Əzizi-mən Məşədi Tağı! (2 yanvar 1901)

Sağ və salamat İrəvan şəhərində varıq. Sənin İrəvana gəlmək məsələn barəsində Məhəmmədqulu bəy və Məşədi Qurbanəli ilə bahəm çox və bir neçə dəfə söhbət eləmişik. Təfsilatı Məşədi Qurbanəli, – bu günlərdə ki, gələcək Naxçıvana, – özü sənə deyər. Amma mən də bunu ərz edə bilərəm ki, indi ilin ortası olmaq səbəbə heç bir vəchlə mümkün olmur sənə yer eləmək. İrəvan rus-müsəlman məktəbində mümkündür, söz yox, sənə yer təyin eləmək, amma söz burasındadır ki, indi bu saat yer yoxdur və əgər sənə zor ilə yer eləməyə dursaq, lazımdır ki, bais olmaq müəllimlərin birisinin xaric olmağına. Odur ki, məsləhət belə görüldü ki, hələlikdə sən orada öz işinə məşğul olasan və səbr eləyəsən, çünki Allah səbr eləyənləri dost tutur və səbr fərəclərin müftahıdır.Dəxi nə yazım?

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Bu gün hazân yine bağun zeri vü zîveridür

Bu gün hazân yine bağun zeri vü zîveridürBüt eylemiş her ağacı ola mı âzerîdür

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1232

شکوه ام آتش زبان گردیده است از خوی دوستآه اگر آبی بر این آتش نریزد روی دوست

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Rübai 336

هر نیمه شبم تبم مرتب بینیناخن چو فلک، عرق چو کوکب بینی

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 369

سحر گه چون نسیم زلف آن دلدار می‌آیددرخت شوقم از برگش به برگ و بار می‌آید

Əvhədi Marağalı1 dəq
Bəs ki, zəfi-ruzədən hər gün bulur təğyiri-hal

Bəs ki, zə’fi-ruzədən hər gün bulur təğyiri-hal,Olacaqdır eyd üçün mahi-təmamim bir hilal.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Qardaşım Qurbanəli! (İrəvan. Fi 22 mahi-mart 1902)

Kağızın vüsul oldu. Upravleniyadan rasçotu və talonu alıb, xəzinədən yüz otuz bir manat altmış üç qəpik aldım. Lazım gəldi xəzinədən pul almaqdan ötrü bir vəkilnamə də yazdırmaq və bu vəkilnaməyə həştad beş qəpik xərcim çıxdı və dünən Kərbəlayı Məhəmməd ağaya yüz otuz manat yetmiş səkkiz qəpik (130 r. 78 k. ) verdim və şalların satılmağı barəsində soruşdum. Belə məlum oldu ki, hələ satılmayıblar və mən öz tərəfimdən təvəqqe elədim sənin Xanzadov ilə olan hesabını qurtarsın və Kərbəlayı Məhəmmədağa söz verdi qurtarsın. Mən irəlicə Naxçıvanda olanda xalqdan eşidirdim ki, sən podratda qazandığını qoyursan alış-verişin ziyanına. İndi yadıma düşür haman sözlər və mən özüm də istəyirəm bu rəyə şərik olam.Sən mənə yazırsan ki, teleqrafı alan kimi mənim ağama aparıb iyirmi manat verdin. Mən bilmirəm bu barədə sənə nə deyim. Deyim əgər “çox razıyam”, bu həmişə eşitdiyimiz sözdür, adəti sözdür. Hamısından yaxşı burada mən bir neçə nöqtə qoyum...

Cəlil Məmmədquluzadə4 dəq
Hazân ki kıldı altunlan mahzûn

Hazân ki kıldı altunlan mahzûnGiriserdür yire çün mâl-i kârûn

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1243

معنی توفیق غیر از همت مردانه چیست؟انتظار خضر بردن ای دل فرزانه چیست؟

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Rübai 342

از شهر تو رفت خواهم ای شهرآرایجان را به وداع کوتهی رو بنمای

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 370

دیریست که یار ما نمی‌آیدپیغام به کار ما نمی‌آید

Əvhədi Marağalı1 dəq
Ey könül, çox seyr qılma, günbədi-dəvvar tək

Ey könül, çox seyr qılma, günbədi-dəvvar tək,Sakin olmaq seyrdən yey, nöqteyi-pərgar tək.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Redaksiyaya məktub (13 avqust 1905, № 165)

Təşəkkür edirəm cəmi o şəxslərə ki, Azərbaycan dilində qəzet nəşrinə icazə almağım münasibətilə mənə təbrik göndəriblər və özümə borc bilirəm ərz edəm ki, bəzi səbəblərə görə, mənə verilmiş hüquqdan əl çəkib, avqustun 11-də bu barədə rəsmi məlumat təqdim etmişəm.Cəlil Məmmədquluzadə*

