Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bana lâzım degül mi bir terahhumNola çün adernem yidümse gendüm
Salam-məleykAxund dadaş, qulluğunuzdan ki, mürəxxəs oldum gəldim İrəvana, orada cənab qazi məclisində sizin təkfirinizə hökmi-qəti verdik. Oradan gəldik Zünuza. O altı ildə ziyarətlərindən məhrum olduğumuza, pirləri ziyarət elədik. Amma Axund dadaş, Zünuz əhli bir iş gördülər ki, heç müsəlmançılığa yaraşmaz. De nə elədilər: cəm oldular məscidə. Cəmiən övrət və kişi and içib övrət libasını bilmərrə əvəz elədilər, yəni demək olar ki, haman günü 100 top çit satılıb alındı təzə uzun şalvarlıq. Amma… Heyif ki, 100 topun hamısı urus çiti oldu, heç bir qarış da İran çiti satılmadı!!! Bir də ümumən and içdilər ki, bundan sonra vətən bezindən kəfən alsınlar, dəxi firəng malı işlətməsinlər və pirlərə də dəxi vida etsinlər və urus qəndindən İmam Hüseyn ehsanı verməsinlər. O qəndlərin pulundan üsuli-qədim məktəb açsınlar. Qərəz ki, sağ olsun Zünuz. Oradan gəldik Mərəndə, bəli, gəldik Mərəndə, elə ki, gəldik yetişdik Mərəndə, bazara girməmişdən qabaq şəhərə bir günlük yol qalırdı, yəni Mərənddən əcəb və təkəbbür, qəflət, məstlik, piyanlıq, süstlük, nəmnəmənəlik insaniyyətdən savay hər zadlıq iyisi, üfunəti qalxıb Culfada bizi çaldı, belə ki, biz də az qaldıq Mərəndin bəzi ağayanları kimi olaq. Elə ki bazara girdik, əsli müsəlman iyi: tiryək və şirə və Ağa Həmmadın damadının abcu şərab sandıqlarını sınıb və dağılmaq iyi bizi elə vurdu, az qaldıq ya Ağa Həmmad olaq, ya da damadı. Dedik, şəhərdə carkeşlər car çəkdilər ki, yığılın məscidə, nağıl deyəcəyik. Xəbər gətirdilər ki, bir nəfər seyid cənab Cəfər kəzzabın lap öz oğlu səhihnəsəb və bir də bir nəfər Səffeyn şeyxlərindən cənab himarül-məşayix Hacı Şeyx Həsən ağa haman Binamüsül-sadat ağaya müvafiqət edib xalqa deyirlər ki: baba, çıxın gedin işüzə, bular əncümən adamlarıdır, əncüməni də ki, əlhəmdülillah, rus kazakları gətdi, bu günsabah dağıdarlar, yaxan qurtarar.Dəli*
Qəzəl 624شب عیدست و ما عاشق، چه گویم قصه دوری؟به صد دفتر نشاید داد شرح درد مهجوری
Qəzəl 247باز آمد آن خورشید جان در رخ نقاب انداختهوز عنبر تر برقعی بر آفتاب انداخته
Töhfeyi-Sami, bölmə 637از نژاد اتراک است و از غایت دقت طبع و صفای ادراک الحق آن قوم را به یمن طلوع آن اختر افق احتشام سرخ رویی تمام حاصل است . مصرع : « چنین دهد اثر آری طلوع چون چون تو سهیل .» ( و هر در شاهوار که آن خلاصه روزگار ببرکت طبع سهیل آثار ) از معدن یمن خاطر بر سر بازار اظهار آورده چون عقیق یمانی آبدار است و همچون لعل بدخشانی نامدار، در تذکره الشعراء مذکور است که منشاء تخلصش آنکه ویرا خلوص اعتقادی نسبت بشیخ آذری بوده از خدمتش دریوزه ی تخلصی میکند بنابر التماس او شیخ تفأل بکتابی که در نظر داشته کرده آنرا میگشاید در سطر اول لفظ سهیل برآمده لاجرم بدین تخلص مسمی گردیده .مولانا حسین واعظ علیه الرحمه و الغفران انوار سهیلی را باسم آن امیر کبیر مرقوم ارقام بلاغتا انجام گردانیده همانا ایشانرا، دو دیوانست یکی ترکی و یکی فارسی، این چند بیت از دیوان فارسی ایشان ثبت افتاد :
Yerdəkilərin göyə şikayətiBir zaman tutdu zülm dünyanı,Ucalır xəlqin ərşə əfğanı.
