Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Süzüldükcə ayna bulaq,Şehdən sırğa taxar yarpaq.
Qitə 18دیده ام من رُبعِ مَسکون را، برادر جان من!در تمام ربع مسکون این چنین کون هیچ نیست
İnilti və gülüşDən düşsə də saçıma,Qara damcı dammayıb
Qəzəl 115باز شد روزنی از گلشن شیراز به منمیکشد نرگس و نارنج سری باز به من
Nitqi-ənfasi-Məsihin dəmbədəm candır manaNitqi-ənfasi-Məsihin dəmbədəm candır mana,Çünki mən Xızrəm dodağın abi-heyvandır mana.
Ağac aktyorlarHazırda Şuralar İttifaqının teatr aləmində geniş intişar tapmış yeni sahəsi varsa, o da kukla teatrıdır. Əsas etibarı ilə bu yeni bir sahə deyildir. Bu teatrın kökü çox dərindir və bunun böyük bir tarixi vardır. 1904-cü ildə Misirdə həfriyyat yapılarkən devrimizdən XVI əsr əvvələ aid ən köhnə kukla aktyorları tapılmışdır. Gərək Şərqdə və gərəksə Qərbdə kukla teatrı böyük şöhrət qazanmışdır. Hindistanda bu teatr öz qəhrəmanı Bikuşak, Rusiyada – Petruşka, Çində – Kvo, Yaponiyada – Ninka-Pukay, Türkiyədə – Karagöz, İtaliyada – Fülçinello, Fransada – Polişinel, Almaniyada – Hansvuri-Kasperlə, İngiltərədə – Teatr-Pancer, İranda – Kangal Pəhləvan, Türküstanda – PəhləvanKeçəl və sair ölkələrdə başqa adlarla çıxışda bulunurlar.Heç bir teatrın kukla teatrı qədər tam, kütləvi xalq teatrı olması üçün böyük üstünlüyü yoxdur. Bu keyfiyyətə ən əvvəl teatrın çox yığcamlığı və yüngüllüyü yardım göstərir. Bu teatrın bütün aktyorlar dəstəsi bir kisəyə və ya bir çamadana yerləşir, istər xüsusi teatr sahələrində və istərsə hər cür meydanda, məktəb sinfində, klub binalarında və sair məhəllələrdə tamaşa verilə bilər. İştə buna görə də haman teatr köhnə zamandan bəri xalqın fikrini və zalimlər – istismarçılar əleyhinə protestini ifadə edən vasitələrdən biri olmuşdur. Keşişlər, mollalar, sultanlar, şahlar, saray xadimləri, tacirlər, zənginlər və sair bu kimi ünsürlər Karagöz, Petruşka, Pəhləvan-Keçəlin ənənəvi zonasını az dadmamışlar.
Nağıl gecəmUlduzların diliyləNəsə danışır gecə.
“Kəmalüddövlə məktubları”nın üzünü köçürən şəxsin islam xalqlarının şəriət xadimlərindən birinə göndərdiyi məktubun surəti(h. 1280-ci ildə)Bilik və mə’rifət sahiblərinə aydın və aşkardır ki, heç bir əsrdə və heç bir zaman dünya dinsiz və zındıq adamlardan xali olmamış və olmayacaqdır. Bu adamlara acıqlanıb qəzəblənmək heç bir nəticə verməz. Çünki bu kimi yolunu azmış adamlar bir və ya iki nəfər deyil, həm də ölkənin daxilində yaşamırlar və özləri də müəyyən bir əsrdə baş qaldırmırlar ki, onların öhdəsindən asanlıqla gəlmək mümkün olsun. Onlar saya-hesaba gəlməz dərəcədə çoxdurlar. Biz onların hansının öhdəsindən gələ bilərik?
"Qurbani" dastanından qarı ilə qızın deyişməsiQ a r ıBaşına döndüyüm gülüzlü cavan,
Toy məclisindəBarmaqlar, qulaqlar qiymətli qaş-daş,Süzülüb ortalıqda yallı gedir o.
Bu eşq şair xəyalıymışNə dostdan bir xəbər gəldi,Deyəm əhdə vəfalıymış.
İnsan dözürPozulmayıb təbiətin hələ yaşıl növrağı,Üzə gülür, mülayimdir hələ sibir torpağı.
