Dardanel

I– Ayın başında, maaş cədvəlinə qol çəkib neçə yüz manat alırsınız, elə bilirsiniz ki, bir igidlik elədiniz?

Mir Cəlal Paşayev194010 dəq
Orda

Uzaq, bu həyatdan uzaq bir yer varYaşıl dağlarında sərin bir ruzgar.

Səməd Vurğun19271 dəq
Ömrümün suayrıcında

Uçuq bir dəhnədən suyu sovulmuş,Dəni qarışqaya, quşa yem olmuş,

Məmməd Araz19702 dəq
Tülkü və qurd

Bir rubəhi-kühənsalə gedirdi,Qismət üçün seyri-aləm edirdi.

Qasım bəy Zakir1 dəq
Yurda-burda

Qonaq gəlib qonaqdı yurda-burda,Nə tazə, nə yamaqdı yurda-burda.

Baba Pünhan19971 dəq
Sonuncu dayanacaq

Ulduzlar oyaqdı, qəmər oyaqdı.Gecə rəngindədi hələ dan yeri,

Əliağa Kürçaylı1 dəq
Əsa götürmə

“...çəkilmişəm qınıma.*... qorxuram mən, –*

Nəriman Həsənzadə19941 dəq
Salam, Rəsul Rza!

Salam, Rəsul Rza!Yenə də özümlə söhbətim səndən düşdü,

Fikrət Qoca1 dəq
Həqqül-yəqin, fəsil 2

حقیقت- هستی حق- تبارک و تعالی- پیداتر از هستی​ها است،‌ که او به خود پیداست، وپیدائی دیگر هستی​ها بدو است: اللّه نور السماوات و الارض.حقیقت- دلیل هستی او به حقیقت جز او نیست، که هیچ گونه کثرت را به هستی او راه نیست،‌و دلیل را از هستی ناگزیر بود: اولم یکف بربک انه علی کل شییء شهید.

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi6 dəq
Düşdi könlüm dami-zülfin bəndinə təqdir ilən

Düşdi könlüm dami-zülfin bəndinə təqdir ilən,Eylə kim, qurtulmağı mümkün iməs tədbir ilən.

KişvəriQəzəl1 dəq
Ordan-burdan 112

Müəllimlər ictimai“Müəllimlər ictimai camaat məktəblərinin müdiri “Narodnıy inspektoru”nun*

Üzeyir Hacıbəyov7 dəq
İkidi

Əbcəd ilə “a” oxudum,Ol Allahı bir bildim.

Aşıq Alı1 dəq
İqtibas, təqlid və təsir

İQTİBAS, TƏQLİD VƏ TƏSİR*Bizdə bir ədəbi əsər təhlil edildikdə gənc tənqidçilərimiz əsərin texnikasından və əsərə olan təsirdən bəhs etməyirlər. Halbuki bunlar əsərin ən canlı əyarıdır. Bunları nəzərə almamaq əsəri ətraflı qavramamaq və onun ədəbiyyat tarixindəki mövqeyini lazımınca təyin etməmək deməkdir. Hər bir şair və ədib ilk ədəbi addımlarında təsirə düşər. Bu təsir ya dərin, ya səthi olar, ya uzun müddət davam edər, ya ötəri olaraq görsənib, qayıb olar. Bu hallar yazıçının qüvvət və iqtidarından asılıdır. Puşkin və Lermantov kimi böyük rus şairləri Bayronun təsirinə düşmüşdülər. Puşkin bayronizmdən özünü qurtara bilib, azad yola çıxdı və tamamilə müstəqil bir ədəbi mövqe qazandı. Lermantov isə bu təsirdən qurtara bilmədi. Deməli, yazıçının qüvvəti onun təsirə düşüb-düşməməsi, sərbəst cığır açması və yeni bir məktəb təşkil etməsi ilə ölçülür. Aləmşümul klassikləri yüksəkliklərə çıxarıb bütün dünyaya sevdirən onların yüksək texnikası, bədii mündərəcələri və müstəqil yol ilə getdikləri olmuşdur. Bəzən klassiklər də köhnə mövzulardan istifadə edirlər. Firdovsi Iranda ağızdan-ağıza keçən əfsanələri toplayıb “Şahnamə” yazır; Şekspir, L.Tolstoyun dediyi kimi, Italiyada və başqa yerlərdə dolaşan mövzuları alaraq ölməz dramlar yaradır; Höte xalq masallarından “Faust”u vücuda gətirir... Bizim klassiklərimizdə də bu hal görünür. Füzulidən əvvəl “Leyli və Məcnunu”u Nizami yazmışdır.

Yusif Vəzir Çəmənzəminli6 dəq
Qalmadı

“Allah, Məhəmməd, Əli!” deyənlər,Pozuldu qurğular, mizan qalmadı.

Aşıq Ələsgər1 dəq
Qəzəl 175

چو نیست چشم دلت تا جمال او بینینگر بصورت خود تا مثال او بینی

Şəms MəğribiQəzəl1 dəq
Hacıbaba Şərifzadə

Bu noyabr ayının 3-də türk səhnəsinin ən dəyərli zəhmətkeşlərindən biri olan Hacıbaba Şərifzadəni əbədilik itirdik. Hacıbaba Şərifzadə kimdir? Ümumiyyətlə, vəfat edənlər üçün təziyət məqaləsi yazırkən, adətən, bu sorğunu verir və bunun ardınca mərhumun tərcümeyi-halını yazırlar. Biz isə bu adətdən keçib, mərhum Hacıbabanın səhnəmizdə tutduğu mövqeyi və ona etdiyi xidmətləri bir neçə kəlmə ilə qeyd edəcəyik ki, bununla da, zənnimizcə, həyatının bütün əsası və canlı nöqtələrimi demiş olarıq. Çünki diqqət olunursa, mərhumun bütün yaşayışı Azərbaycan səhnəsi ilə mərbut olduğu təzahür edər.İndilik səhnəmizdə iki yüz aktyor vardır ki, bunlardan bir qrupu yalnız pul xatirəsi üçün, maddi bir mənfəət üçün səhnəyə gəlmiş, onun, səhnənin mənəvi cəhətləri ilə işi yox, təkcə pulunu güdər və bu gün səhnə onun maddi tələblərinə cavab verməz olursa, buraxar, gedər, baqqallığı, ya bəzzazlığı tərcih edər. İkinci qrup isə bunun əksinə olaraq, səhnədən maddi heç bir şey gözləməz, ancaq oradan aldığı mənəvi bir zövq ilə yaşayar, bütün diriliyini səhnəyə vəqf edər, bütün dolanacağını səhnə ilə mərbut edər. Belə ki, tox da olsa səhnədə, ac da olsa səhnədə, yaxşı da yaşarsa səhnədə, ac qalırsa da, ölərsə də səhnədə.

Cəfər Cabbarlı3 dəq
A yaza könül

Yenə yada düşdü əhdü-peymanım,Vəsfini sinəmə a yaza könül.

Şair Məmmədhüseyn1 dəq
Yenə də tək qoyub gedirəm səni

Yenə də tək qoyub gedirəm səni,Soyuq divarların arxasında tək...

Sabir Rüstəmxanlı1 dəq
Qeyd

18 iyun 1873 tarixində Qocurdan Tiflisdəki Osmanlı konsulunun müavini Ömər Səbri bəyə bir məktub göndərib xahiş etmişəm ki, mənim bir məktubumu İstanbulda “Həqayiq” qəzetinin mühərririnə göndərsin. Məktubla bərabər, iki yeni əlifba layihəsi də göndərmişəm ki, onlardan biri latın hərflərindən, digəri isə köhnə islam əlifbası hərflərindən tərtib olunmuşdur. Bundan əlavə, mənim bir məktubumu da Voliç əfəndinin adına, digər bir məktubumu isə Tiflisdəki Fransa konsulu vasitəsilə Paris şəhərində müsyö Nikolainin adına göndərib, həm də öz dostu Səid bəydən və “Həqayiq” qəzetinin mühərririndən xahiş etməsini istəmişəm ki, bu iki layihə barəsində ona cavab yazsınlar. Həmin tarixdə “Kəmalüddövlə” əsərini fransız dilinə tərcümə etmək haqqında Paris şəhərinə müsyö Nikolainın adına məktub göndərmişəm.Yenə də həmin tarixdə Voliç əfəndiyə əlifba haqqında məktub yazıb, xahiş etmişəm ki, mənim məktubumu çap edib, yeni əlifba layihəsini elan etmək barədə “Həqayiq” qəzetinin mühərriri qarşısında İstanbulda vasitəçilik etsin və cavabını mənə göndərsin.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Ümid səhneyi-tamaşayi-həyatın ruhudur

Mən bir günəşəm, yerdə əyandır ləmə’atım,Şe’rimdə parıldar duruyor çöhreyi-zatım.

Məhəmməd Hadi2 dəq
Şeir 108

دی، کودکی بدامن مادر گریست زارکز کودکانِ کوی، به من کس نظر نداشت

Pərvin Etisami2 dəq
Dörd yüz on altı

Mənim yaddaşımdan silinməmişdirsoyuq qış gecəsi, o qarlı ruzgar.

Rəsul Rza2 dəq
Yazım, gəl, baharım, gəl

Ürəyim döyünüb uçar quş kimi,Düşər torpaqlara vurulmuş kimi’

Əhməd Cavad1 dəq
Dördüncü pərdə

Səhnə birinci pərdədə olduğu kibi Turxan bəyin evini göstərir. Salonun bağçaya nazir pəncərələrindən bir-ikisi açıq bulunaraq şairanə bir mənzərə ərz edər. Eylül... Gündüz... Pərdəaçıldıqda Humay Cəmil bəylə bərabər salona daxil olur.*C ə m i l bəy. Baq, bir ay əvvəl nerdə idik, şimdi nerdə bulunuyoruz! Barjomda keçirdiyimiz o şətarətli, o dilbər həyatı hiç bir zaman unutmayacağım. Hələ oranın o çəmənli-çiçəkli mənzərələri nə qadar gözəl!..

Hüseyn Cavid191317 dəq
Pərakəndə beyt 14

شب عید عُمَر به قول زنانمن در این خانه بوده‌ام مهمان

İrəc Mirzə1 dəq
Çiçək təranəsi

Verib qaranquşa xoş gülüşünü,Yazın nəfəsini torpaqdan soruş.

İslam Səfərli1 dəq
Nağıl gecəm

Ulduzların diliyləNəsə danışır gecə.

Bəxtiyar Vahabzadə19732 dəq
Qəzəl 133

ای صبا با تو چه گفتند که خاموش شدیچه شرابی به تو دادند که مدهوش شدی

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl2 dəq
Neyin əfsanəsi

Ağlama ney, ağlama ney,Ürəyimi dağlama, ney.

Qasım Qasımzadə1 dəq
Yeddinci şəkil

Kəndin kənarında qazma. Neçə nəfər hərbilər qazmada əyləşmişlər. Bir nəfər cavan*komandan, telefon qulağında, əyləşmiş. Tək-tək atışma səsi gəlir.*

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev6 dəq