Aşıq Valehlə Məsum Əfəndinin deyişməsi

Məsum ƏfəndiKəndinə laf edib, şairəm deyən,

Aşıq Valeh2 dəq
Dolana-dolana

Bülbül idim, gülə həsrət,Qaldım dolana-dolana.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
Ağacı Qurd İçindən Yeyər

Bir neçə ay əvvəl Rusiya müsəlmanları bir xeyli qeyrət və hərə-kətə gələn kimi oldular. Uzun qəflətdən birdən-birə ayıldıqlarını guya göstərmək istədilər. Hər tərəfdən hay-huy qopdu. Hər yanda qulaqlarımız “islah-reforma” sözlərilə doldu. Yaralarımıza məlhəm vurulacaq sandıq. Zəif vücudumuza qüvvət gələcək xəyal etdik. Hər qəlbdə bir fərəh, bir ümid oyandı. Hər başda tazə bir çiçək açılacaq kimi oldu. Her səmtdə bir təlaş, hər kəsdə haldan narazılıq görünürdü. Hər əhəmiyyətli, bilikli müsəlmanda millətinin dərdinə çatmaq, qayil qardaşlarının qeydinə qalmaq kimi böyük-böyük fəzilətlər, böyüklüklər büruz etdi. Hər yandan millət vəkillərimiz böyük şəhərlərə toplandılar. Bitməz, tükənməz dərdlərini, dala qalmalarının səbəblərini, həqir, fəqir olmaqlarının baislərini axtardılar. Dərdləşdilər, hətta uzun-uzadı mübahisələr, münaqişələr etdilər. Böyük zəhmətlər ilə, uzun diqqətlər ilə millətin naxoş və zəif vücudunu müayinə etdilər. Hər həmiyyətli, bilikli həkimlər kimi millətin ehtiyaclarım, qara dərdlərini ağ kağızlara köçürdülər. Məlhəm verilmək üçün uzun-uzadı reseptlər, ərzi-hallar yazdılar. O yazılan məlhəmləri almaq üçün yolun uzaqlığına, zəhmətinə baxmadılar. Peterburqa qədər getdilər. Ərzi-hallarını dövlət şurasına dövlət kişilərinə verdilər. Bununla da kifayət etmədilər dərdlərini, istədiklərini paytaxt qəzetinə yazdırıb aləmə elan etdilər. Böyük dövlət kişiləri ilə üz-üzə görüşdülər. Zərurətlərini, dərdlərini, dil ile də bəyan etdilər. Sonra? Sonra nə olacaq?“Biz istəklərinizə baxarıq, özgə millətlər ilə hallarınızı bir etməyə mümkün qədər çalışarıq…”cavabını aldılar. Yerlərinə sağ və salim qayıtdılar. İndi onlar ilə bərabər müsəlman camaatı verilən ərzi-halların, alınan vədlərin xeyirli nəticələrini gözləyirik. Bəli, biz döqeyri-məzhəb – rus təbəəsinə verilən hüquq ve müsaideleri gözləyirik. Biz də bu mədəniyyət, İnsaniyyət əsrində her xüsusda mədəni insanlar cərgəsinə qoyulacağımızı gözləyir. Bəli, hamımız gözləyirik. Abrazovannımız, alimimiz, ruhanimiz, hamımız gözləyirik. Heç kəsdə ciddi hərəkət, işinin dalına, peşinə getmək yox. Guya Peterburqa, Tiflisə vəkillər göndərib ərzi-hallar verməklə hamı borcumuzu, işimizi qurtarmış hesab edirik. Aman, nə yaman xəsiyyətimiz var. Bir işin, bir tədbirin sifdəsində cuşə gəlirik, bant kimi alovlanırıq, göylərə qalxırıq. Lakin çox keçməyir ki, yenə sükutlaşırıq. Yenə sönürük. Yenə diblərə enirik. Xüsusi işlərimiz kimi ümumi işlərimizi də “Allah kərim” quyusunun lap derin yerinə tullayırıq. İştə bu qəflətimizdən, bu bədbəxtliyimizdəndir ki, verilən ərzi-hallardakı bəzi istəklərimizə acı-acı cavablar alırıq da, xeyrimiz belə olmayır.

Ömər Faiq Nemanzadə19055 dəq
Məşədi Qulam qiraət öyrənir

Bir pərdə, iki şəkildəİştirak edənlər:

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev1 dəq
Qəzəl 652

Bizim ki, özgələrə bənzəməz ibadətimiz,Ürəkdə gizli qalar əhdimiz, şəriətimiz.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qəzəl 246

Rəhm qıl, canan, bu cam başına qurban verim,Xəncərinlə qəlbimi yar, qoy önündə can verim.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəsidə 31

Çəmən bəzəndi çiçəklə gəlincə fəsli-bahar,Xəzan qəmindən ağaclarda qalmadı asar.

