir qocayam, çaq nər kimi yaşaram,Dörd arvadı bir-birinə qoşaram,
Ey vay ki, heysiyyəti-millət götürüldü!Ey vay ki, heysiyyəti-millət götürüldü!Millətdə olan büsbütün adət götürüldü!
Sonya, ey dilbəri-pakizə əda!Sonya, ey dilbəri-pakizə əda!Sənə bu Naqdı bəyin canı fəda!
Qaç, at basdı! ("Qaç, oğlan! Qaç, at basdı! millət gəlir!")Qaç, oğlan! Qaç, at basdı! Millət gəlir!Ötüşdən çıxan bir cəmaət gəlir!
"Tərcümani-həqiqət" deyir ki ("Xəstəmiz Əbdülhəmid artıq sağaldı, səmridi")Xəstəmiz Əbdülhəmid artıq sağaldı, səmridi,Şimdiki halilə məmnuniyyət izhar eyləyir;
Ləbbəyk icabətSevgili, yeganə “Irşad”ımızın 272-ci nömrəsində “Ümum müsəlmanlara!” sərlövhəli məlaləyi oxuduqda şairir-həcvgu Əşrəfin şu qitəsi xatirimə gəldi:Ey vətən, ver əlini bir sıxayım,
ƏkinçiMəzlumluq edib başlama fəryadə, əkinçi!Qoyma özünü tülkülüyə adə, əkinçi!
XaqaniUlularımızdan eşitdiyimiz*Şirvan xaqanlarından, xaqani-kəbir Mənuçöhr olsa gərək, - bir gün erkən ova getdiyi əsnadə Şamaxının şimal-qərbisində, ən yavıq məhəldə vaqe Məlhəm kəndi kənarından keçərkən, pişvazı üçün kənd əhlindən bir kimsənin gəldiyini görmədiyi halda ancaq çıpırtı yığmaqla məşğul gördüyü bir uşağı yanına çağırıb demiş ki,
Uşaq və pulKücədən bir çocuq yüyürdü evə,Bir bumajnik bulub dedi bu nevə:
Məktəb şərqisiMəktəb, məktəb, nə dilgüşasən,Cənnət, cənnət desəm səzasən.
Məktəbə tərğibMənim bağım, baharım!Fikri işıqlı oğlum!
Nə yazım?Şairəm, çünki vəzifəm budur əşar yazım,Gördüyüm nikü bədi eyləyim izhar, yazım,