Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
شفای جان مرا چیست؟ کز من آزردستکنون که خون دلم ریخت، جان و دل بر دست
Gə, gə, gə, gəl ki, seviram sə, sə, sə, sən mehi-ÇiniGə, gə, gə, gəl ki, sevirəm sə, sə, sə, sən mehi-Çini,Za, za, za, zar oluban mən çə, çə, çə çən, çend nişini.
Töhfeyi-Sami, bölmə 303از موضع نهاوند است و در فنون فضایل وجودت فهم بی مثل و مانند، طبعش در شعر و انشاء بغایت عالی افتاده بود در جوانی از آنجا جلا کرده بهمدان رفت و در آنجا ساکن شد بواسطه عداوتی که حیرتی را با او بود این قطعه در باب او گفته است:که سرشتش ز بغض و کین باشد
Bir bilmədim axır niyə bu qaş gözə gəldiBir bilmədim axır niyə bu qaş gözə gəldi,Çıxsın gözü, əğyar gözündən gözə gəldi,
Bir ulusunBir vətənin dildir ömürdük canı,Bir ulusun dastanı dildir, oğul!
Qitə 26ملکان را ز آسمان کبودچون تو هرگز کریم و راد نبود
Müləmmə 10تالله لو سال المکارم سائلبوما و حملها السؤل الی الغد
Qəmli könlüm yenə şad oldu, ruxi-yarı görübQəmli könlüm yenə şad oldu, ruxi-yarı görüb,Arizində o məhin türreyi-tərrarı görüb.
Qəzəl 4203Baxışların qəlbimi, vallah, viranə eylər,Əksin düşər aynaya, aynada xanə eylər.
Rübai 39Şam ürək oduyla alışan zaman.Başı bədənini əritdi haman.
Qəzəl 774ای از تو مرا هر نفسی بادی و دردیدورم به فراق تو ز هر خوابی و خوردی
Qəzəl 84Güldən almış ziynəti ol türfə dəstarın sənin,Hər yana saçmış qığılcım odlu rüxsarın sənin.
Âşık gerek ki hîç ser ü sâmâna kalmayaÂşık gerek ki hîç ser ü sâmâna kalmayaBu yolda başını saya samana kalmaya
Qəzetlərdən“Bəyanül-həq” qəzetinin müxbiri molla Əbdülrəşid İbrahimov Yaponiyanın Tokio şəhərindən İstambulda çıxan “Sıratül-müstəqim” məcmuəsinə yazır ki, “mən Yaponiyada hər məclisdə hər gün nitqlər söyləyirəm. Və Yaponiya üləmasına mənim nitqlərim elə təsir bağışlayır ki, gündə bir neçəsi özündən gedir”.Bu xəbəri möhtərəm “Tərcüman” qəzeti yazıb, axırda soruşur ki, aya, görən, molla Əbdülrəşid bu nitqləri ingilis dilində söyləyir, yainki yapon dilində?
Qəzəl 104ره بیابانست و شب تاریک و پایم در گلستعشق و بیماری و غربت مشکل اندر مشکلست
Gəlgil ki, müştaq olmuşam şirin ləbin gül qəndinəGəlgil ki, müştaq olmuşam şirin ləbin gül qəndinə,Gəlgil ləbin qəndin ilət, gül anların gülqəndinə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 304اصلش از خوارزم است اما در قراگول من اعمال بخارا و نشو و نما یافته، مرد درویش و ابدال وش و دلریش بود و در شاعری کم شاعری از شعرای ماوراءالنهر برتبه سخن اوست اشعار خوب او بسیار است. اینجا بدین ابیات اختصار رفت :بروای اشک و ببر معرکه را از سرما
Kim ki, eylərsə libasini mübəddəl kəfənəKim ki, eylərsə libasini mübəddəl kəfənə,Deyirəm: "Çəng vurub daməni-"Hübb ül-Vətən"ə.
Şair olanınŞair olanın dərdi dinəndə,Misraları dəhşətə qan ağlar.
Qitə 27فراق دیدن جانان دل و جانم دژم دارددلم پر آب و چین دارد تنم پر تاب و خم دارد
Müləmmə 31قم هات با عز الملحصرفا سلافا فی القدح
Olur şüküftə könül zülfi-yarə şanə dəyəndəOlur şüküftə könül zülfi-yarə şanə dəyəndə,Necə ki, ovçu olur şad oxu nişanə dəyəndə.
Qəzəl 4272Üzünün atəşi dəysə, su yanar,Dağ civətək əriyib laxtalanar.
Rübai 70Canıma od vuran məhəbbət budur,Mənə qan udduran o afət budur.
Qəzəl 779ببر دل از همه خوبان، اگر خردمندیبه شرط آنکه در آن زلف دلستان بندی
Qəzəl 91Bizə hədsiz cəfalər gördü məhrulər rəva hər dəm,Ömür yoldaşı olduq onlara, gördük cəfa hər dəm.
Nev-rûz u nev-behâr irişdi ki câm içemNev-rûz u nev-behâr irişdi ki câm içemİşbu cihân içinde müdâmı müdâm içem
Bir əldə iki qarpızı tutmaq olmazÖmrünün əvvəlindən axırınadək İranın tərəqqisinin arzusunda olan məşhur prins Mirzə Məlküm xan yazdığı neçə-neçə cild kitablarının birisində deyir: “Ma əgər Azərbaycanra xərab besazim, rus məcbur xahəd şüd ki on məmləkətra hər tövr həst əz dəsti-ma birun beyavərəd. Əgər dövləti-İran on həmə nəəmati-Gilan və Mazəndaranra misliimruz bərayi-dünya biməsrəf bedarəd, əz qüdrəti-dövləti-rus xaric xahəd bud ki, betəvanəd əz təsərrüfi-on vilayət sərfi-nəzər nümayənd”.Bu sözləri yazandan bir neçə il sonra mərhum Müzəffərəddin şah başladı yenə Culfa yolu ilə Avropaya səfər eləməyə və qayıdıb Tehrana gələndən sonra hökm elədi ki, səyahətnaməsini çap eləyib dağıtsınlar. Haman səyahətnamənin hər bir səhifəsində yazılıb: “Bəli, flan tarixdə və flan saatda varid olduq flan şəhərə. Maşallah, gözəl şəhərdir. Mənzilə düşən kimi rövzəxan gözəl sövt ilə bir yaxşı mərsiyə oxudu. Bir qədər ağlayıb feyziyab oldum və sonra bir qədər dincələndən sonra çıxdım şəhəri səyahət eləməyə”.
Qəzəl 108غم تو بر دل و بر جان امیر و محتشمستبنام گفتمش: این غم ولی نه غم، نعمست
Gərçi fəraqə düşmüşəm, eyni-vüsal içindəyəmGərçi fəraqə düşmüşəm, eyni-vüsal içindəyəm,Gəl nəzər eylə halıma gör ki, nə hal içindəyəm.