Məhəmməd FüzuliQəsidə3 dəq
Cami-Cəm, fəsil 90

Fikrində din varsa, dirhəmsiz dolan,Budur ilk addımı aşiqin hər an.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi3 dəq
Bu gice subha değin iş nağmeyile meydür

Bu gice subha değin iş nağmeyile meydürGönlüm onulmaz ise âhır devâsı keydür

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Anam-bacım

O qədər azadlıq ki, biz müsəlmanların arvad almaq və arvad boşamağında var, – heç bir özgə millətdə yoxdur; məsələn, bir övrət ki, bu gün mən onu aldım, – sabah da ixtiyarım var boşayam. Kefim istər saxlaram, kefim istər boşaram.Dəxi bu aşkar bir işdir.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Mərsiyə 3

یارب، بحق آنکه تویی عالم اسرارکز یار سفر کرده ما کیست خبر دار؟

Qasım Ənvar1 dəq
Rübai 52

خواهی که بیابی از همه چیز وقوفیا در دو جهان به فضل گردی معروف

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 185

از جمله برادران ایشان است در سنه ست و خمسین و تسعمایه در اردبیل وفات یافت این مطلع از اوست:داشت تصویر رخت صورتگر چین آرزو

Sam Mirzə1 dəq
Azğınlar

Uğrama leş sökən abdallarla,Yüksəl ənginlərə qartallarla!

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Məhşərdə xələl yetməsə idrakımıza

Məhşərdə xələl yetməsə idrakımıza,Gəlməz ələmi-həşr bizim bakımıza,

Seyid Əzim ŞirvaniRübai1 dəq
Qitə 57

آن را که همی جست و دلم بخت بمن داداکنون بستاند دلم از ناز و طرب داد

Qətran Təbrizi1 dəq
Qəzəl 31

Ağır ol, eşqini yol vermə hər bifər düşünə!Bir addım atdımı, yüz yol durub xətər düşünə.

Mücirəddin Beyləqani1 dəq
Layla

Bir komada balasına layla çalır bir ana,Dərdlərini sanki bir-bir yada salır bir ana.

Süleyman Rüstəm19611 dəq
Bizim yerdədir

Ay aşıq, söhbət aç güldən, çiçəkdən,Çəmənlər zinəti bizim yerdədir.

Əliağa Vahid1 dəq
Rübai 76

Zülm etsə mənə çörəkçi dilbər hərgah,Kin ilə deyil, naz ilə eylər gah-gah.

Məhsəti Gəncəvi1 dəq
Yeddi gözəl, fəsil 15

Ey söz düyümləyən cadugər, yetər,Bu keçmiş sözlərdən gəl vermə xəbər!

Nizami GəncəviMəsnəvi4 dəq
Qəzəl 209

ای روشن از خاک درت چشم جهان‌بین‌ همهمهر تو چون شیر و شکر با جان شیرین همه

Məczub Təbrizi2 dəq
Təhsili-elm

Təhsili-ülum etmə ki, elm afəti-candır,Həm əqlə ziyandır;

Mirzə Ələkbər Sabir19062 dəq
Qəzəl 122

که می گوید که هست این صورت از گلهمه لطفی همه جانی همه دل

Həmam TəbriziQəzəl1 dəq
Qəzəl 15

جدا از چشمِ او ، تن در تب و جان بر لب است امشبشبی کاو را ز پی صبحی نباشد آن شب است امشب

Nəyyir TəbriziQəzəl1 dəq
Qurd xasiyyəti

(ovçu söhbətlərindən)*Qurdlar yatışarlar ağız-ağıza,

Məmməd Araz19701 dəq
Böyük revolyusiya

Üç yüz il acımadan, titrəmədən, duymadan,Hey diddi köksümüzü çarlığın zülüm quşu.

Səməd Vurğun1 dəq
Şaxtalı ünvanımıza

Min şükürlər dilərəm Rəhmli Rəhmanımıza,Nəzərin saldı bu əhvali - pərişanımıza.

Baba Pünhan20011 dəq
Könül mürğü səri-zülfündə, ey gül, aşiyan tutmuş

Könül mürğü səri-zülfündə, ey gül, aşiyan tutmuş,Əcəb naəmn mənzildə məkan ol natəvan tutmuş.

Qasım bəy Zakir1 dəq
Uşaqlıq

Uşaqlıqda elə hamı şair olur,Hər nə görsə şerə dönür ürəyində.

Əliağa Kürçaylı19711 dəq