Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
روزی بر آن شمع چو پروانه بسوزمدر خویش زنم آتش و مردانه بسوزم
Qəzəl 146Möhtaci-vüsalın, gözəlim, söylə kim olmaz?Müştaqi-camalın, gözəlim, söylə kim olmaz?
Işk ile ışkı içinde gönülüm âvâredürIşk ile ışkı içinde gönülüm âvâredürBaşdan ayağa değin yürek yolma pâredür
MillətlərAxır vaxtlarda Qafqazda və Rusiyada qəzetlərdə bir məsələ danışılmaqdadır. Aya səbəb nədir ki, Finlandiya və Ukrayna müstəqil idarə sahibi olmaq yolunda çalışanda Qafqaz millətlərindən bu barədə bir səs çıxmadı; bir surətdə ki, Qafqaz millətlərinin içində elə bir millət də tapıla bilərdi ki, onun istiqlaliyyətə hazırlığı Ukraynadan artıq olsun; məsələn, Gürcüstan. Aya bunun səbəbi nədir? Çoxları buna belə məna verirlər ki, doğrudur, Qafqaz millətlərinin də azad olmaq yolunda çalışmağa haqqları ola bilərdi, amma onları bircə şey saxlayır; o da məhz insaniyyət və ədəblilik.Açığı budur ki, guya Rusiya hökumətinin başının qarışıqlığı vaxtında Qafqaz millətləri istəmədilər hökumətə dəxi də artıq dərd-sər versinlər. Guya Qafqaz millətləri istədilər cavan-mərdlik büruzə versinlər; çünki Qafqaz millətlərinə yəqindir ki, hökumət də axır qanacaqsız deyil, əlbəttə, inşaalah başı açılandan sonra ola bilməz ki, Qafqaz yoldaşlarını yada salmasın.
Qəzəl 412نور ولایت تویی، شاه سلام علیکشمع هدایت تویی، شاه سلام علیک
Daldım yenə bir bəhrə ki, ümman dəxi bilməzDaldım yenə bir bəhrə ki, ümman dəxi bilməz,Küfrün sözünü dünyada iman dəxi bilməz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 575مرد بی تعین و فقیر است این مطلع از اوست :فریاد که خون شد دل غم پرورم امشب
Dünyadə eşq qədrini huşyar olan bilirDünyadə eşq qədrini huşyar olan bilir,Azadəlik səfasını bidar olan bilir.
Qulaqları bir sos kimi dolduranQulaqları bir sos kimi dolduranCan xitabı olmalıdır şairin.
Könlüm sənə pabəstədir, ey şux, bir ildirKönlüm sənə pabəstədir, ey şux, bir ildir,Nə öldürür eşqin məni axır, nə dirildir.
Qəzəl 3246Qorxağın axsa qanı, cümlə cahan haya düşər,San, qiyamət gününün tufanı dəryaya düşər.
Rübai 29کرمی که چو زاهدان خورد برگ درختنی درخور زهد سازد از دنیا رخت
Qəzəl 539دست عشقت قدحی داد و ببرد از هوشمخم می گو: سر خود گیر، که من در جوشم
Qəzəl 149Bəzək vaxtı baxarsa güzgüyə gül üzlü ol canan,Görər kirpiklərindən güzgünün köksündə yüz peykan.
Yârun firâkı gökdeki bulıdı zâr iderYârun firâkı gökdeki bulıdı zâr iderGözüm nola hayâline la'li nisâr ider
BambılılarBir neçə gün bundan qabaq Tiflisdə xəbər çıxdı ki, Ənvər paşanı, Tələt paşanı, yenə bilmirəm hansı paşanı öldürüblər, Soltan da özünü öldürüb, İstambulda böyük hərc-mərcdir və türklərin axır nəfəsidir və labüddürlər ki, ruslarla ayrıca barışıq eləsinlər.Lazımdır demək ki, Yevropa davası başlanandan buyana belə-belə xəbərlər ildə bir neçə dəfə çıxıb və necə ki, indiki xəbərin əsli yalan olub, keçən qaydaq çıxan xəbərlər də əsilsiz və yalan olublar.
Qəzəl 415بلبل آشفته حال، از سرمستی بنالموسم هجران گذشت، نوبت وصلست و حال
Dərdə müştaq olmayan kimdir ki, dərman istəyəDərdə müştaq olmayan kimdir ki, dərman istəyə?Qəbləl-mövti bilməyən, sən sanma ki, can istəyə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 577گر چه از روستای قزوین است اما در شهر متولد شده و از جمله طالبعلمان شهر مذکور است و بشعر نیز گاهی تشویش خود میدهد . این شعر از آنجمله است .بروز هجر که محروم از وصال تو باشم
Hüsndə Yusifə düşməz edə canan ilə bəhsHüsndə Yusifə düşməz edə canan ilə bəhs,Ey əzizim, nə rəva qul edə sultan ilə bəhs.
Ey oğul, zərrəcə qansızlaşmaEy oğul, zərrəcə qansızlaşma,Dostuna qarşı amansızlaşma,
Hərdən kim, naz edir mənə canan, xoşum gəlirHərdən kim, naz edir mənə canan, xoşum gəlir,Naz eylədikcə könlüm olur qan, xoşum gəlir.
Qəzəl 3299مرهم زخم مرا شور محبت داردپنبه داغ مرا صحبت قیامت دارد
Rübai 108در مسلخ عشق جز نکو را نکشندلاغر صفتان زشت خو را نکشند
Qəzəl 548دلم زندان عشق توست و زندانی درو جانمچو زندانی شدم،دیگر چه میخواهی؟ مرنجانم
Qəzəl 159Girdbadın tozu, ey məh, demə örtüb bədənim,Oynadır torpağı da naləmin ahəngi mənim.
Yiründen turı gel sâkî bize sun tolu peymâneYiründen turı gel sâkî bize sun tolu peymâneKi ışkundan delü olan turımaz ahd u peymâna
Azadiyi-vicdanRusiya inqilabının bərəkətindən törəyən azadlıqların biri də vicdan azadlığıdır.Azadiyi-vicdanın iki mənası var: biri budur ki, mənim aləmimdə mən gizlicə hiss elədiyim şeyləri nə cür ki, öz ağlım kəsir və insafım qəbul edir, o cür də qanıram və ona görə də əməl eləyirəm. Mən, məsələn, yaxşını yamandan öz qanacağıma görə seçirəm; onu bir özgəsindən soruşmuram. Mən görürəm ki, şüşə qabı əlimdən yerə salsam, sınacaq; dəxi salmağı rəva görmürəm. Mənim yetim uşağa rəhmim gəlir, çünki o uşaq sahibsizdir və bu barədə dəxi mənə zor yoxdur.
Qəzəl 417خاطرم آشفته و جان در ملالرو بنما، ای مه فرخنده فال
Dildarə müştaq oldu can, anın camalın arzularDildarə müştaq oldu can, anın camalın arzular,Hicrinə qatlanmaz könül, yarın vüsalın arzular.