Gəlin

Of, nə yamandır süzgün baxışlar,Ay ipək talləri zərəfşan gəlin!..

Hüseyn Cavid1 dəq
Səlamətliyin qədri

Səbəbsiz həkimi vurdu bir hakim,Həkimsə eylədi şükrilə təzim.

Abbasqulu ağa Bakıxanov1 dəq
Bir el aşığının dedikləri

(Qubada bir gün)*Günəş süzgün tellərini yığınca dağlar ardı,

Almas İldırım3 dəq
Nişanası

Duman, çiskin qalxdı ərşi-səmaya,Görünmür gözümə dağ nişanası,

Usta Abdulla1 dəq
Bəri bax

Ala gözlü, sərvi boylu dilbərim,Həsrətin çəkdiyim canan, bəri bax.

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Körpü

Dünyada körpü çoxdur,Adlısı, adsızı var.

Balaş Azəroğlu19641 dəq
Ay hayıf-hayıf

Səhər tezdən əzmi-gülşən eylədim,Qəm məni çulğadı, ay hayıf-hayıf.

Xəstə Qasım1 dəq
Şəriətdə şərm yoxdur

Mən uşaq vaxtımda hərdənbir məscidə gedirdim və çox vaxtlar olardı, görerdim kj, torpağı sanı yaşayasınız, bizim Hacı Axund mənbərin üst pillesində əyləşib ayağında ağ tuman, bağı eşikde, biz uşaqlar küçəda damşdığımız sözlərdən danışır və İstibradən behs açıb, istibranı nə cür etməli və nə növ mövzeyi-mötadı sığallamalı, hamısımn təhrini eynilə camaata göstərir və hamisı gözləri bərələbərələ qalıblar.Mən həqiqət bu işlərə və bu sözlərə çox utanardım və qaiandım məəttəl. Tainki Axundu bir gün girələyib soruşdum ki, cənab Axund, niyə gərək peyğəmbər mənbərində sizin kimi böyük vücudlar, arvaduşağı mülahizə eləməyib belə sözlər danışasınız?

Əliqulu Qəmküsar3 dəq
Pirşağı

Yayın avqust ayındaGündüzləri təndir tək,

Zeynal Xəlil1 dəq
Dərbəndin

Ay ağalar, gəlin tərif eləyim,Nə əcəb düşübdü yeri Dərbəndin.

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Ağbaba dağı

Bilinmir tarixi, bilinmir yaşı,Ləlü cəvahirdi torpağı, daşı,

Aşıq Heydər1 dəq
Qəsidə 16

دادگرا ملک را هم فلک و هم قوامتاجورا بخت را هم شرف و هم نظام

Fələki Şirvani4 dəq
Düz dara

İsmi Pünhan, o mövlanı sevərsən,Çəkmə seyrəqubla məni düz dara.

Molla Cümə1 dəq
Birinci kitab, epiloq

O vaxtdan iyirmi il keçir, iyirmi təcrübə və sınaq ili. Bu iyirmi il müddətində yuxarıda göstərdiyim qəhrəmanlarım bir çox mühüm siyasi hadisələr şahidi olmuşlar, kimi axıra qədər şahidliyində davam etmiş, kimi isə hadisələrə qarışıb mübarizə etmişdir. Siyasət yolu ilə gedənlərlə, təbiidir ki, təkrar-təkrar görüşəcəyik, lakin bir sıra “şahidlər” in aqibətindən burada da bəhs edə bilərik, çünki bunlarla görüşmək imkanı bir daha olmayacaqdır. Təəssüflə deyə bilərəm ki, Əli hələ tələbə ikən özünü asıb öldürdü.Yerdə qalanları həyatlarını öz ixtisaslarına həsr edərək yaşayır və başqa-başqa mühit və intereslər təsirində bir-biri ilə görüşməyə belə lüzum duymurlar. Fərəməz evlənmiş, lakin yenə əvvəlki flirt aləmindən çəkilməmişdir. Tosyadan olan qız arabir Kiyevdən ona qonaq gəlir, lakin daimi olaraq anasının yanında yaşamağı tərcih edir. Pərviz pambıq sahəsində mühüm bir şura işçisidir, əksər vaxtı qəzalarda keçər. Şəhərə gəldikdə təsadüfən sabiq yoldaşlarının məclisinə düşərsə,

Yusif Vəzir Çəmənzəminli1 dəq
Nə çəkirəm

Molla eşşəyini satmaq üçün bazara gətirir. Alıcılar yaşını öyrənmək üçün onun dişlərinə baxmaq istəyirlər. Eşşək adamları dişləyir, ona tərəf əl uzadana təpik atır. İşi belə görən dəllal deyir:Molla, bu eşşəyi satmaq olmaz. Heç kimi yaxına buraxmır.