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Ten gemidür bu cihânda ömr kurmış bâdbân

Ten gemidür bu cihânda ömr kurmış bâdbânBu denizde âşinâ bilmeyene yohdur âmân

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1260

پاره های دل گران بر دیده خونبار نیستجای در چشم است آن کس را که بر دل بار نیست

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Qitə 1

مرا شاه بالایِ خواجه نشانده استاز آن خواجه آزرده برخاست از جا

Xaqani Şirvani2 dəq
Qəzəl 371

دلی که در سر زلف شما همی آیدبه پای خویش به دام بلا همی آید

Əvhədi Marağalı1 dəq
Əksi-rüxsarın ilə oldu müzəyyən mirat

Əksi-rüxsarın ilə oldu müzəyyən mir’at,Bədəni-mürdəyə feyzi-nəzərin verdi həyat.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Redaksiyaya məktub (24 avqust 1905, № 173)

21 avqust tarixli “Novoye obrazovaniye”də belə bir məlumat çap olunmuşdu ki, guya Zaqafqaziya şeyxülislamı və müftisi Y.D.Aspisovaya Tiflisdə müsəlman qızları üçün məktəb açmağa icazə verməyi qeyri-mümkün hesab etmişlər. Mən bu məktubun taleyi ilə yaxından maraqlandım və təhsil dairəsinin cənab popeçitelinin dəftərxanasından bu barədə dürüst məlumat alıb öyrəndim ki, istər şeyxülislam, istərsə də müfti nəzərdə tutulan məktəbdə şəriət və Azərbaycan dilinin keçirilməsi haqqında cənab popeçitelin sorğusuna verdikləri cavabda ancaq cənab dairə popeçitelindən bu məktuba icazə verilməsi məsələsini həmin fənlərə aid proqram müvafiq komissiyalarda tam işlənib qurtarıncaya qədər təxirə salmağı xahiş etmişlər. Onların göstərilən məktuba icazə verməyə razı olmadıqları haqqında isə heç söhbət də getmir.C.Məmmədquluzadə*

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Gönülüme ne geldi sevdâyîdür ola niı

Gönülüme ne geldi sevdâyîdür ola niıHer bir kıla talaşmış hercâyîdür ola mı

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1262

افسر زرین سر آزاده را در کار نیستنقش عیب کاسه چینی است چون مودار نیست

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qitə 6

کبوتر حرم آمد ز کعبهٔ سعدابشاره داد چو دلالهٔ عروس سبا

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 378

هر که از برگ و از نوا گویدمشنو کز زبان ما گوید

Əvhədi Marağalı1 dəq
Xəlqə ağızın sirrini hər dəm qılır izhar söz

Xəlqə ağızın sirrini hər dəm qılır izhar söz,Bu nə sirdir kim, olur hər ləhzə yoxdan var söz.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Nuri-çeşmim. (24 aprel 1907)

Sən Allah, Məmmədhəsənin anasına de ki, ondan heç nigaran olmasın. Çox yazmağa vaxtım yoxdur, amma bunu yəqin eləsin ki, Məmmədhəsənin günü burada Naxçıvan bəyzadə və xanzadələrinin günündən yaxşı keçir. Sənətində də tərəqqi etməkdədir. Müxtəsər, heç bir şeydən korluğu yoxdur və tuman-köynək də nahaq göndəribsiniz. Heç bir şey lazım deyil; biz burada hələ ölməmişik, sağıq. Sidqinin bircə nəfər uşağına da baxmasaq, dəxi özümüzə necə insan deyə bilərik?Cəlil

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Çün müşg sagun dûş-be-dûş irdi nigârâ

Çün müşg sagun dûş-be-dûş irdi nigârâÂvâze-i ve'l-leyl be-gûş irdi nigârâ

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1287

درگذر زین خاکدان، گرد سپاهی بیش نیستبرشکن افلاک را، طرف کلاهی بیش نیست

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Qitə 13

شروان به باغ خلد برین ماند از نعیمکز باغ خلد نوبر نعما رسد مرا

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 379

به حسن عارض چون ماه و زیب چهرهٔ‌چون خورببردی از بر من دل، بخوردی از دل من بر

Əvhədi Marağalı1 dəq
Xoş ol zaman ki, hərimi-vüsalə məhrəm idim

Xoş ol zaman ki, hərimi-vüsalə məhrəm idim,Nə mübtəlayi-bəla, müğəyyədi-ğəm idim.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq