Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
دانی بیان آنکه اذا الشمس کورتمعنی چه گفتهاند بزرگان پارسا
Töhfeyi-Sami, bölmə 312تهرانی است و بقدر طالب علمی نیز دارد شعرش بغایت رنگین و نظمش متین است در اوان جوانی بمفاجا در گذشت مردم را گمان آن بود که نور بخشیه او را تسمیم کرده اند . این دو مطلع از اوست:گرهی در دل او هست که فریاد کند
Aşiqəm, aşiqəm nigarə qəsəmAşiqəm, aşiqəm nigarə qəsəm,O siyəhçeşmi-pürxumarə qəsəm.
Gerçəyin ömrüGerçəyi duymuş ərənlər candan,Gerçəyin səltənəti düzlükdür.
Qəsidə 104با درنگ از درد دل در بوستان دی داد رنگزرد و پرچین شد چو روی دردمندان با درنگ
Müləmmə 43یا غزالی یا غزالی لاتَحَدنی بِالوِصالٖمع ان تعرف حالی فی فُنونِ الإخِتلالٖ
Mənim istəklim o üç nalız gözəldən biridirMənim istəklim o üç nalız gözəldən biridir,Həmi göyçək, həmi on yeddi yaşından iridir.
Özünü bəyənənəHey özündən deyirsən hər yerdə,Təpəyə dağ deməklə dağ olmaz.
Rübai 40دنیا که تو را دو روزه دارد دلخوشیک سر سه طلاقش بده ای صاحب هش
Müfrəd 45چون جان و دلم ز خدمتت نیست جدااندر نظرت چه قدر دارد بدنی
Zərrəyə, kiçikliyə, cılızlığa yadam mənZərrəyə, kiçikliyə, cılızlığa yadam mən,İstəmişəm hər şeyin nəhənginə çatam mən.
Niyə demədinizSizi düşünürəm oturub bəzən,ey mənim möhtərəm müəllimlərim.
Pərakəndə şeir 636رویت که شست چهره به آتش نقاب ازوشد مشرق ستاره و مه آفتاب ازو
Qəzəl 148Qəlbimdə hicr dərdi asan ola bilərmi?Gəldi qiyamət, əhval şadman ola bilərmi?
Rübai 62گل شرم چمن به هیچ رویی نبرداز لاله خجالت سر مویی نبرد
Qəzəl 350Səfərçün çıxdı evdən o gülüzlü məhliqa dilbər,Gözümdən axdı aramsız üzə yüz qətreyi-əhmər.
Dünyâyı çoh sınaduh bir bûyimişDünyâyı çoh sınaduh bir bûyimişKamu âlem varlığı bir hûyimiş
Əbdürrəhim əfəndiAlicah Əbdürrəhim əfəndinin hünəri barəsində “Bürhanitərəqqi”, “Həyat” və “İrşad”da yazılan məqaləni oxuduq. Və lakin həmin əhvalat “Noqarelli” adlı gürcü qəzetində bir özgə məzmunda yazılıb. Məzkur qəzetə 141-ci nömrəsində yazır: “Zəmani ki, hələ rus padşahı Yaponiya ilə davanı təzə başlamışdı, Şamaxı məhkəməsinin üzvü Hacı Əbdürrəhim əfəndi öz tərəfindən ərəb dilində şeirlə bir mədhnamə inşa edib, imperator Nikolay və imperatrisa adına Peterburqa göndərmişdi. Çox çəkmədi ki, bunun əvəzində padşah tərəfindən cənab qazıya bir ədəd qızıl saat, üstündə padşahın və əyalının surəti nəsb olunmuş, – göndərildi. Cənab əfəndi isə o hədiyyəni yadbud edib, o vaxtdan bəri hər işin tərk eləyib, yenə cənab imperatordan bir başqa hədiyyəyə nail olmaqdan ötrü bu neçə vaxtlarda tamah dəndanın gecə və gündüz tiz etməyə məşğul olub, tədbirlər və politikalar tökürlər idi ki, aya yenə nə iş qayırım ki, padşahi-alindən dəxi də artıcaq bir başqa padarkaya layiq olam. Odur ki, neçə həftə bundan əqdəm cənab əfəndi 40 ədəd peçenyə manənd çörək bişirdib, hər bir çörəyin üstündə bir cür tilsimmanənd dualar yazıb və bir neçə kəlmədən ibarət olan quran ayələrindən bir parça kağıza yazıb, rusca və müsəlmanca tərcümə də həm eləyib, poçt ilə imperatorun hüzuruna irsal edib və bu mənada bir kağız yazıb göndərib: “Uca olan və yenə ucadan da, ucadan da, ucadan da uca olan imperatori-əzəm sələməllahü təaliyə poçt ilə bir pasılkeyi-həqir, – ki [ibarət] ola qırx ədəd xırda ayə ilə yazılmış çörəklərdən və yenə bir parça kağızda tilsim, – göndərdim uca olan cənabınızın xidmətinə. Həmin bu çörəkdən qırx gün hər sübh bir ədəd yeyərsiniz və bu parça kağızda olan duanı hər sübh qırx dəfə vird və təkrar oxuyarsınız, inşallah dəxi o vaxtda duma tərəfi məğlub olar və əsla duma tərtib etməyə meyil etməzlər və dumanın tifaqı bərhəm olar və özünüz (köhnə səyaq ilə) qaimməqam olarsınız, inşallah”. Və bu barədə imperatori-əzəm tərəfindən hacı Əbdürrəhim əfəndiyə bir rizaməndlik teleqramı gəldi və teleqram da polisə vasitəsilə gəlmişdir”.Molla Nəsrəddin öz tərəfindən:
Qəzəl 286آن یار چو ناگاه ببازار برآمداز هر طرفی مشرق انوار بر آمد
Camalın tələti gülzara bənzərCamalın təl’əti gülzara bənzər,Dodağın şərbəti xunxara bənzər.
Töhfeyi-Sami, bölmə 319از خوش طبعان سرآمد قزوین است در هجو خواجه یحیی قمی که در آن محل کلانتر آنجا بوده است ابیات متین دارد از جمله این دو مطلع از اوست :که بی رفیق بجایی نمیتوان رفتن
Ta o mahın xətü xalinə nigah eyləmişəmTa o mahın xətü xalinə nigah eyləmişəm,Günümü eşqlə aləmdə siyah eyləmişəm.
HəqiqətHəqiqət öylə şəfalı, dəvalı dərman ki,Zəhər qədər acı olsun da, hər gün içməliyik.
Qəsidə 119نگارینا تو از نوری و دیگر نیکوان از گلچو سنگ از گل شود پیدا چرا هستی تو سنگیندل؟
Müləmmə 44الدیک فی صیاح واللیل فی انهزاموالنور قد تبدی من لجة الظلام
Bizə divanəlik nə zülfdən, nə şanələrdəndirBizə divanəlik nə zülfdən, nə şanələrdəndir,Bu rəsmiyyət bizə bizdən qədim divanələrdəndir!
Bədbəxt adamaDərdə bax, yalnız özündən razısan, bədbəxt adam,Zənn edirsən, millətin avazısan, bədbəxt adam.
Rübai 42ای آن که عقول عاقلت میخوانندسادات تمام سیّدت میخوانند
Rübai 45عشق تو جوان است و جوان خواهد بودتا هست جهان جانِ جهان خواهد بود
ÇörəkTəzəcə şumlanan torpağın ətriMəst edir,