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Hicran-qəmdi

Ağçınqıldan qalxan duman,Görüşünə yoxdu güman.

Aşıq Bəsti1 dəq
Balaca mütəfərriqələr 41

– Atam, qardaşım, Allah xatirinə belə nalayiq sözləri danışma, kənara qoy, güclə təzə-təzə bir balaca nuraniyyət görünür. Allah xatirinə, o nuraniyyəti payimal etməyə qəsd etməyiniz. Amandı, bir millət üçün bir qeyri-nicat yolu qalmayıbdır, məgərinki elm! Yoxsa, atam, vallah, billah, qiyamətəcən zülmatdan çıxa bilmirik. Gələcəkdə özgələrin əllərində əsir olarıq.– Min dəfə deyəsən, ağa Dərviş, məni inandıra bilməyəcəksən. Uşaqlarımız oxuyub, axırda onlardan nə olacaq?! Oxuduqca dinimiz, millətimiz əldən gedir. Görmürsən ki. elmdən necə fəsadlar törəyir?.. Yox, yox, ağa Dərviş nahaq danışırsan...

Nəcəf bəy Vəzirov19112 dəq
Qorxuram

“İrşad” yatan kimi bir neçə gün müsəlmanlar başladılar haray-dad eləməyə ki, “ay aman, qoymuyun “İrşad” əldən getsin!”.Men həmişə bu haray-dadlan eşidəndə yanımda oturanlara deyirdim “qorxuram”.

Ömər Faiq Nemanzadə19071 dəq
Varmı

Ala gözlü, uca boylu şahzada,Şah sənsənmi, səndən qeyri şah varmı!?

Aşıq Musa1 dəq
İstərəm

Abdulla xan, sarayına üz tutub,Ərzimi məktubda demək istərəm.

Aşıq Valeh1 dəq
Halal eylə

Ana, billah dura bilməm,Mən bağrı daş, halal eylə.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
Başın

Namərd ilə yoldaş olma,Uzun ağrı çəkər başın.

Miskin Abdal1 dəq
Bahalıq

Saldı heyhat cahan mülkünə şöhrət bahalıq,Bir para xalqa verir xeyli əziyyət bahalıq.

Adsız el şairləri2 dəq
Axtarma

Duanəvisdə kəşfü kəramət axtarma,Buyur həmamə və lakin nəzafət axtarma!

Mirzə Əli Möcüz1 dəq
Müsəlmanlarda teatro

İslam aləmində mədəniyyət cəhətcə, söz yox ki, qədimlikdə İrandır. İran Şərqə böyük şairlər, filosoflar vermişdir. Lakin bir nəfər də dramnəvis verməmişdir. Ərəblər xəlifə Harunəlrəşid zamanında yunanların ədəbiyyatını tərcüməyə aldıqdan ancaq Aristotelin, Əflatun və Sokratın fəlsəfəsi, Arximed və Pifaqorun həndəsəsi ilə məşğul olmuşlar.Sofoqlun faciələrinə, Aristofanın komediyalarına gəldikdə, ərəblər onlara heç fikir verməmişlər. Orta Asiya Şərqə qəzəliyyat və fəlsəfə cəhətcə bir çox böyük şəxslər vermişdir. Asiya böyük mütəfəkkirlərdən Cəmaləddin Rumi, böyük şair Nəvai, müvərrix Əbülğazi Bahadır xan, Şərqdə əvvəlinci rəsədxana müəssisi münəccim Uluğbəyi vermişdir. Lakin teatro aləminə heç bir şəxsi yetirməmişdir. Türkiyədə dramaya dair təsnifat ancaq Əbdülhəmid sultanlığı zamanında aləmə gəlmişdir. Amma bu müstəbidin zamanında bütün ədəbiyyat sıxıldığı kimi, teatro da boğulmaqda idi.

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev4 dəq
Qəzəl: Atma zinhar sitəm daşını divanələrə

Atma zinhar sitəm daşını divanələrəKi pərilər yığılıbdır bu pərixanələrə

Qövsi Təbrizi1 dəq
Filankəs

Nə zamandı yar həsrətin çəkirəm,Sığal verir qaşa, gözə filankəs.

Çoban Əfqan1 dəq
Canım

Ay ariflər, nə kəmtale qul oldum,El içində haqqı zay olan canım.

Varxiyanlı Aşıq Məhəmməd1 dəq
Yaxşıdır

Qəm çəkmə, ey könül, fani dünyada,Qılınc çəksən dərdə, aha yaxşıdır.

Ağ Aşıq Allahverdi1 dəq
Ziba

Gedirdim xublar toyuna,Çıxmışdıq düz yola, Ziba!

Aşıq Hüseyn Şəmkirli1 dəq