Dostum Mirzə Abdulla Şaiq cənablarınaŞaiqa, neyləsin axır, söylə, biçarə vətən?Tapmayır səhhət üçün dərdinə bir çarə vətən.
Boz adamKomandir soruşanda ağzımdan çıxdı ki: "Mən gedərəm!" Deyəsən, rəhmətliyin oğlu çoxdan ürəyində məni tutubmuş. Qırağa çəkib tapşırıq verdi. Mən də təkrar edib xudahafizləşdim.Gedirdim, çox çətin işə gedirdim. Mən hara, kəşfiyyat hara!.. Özü də necə kəşfiyyat! Gərək təkbaşıma soxulam düşmən qərargahına, vəziyyəti öyrənəm, işlərindən halı olam, dörd saatacan xəbər gətirəm. Almanların da elə zamanıdır ki, hirslərindən cilov gəmirirlər. Üç gündür səngərlərimizə dalbadal güc vururlar, hər gələndə bir-iki yüz soldat papağını boş qoyub qaçmağa məcbur olur. İşləri fırıq olanda gedib bir-birini danlayırlar, təzə əmrlər yazırlar. Biz də sabahısı gün bu əmri ölülərin cibindən çıxarıb "işə tikirik." Ona görə deyirəm ki, almanlar bu saat qızıl əsgər qanına susayıblar. Ələ düşsən, tikə-tikə doğrayacaqlar.
Mənə rəhmin gəlsin…Ölür ürəyimdə yaxşı adamlar,Bulanıb zamanın çirkablarına…
Könül bulanmaz imiş etibar olan yerdəKönül bulanmaz imiş etibar olan yerdə,Qışın nə aləmi varmış bahar olan yerdə.
Amandır, toxunma yasəmənlərəYazırsan, yamanca darıxmışam mən,Yenə səndən ötrü, Bakıdan ötrü.
Ürəyim sən deyən çox cavan deyilÜrəyim sən deyən çox cavan deyil,Nə qədər dərdini daşıyıbdır o.
Qəzəl 72Heç kim bilmir gecələr yatmayanın həsrətini,Xosrov istər ki, bilə Şəbdizinin qiymətini.
Qəzəl 264Çünki, düşüb ürəyim zülfün içrə kəməndə,Bəzən şamtək ağlaram, gözüm gülər bəzən də.
Qəzəl 282Sənin sevginlə öldükdə kaş qapında torpaq olum,Gahdan küləklə qalxıb başına dolanım.
Qəzəl 485شب دوشینه در سودای او خفتماز آن امروز با تیمار و غم جفتم
Gel gel ki senden özge bu derdün şifâsı yohGel gel ki senden özge bu derdün şifâsı yohDerdüm dahi yoğ ise bu ayşun safâsı yoh
Maarif işləriMəktəblər də milliləşdi, yəni hər millətin özünün məktəbi olacaq və hər millətin məktəbinə özgə millətin uşaqları heç bir vəch ilə götürülməyəcək və götürülmür: türk məktəbinə rus, ya erməni götürülməyəcək, rus məktəbinə erməni, türk və gürcü götürülməyəcək və götürülmür.Demək, bu barədə beynəlmilləlik üsulu işləməyəcək.
Qəzəl 531همه بودند که گفتند بپیدا و نهانکه: بپیدا و نهان غیر خدا هیچ مدان
Qəzəl 95شب قدر بی قراران سر زلف یار باشدمه عید نیکبختان رخ آن نگار باشد
Töhfeyi-Sami, bölmə 125از سادات حسینی گیلان است اما در قزوین مسکونست و عاشق جوانی شده شب و روز در خدمت جوانست و شبها در گرد کوی او پاس میدارد. این مطلع از اوست و مناسب حال اوست :بسلامت ز سر کوی ملامت نروم
Yalançı peyğəmbərBir şəxs mədyun olub xəbti-dimağ eləmişdi. Buna görə peyğəm-bərlik iddəası elədi. Onu padşah ehzar edib ki, belə məsmu oldu ki,
VerYoxdur yer üzündə yerə girmişlər üçün yer,Alçaqlara əl vermə, salam vermə, acıq ver!
Qəsidə 112ای میر بی نظیر و خداوند بی عدیلهمنام خویش را بهمه بابها بدیل