Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
آب حیوان،که سکندر طلبش میفرمودروزی جان خضر گشت و خضر شد خشنود
Üzün bədri cahanın danəsidirÜzün bədri cahanın danəsidir,Yerü göy, ayü gün pərvanəsidir.
Töhfeyi-Sami, bölmə 470به خوش طبعی و ملایی ممتاز بود این مطلع از جمله اشعار اوست :وه! چه خرامست قد یار را
Hekayət (Bir uşağın atası qürbətdən)Bir uşağın atası qürbətdənGəldi, şad oldu tifl behcətdən.
Rüzgarlar, dalğalarRüzgarlar dalğaların könül sirdaşı olmuş,Dalğalar rüzgarların ömür yoldaşı olmuş.
Qəsidə 13بنفشه زلفی و سیمین برو عقیقی لببروی مایه روز و بموی مایه شب
Rübai 88آن دل که ز غم خون شد اگر به بیندبنشیند و دامن ز غمت در چیند
Güldən artıq səni, ey cismimə can, istəyirəm!Güldən artıq səni, ey cismimə can, istəyirəm!Gündə yüz yol edəsən bağrımı qan, istəyirəm.
SənsənGünəşlə üz-üzə durmuş səadətim sənsən,Ətirli gül-çiçəyim, xoş təbiətim sənsən.
Rübailər, 183Bir cismimə bax: içində qəlbim viran!Bir canıma bax: düşübdür oddan tufan!
Qəzəl 141لطف لعلت کرده بر جانها سبیلکوثر و تسنیم را چون سلسبیل
Adəmi adəm eyləyən parədirAdəmi adəm eyləyən parədir,Parasız adamın üzü qarədir,
Qəzəl 102نفس کافر کیش را عشق تو در ایمان کشیددیو را حکم سلیمان باز در فرمان کشید
Digər şeir 64گر بدل از صحبتم داری ملالبکشم ایزیبا پسر خونم حلال
Məhəbbət ilhama çağırır məniYenə də yam-yaşıl geyinir dağlar,Göz kimi durulur qaynar bulaqlar.
İnsan yalan danışırQara sözlə, ağ sözünYeri dəyişik düşür;
Yaxşı güzarana sürümƏlimi şanə edim saçlarına şanə sürüm.Saçına tağ ayırım hər teli bir yanə sürüm.
Məhəmməd bəyəNəzmi-şəkərbarın gəldi yetişdi,Ay Qasımın püştü pənahı Məmməd!
AçığnanTöhfətül-məcalis kitabında yazılıb ki, ziyarətə getmək insanın özü ilə deyil, qismət ilədir. Yə’ni kimə qismətdir, imam onu çağıracaq, kimə qismət deyil, canı çıxsa da ziyarətə çata bilməyəcəkdir.Kitab sahibindən təvəqqe edirik ki, bizi bağışlasın, bir az səhvi var. Ziyarətə getməyin bir üsulu vardır ki, ibarət olsun «açığnan» getməkdən.
Bu da bir şeri-faniyi-digərÇiçək altında bir kiçik kəpənəkDüşüb əfsürdə, çırpınır bipər.
Ana nağıllarıGözümdən yuxumu qovaraq hər günNağıl danışardı anam mənimçün.
Sənin söhbətinGizli aləmi var bu təbiətin,məncə, açılmayıb düyünlər hələ.
Cavid gəlib, aç qoynunuTale, nə gözəl gündü bu, səninsafa gəldin.
Getdi can, göydü könül, ta gördüm, ey canum səniGetdi can, göydü könül, ta gördüm, ey canum səni,Canü dil birlə sevibmən neyləyim canum səni.
Qoynunda-qoynundaEllər köçər, məskən salarDağlar qoynunda-qoynunda.
Gülşəni-raz, fəsil 1به نام آن که جان را فکرت آموختچراغ دل به نور جان برافروخت
Xoş gəldinTərlan tamaşalı, maral baxışlı,Qədəm qoyub asta-asta, xoş gəldin!
Qəzəl 126معنی حسن تو در صورت جان میبینمعکس رخسار تو در جام جهان میبینم
Məmməd AslanaHər gülün önündə ay diz çökənim,O güldən, çiçəkdən nə istəyirsən?
Ordan-burdan 53Rus məmləkətində, yaxud Osmanlıdan başqa, qeyri-məmləkətlərdə nəşr olunan qəzetələri adam oxuduqda, qəlbi hüzn, kədər, ələm, yəslə dolub, əhvalı pərişan olur. Qanı xarab olur, canı sıxılır, başı ağrıyır, bir kəlmə, adamın ovqatı təlx olur. Hətta, ürəyi papiros kağızı kimi nazik olan damalardan bəziləri bitab olub, ürəyi getməsin deyə özünü sərin havaya verir. O biri “nervinni” deyilən əsəbi bir mərəzə mübtəla olmaqdan həzər edərək, qəzetə oxumağı tövbə edir və sairə. Amma, Osmanlı qəzetələrində bu nəhusət yoxdur. Odur ki, adam onları oxuduqda ovqatı filanı təlx olmur. Çünki bu qəzetələr vasitəsilə baxıb görür ki, dünya tamam bir sükunət içindədir ki, nə “revolyusiya” var, nə “reaksiya” var, nə “ictimaiyyuni-amiyyun”, nə “inqilabiyyuniamiyyun”, nə “məşrutəyi-amiyyə”, nə “hürriyyəti-milliyə”, nə Rusiya, nə Qafqaz heç zad yoxdur. Aləm digər bir aləmdir. Hər kəs öz işində gücündə... Adam oxuduqca qəlbi “fərəhlənir” bununla da belə “naşükür” yeni türklər Osmanlı senzorlarından şakirdirlər, halbuki onlar, görünür ki, “çox mürüvvətli və insaniyyətpərvər adamlardır”.Fars şairlərindən birisi taleyin müsəlmanlardan üz döndərib, əyyarlara yardımı olduğunu nəzərə alıb, bədbinalərə mənsub acı bir istehza ilə ruzgardan şikayətə başlayır. Deyir, deyir, axırda taleyə belə bir suval verir: