Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
رخ و زلف و لب و چشم و خط و خال تو ای دلبرز من بردند لهو و هوش و صبر و عیش و خواب و خور
Qazax şairi Kazım ağa Salik təxəllüsün barəsində bir para məlumat"İrşad"ın 17-ci nömrəsində dərc olunmuş müxəmməsin sahibi Salik təxəllüslü şairin naxçıvanlı olmağını idarə xəbər verib rəfi-iştibah etmişdir. Əgər idarə tərəfindən bu xəbər verilməsəydi, yenə də həmin kəlamı keçmiş əsrin şüərasına nisbət etmək olmazdı. Çünki şerin məal və məzmunundan və şairin şivəyi-lisanından aşkara görünür ki, bu nalə və fəqanlar indiki fəna halımız və pərişan övza və əhvalımız üçün edilən növhə və nəvalardır ki, şair suzişli dil ilə onları izhar edir.Salik Naxçıvaninin bu əsəri keçmiş şüəranın kəlamına əsla bənzəmir. Keçmişdəki şairlərimizin istilahında vətən, millət, hürriyyət, qeyrət, elm və mərifət misilli sözlər, demək olar ki, yox idi. Əgər nüdrətən bu kəlmələrdən birisi istemal olunsa idi, o da özgə mənaya işlənirdi. Keçmiş vaxtın işi və halı bir özgə, indiki zəmanənin təqazası bir başqa.... Hər nə isə keçək mətləbə. Naxçıvanlı Razizadə Salik ilə Şıxlı Kazım ağa Saliki bir-biri ilə qarışdırmaq cayiz deyil.
Səni min yaşa, ay MəhəmmədHünərinə el hayrandı,Səni min yaşa, ay Məhəmməd!
Ay, ayTək gəldin cahana, didarı göyçək,Dəndanı yaqutsan, ləlsən, ay, ay.
İsitməFəryada gətirdin məni sən canə, isitmə!Döndərmə gözüm yaşın ümmana, isitmə!
Mən gedirəm, halallaşaqMən gedirəm, halallaşaqGözləginən, yar, yolları.
Mövzulardan çıxan nəticəFarsçılığı yox onun,Türklüyə çox bağlıdır.
Qəzəl: İkaş eşqi ol bazicə sanmasaydımİkaş eşqi ol bazicə sanmasaydım,Ta avarə-varə axır o odlara yanmasaydım
KəklikGündə yüz min can sadağa,Sən kimi canana, kəklik.
El-oba naminəDağlar da insanlar kimi müxtəlif olur: alçaq-uca, mülayim-sərt... Naxçıvan dağlarının isə başqa bir xüsusiyyəti də budur ki, ilin müəyyən aylarında bir səhərlər, bir də axşamçağılar hərəsi bir rəngə çalır. Çox vaxt ayırd edə bilmirsən ki, bu qəribə rəngləri bu dağların üzünə hansı qəfil bir əl sürtür, onları kimin gözəgörünməz möcüzəli fırçası bu rənglərə boyayır. Elə dağ var, gələnə-gedənə sinəsi üstən cığır açır, yol verir. Elə dağ da var, qalaya-qəsrə çevrilib torpağa yad ayaq dəyməsinə, düşmən atlarının keçməsinə keçilməz sədd olur, qənim kəsilir, evindən-eşiyindən iraq düşən igidlərə havadarlıq edir, qoynunda daldanacaq verir.Əli Şimşəyin dəstəsi həmişə bu dağlardan ən gözəllərini özünə məskən seçərdi. Bu il də onlar çiyin-çiyinə verib bir-birinə söykənən, pəhləvanlar kimi əzəmətlə yan-yana dayanan Əlincə dağlarında məskən salmışdılar. Bu dağların döşündəki hamar düzənlik cıdır meydanına oxşayırdı. Səma aydın, dağlar çənsiz-dumansız olanda, bura qalxıb məğrib
QardaşımSən təki bir dərdə məndə düşmüşəm,Qoyma acıqlansın ana, qardaşım,
Xatimə, 4بازگو از نجد و از یاران نجددر خاتمهٔ جلد اول این سیاحتنامه، بنا به قول یک از دانشمندان وطن، مقالهای به عنوان «پولیتیک ایران چیست؟ کشتی دولت به کجا میرود؟ و خیالات دو همسایه که عبارت از پلنگ صحرا و نهنگ دریا باشند چه چیز است؟ و اصل و لُبِّ پولیتیک ایران در چه نقطه است؟» به تفصیل نگارش یافته.
Qəsidə 40Bəzəyib çalmasını öndə hökmdar gedər,Düşüb ardınca onun xalq da ki naçar gedər.
Qəzəl 15Labi yaqut, üzü Gün kimi dilbər, gecə şən,Qapımın agzına məst halda gəlib durdu həmən.
