Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
1**Mənim ürəyimi qopardın, ey dost,
Kənzül-həqayiq, fəsil 14چو میخواهی بدانی نفس و شیطانتو شیطان کفر نفس خویش میدان
Biçarə məni-əsir, yarəb, yarəbBiçarə məni-əsir, yarəb, yarəb,Dərmandə mən fəqir, yarəb, yarəb.
Qəsidə 32دزد تو شد این زمانهٔ ریمنآن به که نگردیش به پیرامن
Qəzəl 35بیدل و دلدار نتوانم نشستبیجمال یار نتوانم نشست
SevgilimDurnanın qatarı gör nə qəşəngdir!Səhər buludları nə lalərəngdir!
Ordan-burdan 66Deyirlər ki, “Ərdəbil bir şəhərdir – hər kəs də öz vəkili”.Mən Ərdəbildə olmamışam və bunun da nə dərəcədə doğru olubolmadığını bilmirəm. Ancaq iqrar edirəm ki, bu söz doğru isə, Ərdəbil bəxtiyar şəhərlərin biridir. Doğrudan da elə olsun gərək. Bu gün sənin kefin çay içmək və qəlyan çəkmək istəyir, heç kəsin buna sözü olmaz. Bu gün sən gəzməyə çıxmısan – heç kəs deməz ki, nə gəzmək zamanıdır. Bu gün sən günortadan sonra yatmaq istəyirsən – heç kəs sənə bir söz deməz (İranda bundan artıq bir hərəkət yoxdur, zənn edirəm). Amma bizim Bakıda belə deyil. Hər bir işində, hər bir hərəkətində, hər bir durub-oturuşunda, hər bir addımında ehtiyatlı olmalısan və illa, cüzi bir o yan-bu yan görürsən ki, qiyamət qopdu. Nə üçün ayağuvi geri qoydun, nə üçün bu sözü dedin, nə üçün filan elədin və s.
QaldıBir gül əkdim, açılmamış dərdilər.Zəhmətimdən mənə bir tikan qaldı.
Lövheyi-baharKitabi-təbiətdən bir vərəq*Xürrəm olur bahar görəndə xüramini,
Pərakəndə şeir 4قصه شنیدم که بوالعلا به همه عمرلحم نخورد و ذوات لحم نیازرد
Qoşa kəklikOrdubadın dağlarındaBir cüt kəklik tora düşdü.
Ağız yemişiBir gün ağız qalı boşBir gün dolu dad olar
Nə əcəbBu millət, ay Baba, lap ittifaq edir, nə əcəb?Veribdir əl-ələ, tərki-nifaq edir, nə əcəb?
Babamın koması"Kollu koxa " povestininmüəllifi İsa Hüseynova
Eşqiniz cana, bu könlüm təxtinə sultan dururEşqiniz cana, bu könlüm təxtinə sultan durur,Bu vücudum mülkinə xeyli xəyalın can durur.
Ürəyə açılan atəşO qansız əlini yuyanda qanlaİlk gecə sübhədək keçirdi əzab.
“Sövqat” oxucularına“Sövqat” qəzetinin mövqeyi-intişara qoyulması ilə mətbuatımızın zənginləşməsini və bununla mübarizeyi-həyat meydanında bir qədəm daha irəli qoymamızı görüb də ixtiyarsız da şadlanırdım. Hələ heyətitəhririyəsinin münəvvər gənclərimizdən təşəkkül etməsi məni çox sevindirir. Müvəffəqiyyətlərini diləyirəm. Yalnız quru bir diləməkdən nə fayda? “Keçməsin bu ömrümüz bihudə istimdad ilə” misrasının məzmuni-həqiqətnümununa binaən yalnız diləmək deyil, çalışmaq da lazımdır. Əfradi-millətdən hər kəs gərək öz öhdəsinə düşən vəzifəni ifa etməkdə qeyrət göstərsin. Xassə bu əsri-hazırda, millətlərin çarpışdığı bu zamanda boş oturub quru bir istimdad ilə vaxt keçirmək məsiyətdir. Yaşamaq istəyirsək, gərək çalışalım. Gərək lamə halə qonşularımızda gördüyümüz səy üsullarını qəbul etməkdə tərəddüd göstərməyəlim, qəzetlər, risalələr nəşr edəlim; cəmiyyətlər təşkil edəlim; avam kütləsinin başını bir yerə toplamağa, ümumi ruhu yeniləşdirməyə çalışalım. Fəyyazi-əzəl o vaxtda öz mərhəmətilayətənahisini bizlərə də şamil qılar. Fəqət burada zənni-acizanəmə görə vəzifəmin ən ağırı, ən zəhmətli hissəsi el müəllimlərinin öhdəsinə düşür. Hamıdan artıq gərək onlar ciddi surətdə işə girişsinlər, əzm göstərsinlər. Təpərli olsunlar. Qonşu millətlərin müəllimləri nasıl ciddü-cəhd ilə çalışırlarsa, necə qeyrət göstərirlərsə, biz də onlardan ibrət dərsi alalım. Və lakin nə fayda ki, el müəllimləri adlanan zatların əksəri ana dilinə əsla rəğbət və məhəbbət etmirlər. İstər evlərində, istər məktəblərində ana dilinə dair bir vərəqpara olsun saxlamırlar. Hətta bəziləri var ki, bu dəyərli ada, bu ehtiramlı mövqeyə əsla istehqaqları yoxdur. Əcnəbi dilini bilmədikləri halda ana dillərində qonuşmağa belə tənəzzül etmirlər. Təəssüflər olsun ki, bizim millətdə mühitə çox tez qapılmaq kimi böyük bir nəqisə vardır. Qədimdən bəri bu çirkin adət bizdə mövcuddur. Səviyyeyi-mədəniyyəsi bizdən yüksək olan əqvamın lisanına, adatına, etiqadatına qolaylıqla qapılıb alışmışıq. Məsələn, bir vaxt ərəblərin təhti-hakimiyyətində olduğumuz zaman onların lisanlarına, adətlərinə elə şiftə və firivtə olmuşuq ki, İbn-Sina kimi, Farabi kimi dahilərimiz türk oğlu türk olduqları halda on cildlərə baliğ olan qiymətli əsərlərinin heç birinin türkcə yazmamışlardır. Onlardan sonra yetişən türk şairləri, türk ədibləri ümumən yazdıqları fars dilində olmuşdur. Hələ şairlərimiz, ədiblərimiz dursun, hətta bütün türk sülaləsindən yetişən hökmdarlarımız, padşahlarımız da yazdıqları, qonuşduqları dil fars dili olmuşdur. İndi isə, indi daha nə söyləyim!İş əgər yalnız bir dil bilməyə qalsaydı, yenə dərd yarı idi. Xeyr, əsl əngəl orasındadır ki, əcnəbi millətlərin adətlərinə, etiqadlarına, hissiyyatına qapılmaqda çox laübalıyıq və gələcəkdə bunlardan nə nəticə hasil olduğunu əsla nəzəri-etibara almırıq. Zira bu aşkardır ki, öz qədrini bilməyənin qədrini özgə heç vaxt bilməz. İnsanda gərək izzəti-nəfs, gərək alicənablıq olsun. İnsanam deyən adam gərək bu məziyyətlərə dara olsun. Əgər belə deyilsə, bəs bugünkü gündə bu millətlər müharibəsi nə üçündür? Yəqin ki, bir millət digər millətə üstünlük etmənin qabağını saxlamaq üçündür. Elə isə biz nə üçün öz millətimizi ataq, öz millətimizi mühafizə etmək uğrunda öhdəmizə düşən vəzifəni ifa etməkdə qüsurluq göstərək?
Ağ libasdaFransız rəvayəti*Üzündə buludlanan kədəri qovdu ana,
Bu qızınLəblər mirvaridi, incidi dəndan,Al yanağı əlvan lala bu qızın.
Həzrət SədirətpənahaHəzrət-Sədarətpənahın yüksək nəsəbli hüzuruna Allah onun cəlalını daimi etsin!**Zati-ali imperatorzadə Qafqaz cani- şini xidmətində islam dilləri mütərcimi mayor Mirzə Fətəli Axundzadədən*
Qələbə nəğməsiBu gün xalqım şair kimi coşub çağlayır,Sevinc dolu ürəklərdə zəfər səsi var.
BaşabaşMüqərrərdi, gərdiş vururÇarxı-dövran başabaş;
Bir lövhəİştə səksən yaşında beli bükük bir qadınAylar, illər bilmədən qırmış qolun, qanadın.
Xətayi(poemadan parça)*Xətayi at belində,
Mən dəMən də bir şairəm sinəsi dağlı,Ayrılıq nəfəsli, hicran soraqlı.
DanışarsanTəbrizim, ömrüm, adım,Sən məni yaşadırsan…
BiləydiMən onu bir könüldən, min könülə sevmişəm.Bu saf məhəbbətimdən görən xəbəri varmı?
Anam üçünYelkən öpüşü tək quru yaprağın,Sükutu titrətdi, durğun suları.
Ey bixəbərEy bixəbər!Mən səni sevdiyim qədər
Bilməm kimə?Çocuqluğumda eşitmişdim eşqin atəşi var,Diyordular ki, o hər hanki qəlbə düşsə yaqar.