Azərbaycandan ayrıDünyanın üç qitəsində olmuşam,Afrikada, Avropada, Asyada,
Qəsidə 58ای کرده تیره روز معادی بتیغ و تیرآمد بخدمت تو گرانمایه ماه تیر
Qəzəl 71گره مشگ بر سمن چه زنی؟لشکر زنگ بر ختن چه زنی؟
“Yarımı bağçada qəm-qüssəyə batmış sandım“Yarımı bağçada qəm-qüssəyə batmış sandım,Xəbər aldım ki, nə var, dinmədi, yatmış sandım”.
Yaz, Süleyman, yazTəbrizimin bitməyib, heyhat, qanlı günləri,Sonsuz ahlı, fəryadlı, həyəcanlı günləri.
Qəzəl 1125تا به فکر گوشوار آن سیمبر افتاده استپیچ و تاب رشته در جان گهر افتاده است
Qitə 111خاقانی اگرچه راستپیوندیپیوندِ تو کژنهاد نپسندد
Qəzəl 386از باده در فصل خزان افتان و خیزان نیکترور یار دلداری دهد خود چون بود زان نیکتر؟
Qəzəl 239İstər ki, yardan bizi etsin cida fələk,Düşmənliyin bizə yenə gördü rəva fələk.
Sabâhdur kanı iy sâkî bu sabûh ayağıSabâhdur kanı iy sâkî bu sabûh ayağıŞebahlara yeridür şimdi tolu rûh ayağı
ÖlülərQabaqca bir neçə sözBu məqalədə biz bir para acı sözlər danışmaq istəyirik; amma gərək danışmayaydıq. Ondan ötrü ki, bir yandan abunə elanı yazırıq ki, bizim jurnalımıza təzə il üçün abunə olsunlar və bizə pul göndərsinlər, bir yandan da başlamışıq müsəlmanlara sataşmağa. Söz yox, heç bir molla belə eləməz ki, biz eləyirik. Məsələn, qaydaya və adətə baxsaq, gərək abunə elanının altında biz belə bir dua eləyəydik:
Qəzəl 628گر زانکه بگویند: گدایی و فقیریبهتر بود از مسند شاهی و امیری
Qəzəl 253ای به میان دلبران زلف تو بر سر آمدهگل ز رخ تو منفعل، لاله به هم برآمده
Töhfeyi-Sami, bölmə 641از جماعت ترکان شاملوست پدرش امیر آخور صاحب قران مغفور بود. او نیز چند روزی بخدمت صاحبقرانی مشرف شد اما بواسطه سعایت بعضی از مفسدان اخراج شده متوجه خدمت همایون پادشاه شد . حالیا یکی از امرای معتبر اوست طبعش در شعر خوب و سلیقه اش مرغوب است، این مطلع از اوست :تار طنبور که راز دل من میگوید
Oğluma nəsihət (Ey oğul, alim olsa xoştinət)Ey oğul, alim olsa xoştinətMali-dünyayə eyləməz rəğbət.
QürbətdəQürbətdə uzun yolçuluğun zövqünə daldıq,Bir ömrə dəyən günləri bir-bir yola saldıq.
Qəsidə 65بتی که راستی از قد او رباید تیربتیر غمزه ز گردون فرود آرد تیر
Qəzəl 74گر تو آنجا که تویی انده ما داشتییدل ما در غم و اندوه چرا داشتیی؟
Əzizim, sevgilim, nazlı nigarımƏzizim, sevgilim, nazlı nigarım,Züleyxadan gözəl istəkli yarım.
Nə qədər ki, sağdır...Ötərgi sanmayın şikayətimi,Mənim hər fəryadım, hər naləm haqdır.
Qəzəl 1159هر غباری گرده چابک سواری بوده استهر سر خاری خدنگ جان شکاری بوده است
Qitə 242Var-dövlət istədim dünyada, ancaq,Onu alçaqlardan qəbul etmədim.
Qəzəl 387زلف مشکینت چو دامست، ای پسرعارضت ماه تمامست، ای پسر
Qəzəl 255Gözəllər eşqinə düşdüm, nə çox cövrü cəfa gördüm,O zülmü görməsin kafər ki, mən bəxti qarə gördüm.