Qəzəl 322Var nə təqsirim yenə mən çeşmi-yardan düşmüşəm?Mötəbərdim, heyf, indi etibardan düşmüşəm.
Qəzəl 216اگر جان را حجاب تن ز پیش کار برخیزدز خواب هجر چشم دل به روی یار برخیزد
O kimdir?O kimdir: Dəndəli dəndəlani – Küçələri dolaniAxırda alim olar, amma bilməz Qurani?
Derdün ile cânum cânı yanar gönül odaDerdün ile cânum cânı yanar gönül odaOldı nideyim derdüne cânum gönül oda
Şərəfnamə, fəsil 52Elə ki, ucaltdı günəş boynunu,Zülmətdən yudu bu çərxin donunu,
Texniklər məktəbində gizli işJenyanın gimnaziya imtahanlarına hazırlıq işi texniklər məktəbi direktorunun iş otağında aparılırdı. Mixaylovski hər gün saat dördün yarısında öz kabinetində oturub Jenyanı gözləyirdi.Jenya gimnaziyaya hazırlaşmağa başladığı gündən Mixaylovski də ona öz sevgisini elan etməyə başlamışdı. O, Jenyanı cəmiyyət arasına çıxa biləcək ziyalı və mədəni bir qız edəcəyini, onun təhsil və tərbiyəsini gözəlliyi qədər yüksək dərəcələrə qaldıracağını vəd edirdi. O, hər gün öz kabinetində gül dəstələri, konfet, şokolad hazır etdirirdi, imtahana hazırlanmağa verilmiş iki saat vaxtın mühüm bir hissəsi sevgi fəlsəfələrinə, dostluq cümlələrinə sərf olunurdu.
Qəzəl 448عیسی بظهور آمد، من مرده چرا باشم؟ایام بهار آمد، پژمرده چرا باشم؟
Qəzəl 165رشته پرتاب جان تا چند سوزانم چو شمعترسم از دل سر برآرد آتش جانم چو شمع
Töhfeyi-Sami, bölmə 119ولد میر قاسم نجفی است که در استر آباد از مشاهیر بود بعضی اوقات در لباس سیه پوشان در آمد آقا شهاب زرگر را که از اعیان آنجا بود بقتل آورد حاکم آنجا او را مدتی گرفته محبوس بود بهمه حال این مطلع از اوست :زمان پستی و ایام سربلندی ما
TürkülərimYerdə şimşək kimi çaxsın dilərəm türkülərim,Düşmənin köksünü yaxsın dilərəm türkülərim.
Qəsidə 29ملکا تنت ز جان آمده جانت از خرد استاورمزدی تو و فرخنده سپندارمذست
Keçən şəb bir məkanda bir nigari-sadə gördüm mənKeçən şəb bir məkanda bir nigari-sadə gördüm mən,Xədəngi-qəmzəsin can almağa amadə gördüm mən.
Qəzəl 63Pərdə qıldın şəkərə ləli, nigar!Müşkdən ay üzünün haləsi var.
Bir gözəlin xatiratındanYox, belə deyildim, gülməyin mənə,Bir zaman gözəllər gözəliydim mən.
Gözəlim, varmı bir aşiq sənə məndən qeyri?Gözəlim, varmı bir aşiq sənə məndən qeyri?Ölərəm, baxsam əgər bir gülə səndən qeyri!
XVBadam təzə xidmətindən çox məmnun idi. “Fabrik işlərinin bu qədər maraqlı olduğunu bilmirdim, yoxsa çoxdan girmişdim” – deyirdi. O indi iclaslara gedir, yoldaşları ilə yarışır, staxanovçu olmağa çalışırdı. Fabrik həyatı, əmək və sənət onun görüşünü, xasiyyətini, vərdişlərini gündən-günə dəyişirdi. O, indi əvvəlki tənbəl, bacarıqsız, biliksiz Badam deyildi; girir-çıxır, yeni həyat və quruluşun hər üzünü, hər səhifəsini öyrənməyə çalışır. savad məktəbinə gedirdi.Badam fabrikdə təmizlik briqadasına üzv seçilmişdi. Briqada üzvləri qərara almışdı ki, əvvəlcə öz evlərini gəzsinlər. Bu qərar Badamı çox qorxutmuşdu. Özü briqada üzvü olduğu halda, ev-eşiyi təmiz olmazsa, yoldaşlarının yanında qızaracağından qorxurdu. Odur ki, işdən evə gəlincə ev-eşiyi süpürdü, təmizlədi, şeylərin üstünü sildi. Xasayın və Zinyətin iş köynəyini dəyişdirdi. Stolun üstünə yeni süfrə sərdi, çarpayılara ağ mələfə çəkdi. Divardan üç üz silən asdı. Bu çalışmalarda qızı Zinyət də ona kömək edirdi. Badam evinə-eşiyinə baxıb sevinə-sevinə: