Şeir 124

باغبانی، قطره‌ای بر برگ گلدید و گفت این چهره جای اشک نیست

Pərvin Etisami1 dəq
Bir nəsil qocalsam da

Babayam!Nə uzun ağ saqqalım var,

Rəsul Rza19651 dəq
Könlüm yenə bir kasə qızıl qano dönübdür

Könlüm yenə bir kasə qızıl qano dönübdür,Qan olsa böylə zülmlə hər yanə dönübdür!

Əhməd CavadRübai1 dəq
iştə bir divanədən bir xatirə

“Sən nəsin? Kimsin?” deyən ariflərə*Arqadaşlar! Sormayın, hiç sormayın!

Hüseyn Cavid14 dəq
Qəsidə 17

تا شهنشاهِ جهان گردید مهمانِ وزیرمتّفق دید آسمان بختِ جوان با رایِ پیر

İrəc MirzəQəsidə1 dəq
Gəlin düşünür...

Düşüncə var – şirin olur,Düşüncə var – acı olur.

İslam Səfərli1 dəq
Bəxtiyaram mən

Səninlə*Ömrün payızında sevdim, sevildim,

Bəxtiyar Vahabzadə19621 dəq
Qəzəl 150

ریختم با نوجوانی باز طرح زندگانیتا مگر پیرانه سر از سر بگیرم نوجوانی

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl2 dəq
Asan yollar, çətin yollar

Bombozuna acıyıram torpağın, daşın,Ruh oxşayan nə bir lövhə, nə axar-baxar.

Qasım Qasımzadə1 dəq
“Pəri cadu” haqqında qeydlər

Doxsanıncı illərin ortasında simvolizm deyilən bir ədəbiyyat üsulu teatro səhnəsinə atıldı. Alman ədibi Hauptmanın “Qərq olmuş çan” sərlövhəli faciəsi mədəniyyət aləminə bir şəşəə saldı. Bu üsulun Şərq ruhuna xeyli uyğun olması məni artıq həvəsə gətirdi. Və mən Şərq həyatından götürülmüş simvolik bir əsər teatromuz üçün yazmaq fikrinə düşdüm. Nəhayət 1901-ci sənədə “Pəri cadu” nam əsərimi yazdım. Bu neçə ilin müddətində “Pəri cadu”nun səhnədə müvəffəqiyyət qazanmasına səbəb, haman mən dediyim simvolizmin bizim ruhumuza uyğun olmasıdır. “Pəri cadu”ya mövhumat adı qoyurlar... “Pəri cadu”nun ideyası: hər kəsin öz əlinin əməli onun müqəddəratını təmin edər. İnsan, taleyini kənarda axtarmayıb öz-özündə axtarmalıdır. Nəfs-əmmarə dalına düşüb gedərsə bəlalərə uğrayıb fot olar. Nəvsilə mübarizə edib əlinin əməyinə bağlanarsa, axtardığı məqsədə nail ola bilər. İnsanın təbiətində iki əsas qüvvə həmişə bir-biri ilə vuruşmadadır. Bu iki əsas – nəfsi-əmmarə ilə əql və fikirdir. Ən qədimdə bu iki əsası insan özündən xaricdə bilib, onlara təbiət məqam verib, allahlıq libasına geyindirirdilər: Hürmüzd, Əhrimən; Çində xeyir, şər allahları. Axırda şeytan və Allah. Pərinin ürəyində həmçinin iki əsas vuruşur. Nəvsi iblis şəklində mübarizə tərəfə çəkir, əqli səlim şeyx sifətində səbr etməyi məsləhət görür. Bu iki şəxs onun ürəyində vuruşan iki əsasın mücəssəmələridir. Xırda şəyatin onun dəğdəğələridir.İnsanı həmişə nəhs yollara iğva edən nəfsi-əmmarə Şamama cadu sifətində ortalığa çıxıb. Bu qarı həm Qurbanın, həm Hafizə xanımın, həm Pərinin təbiətində olub, onları asan vəchlə səadətə nail olmaq yoluna çəkib, hamısını məhv edir və Qurban öləndən qabaq öz səhvini anlayıb, Səliməsi tərəfə qaçmaq istəyirsə də daha iş işdən keçdiyindən, nəfsinin çəngəlində fot olur.

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev2 dəq
Bu aləm hüsninə heyrandır, ey dust

Bu aləm hüsninə heyrandır, ey dust!Sana bu qönçə ləb xəndandır, ey dust!

Şah İsmayıl XətaiQəzəl1 dəq
Köhnə şeirlərimlə söhbət

Həkimlər qadağan edib yazmağı,Dəyirman daşı tək hərlənir başım.

Tofiq Bayram5 dəq
Bircə saqqal daragımız

Hər şeyimiz qaydasında,Hər işimiz düz.

Qabil2 dəq
Qadının əri gərək

Qadının əri gərək,Yanında nəri gərək.

Mirvarid Dilbazi1 dəq
İblis təklik, gözəl təklik…

Bütün aləm öz gücündə, işində,Mən qalmışam tənhalığın əlində.

Cabir Novruz19902 dəq
Bir vaxt gec olacaq

Bir vaxt gec olacaq,peşimançılıq

Əli Kərim1 dəq
Pərakəndə şeir 156

چون غنچه گر زبان تو با دل موافق استبر کاینات از ته ل خنده لایق است

Saib Təbrizi1 dəq
Qəzəl 291

Gecəm xurşidə tor oldu, məger zülfi-nigardır bu?Bu adi bir gecə, yoxsa ki, eydi-ruzigardır bu?

Xaqani Şirvani2 dəq
Qəzəl 316

Pəriüzlü gözəllərin sevgisindən necə bir an uzaq olum,Dünyaya bir iş üçün gəlmişəm, işsiz necə olum?

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Qəzəl 333

این چنین نقشی اگر در چین بودقبلهٔ خوبان آن ملک این بود

Əvhədi Marağalı1 dəq
Zəhrimar

A kişi, bu Tiflis məscidinin mövqufatı lap əngəl oldu. Bu zəhrimar qoymur Allah bəndələrini rahat evlərində yatsınlar. Nə bilim, hansı rəhmətliyin də işi-gücü yox imiş, gedib Tiflis məscidinə, nə bilim, nə qədər mülk-maş vəqf eləyib.Hələ mülk-maş qalsın kənarda. İndi bu saat padşahlıq xəzinəsində Tiflis məscidinin həştad min manat pulu var. Ay balam, bu pul olub bir dərd, bəla. Dəxi nə deyim? Nə gedib xəzinədən götürmək olur ki, bu zəhrimar birədi puça çıxsın, nə də oğurlamaq, çalıb talamaq olur. Xülasə, bir böyük əngəl.

Cəlil Məmmədquluzadə3 dəq
İy niçe yaha sinünle çâkdür

İy niçe yaha sinünle çâkdürŞâdumân ol ki sana dellâkdür

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 21

Nofəlin Məcnunla tanış olmasıLeyli çadırdaydı, o gizlənmiş ay

Nizami GəncəviMəsnəvi9 dəq
Borjom

Özümün əski xatıratımdan,Yeni bir şən səhifə açdım mən.

Məmməd Səid Ordubadi1 dəq
Qəzəl 651

بیابان را بپیمودی، ولیکن بس ویاوانیهدایه خوانده ای،اما هدایت را نمی دانی

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Qəzəl 113

آنان که به تقلید مجرد گرویدنددورند ز حق، زان به حقیقت نرسیدند

İmadəddin Nəsimi2 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 171

برادر خواجه مظفر و ولد خواجه فخر الدین بتکچی است، طبع صافی و سلیقه وافی داشته چنانکه از این مطلع بوضوح می پیوندد :اگر چه نیست روا سجده ی بتان کردن

Sam Mirzə1 dəq
Rübai 123

ای دل صنمی برده قرار من و توآشفته چو زلف اوست کار من و تو

Qətran Təbrizi1 dəq
Siçan və balası

Bir ədəd bikəmal bəççeyi-muş –Ki, hənuz olmamışdı sahibhuş,

Seyid Əzim Şirvani2 dəq
Umacağım

Bu dünyada mənim kimsəm olmadı,Sanma, oğul, qəmim, qüssəm olmadı.

Rəfiq Zəka Xəndan19831 dəq