Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Sanma, ey dil, hünəri növi-bəşərdən xali,Ehtiyat et, deyil heç kimsə hünərdən xali.
ArıArıyam, zəhmətkeşəm,Bal, mum çəkməkdir peşəm.
Rübailər, 89Xəttin çıxarıb bənövşələr tər güldən,Xətt çəkmiş aya, könlü nə istər güldən?
Qəzəl 207چشمت که دل از زاهد صد ساله گرفتهخود مایل خود گشته و دنباله گرفته
Qəzəl 59خیل خیال تست که بر چشم ما رودیا تخت جم که بر سر مور از هوا رود
Qarğa və tülküPendir ağzında bir qara qarğaUçaraq qondu bir uca budağa.
Rübai 7گویند که هست بی نشان آب حیاتو اندر ظلمات است نهان آب حیات
Əl xəttiDağ dağa qovuşmaz, insan insana qovuşar. Qədimdən adətdir: adamlar bir-birilə görüşəndə əl verirlər. Sıxılan hərarətli əllərdən hər iki tərəf yaxınlıq, dostluq, sədaqət, məhəbbət duyur. Əllərdən keçən yalnız bu hisslərmidir?40 il əvvəl məktəbli vaxümdan ayrıldığım bir yoldaş ilə yenidən görüşmək mənə qismət oldu. İndi o, ömrünü böyük şəhərlər tikintisinə sərf edən məşhur bir mühəndis idi. Onun da saçları ağarmış, hərəkəti ağırlaşmış, səsindən uşaqlıq, simasından gənclik əlaməti uçub getmişdi. Çöhrəsində mənalı cizgilər, qalın qırışlar əmələ gəlmişdi. Dostumun silah kimi bərk əlini ovcuma alıb, diqqətlə baxdım. Bu əlləri mən uşaqlıqda, zoğ kimi zərif vaxtında, qələm tutanda, aşıq atanda çox görmüşdüm. İndi isə xeyli böyüyən, bozaran əllər xəritə kimi çal-çarpaz xətlərlə örtülmüşdü.
QadınQadın! O sevimli, süslü bir sona,Mən əsirəm, əlbət, əsirəm ona.
Dəniz o dənizdi, sahil o sahil...Dəniz göylüyündə qalıb eləcə,Sahil qayaları elə həmindi.
Yalvardım səbayə: şərh et halımıYalvardım səbayə: şərh et halımı,Yolun düşsə, çeşmi-xumar yanında.
Çumur-çumur adın nədir?Gələn gəlir, gedən gedir, çumur-çumur adın nədir?Qalan nədir, gedən nədir, çumur-çumur adın nədir?
Uşaqlığımla görüşNecə də doğmadır mənə bu yerlər,Ah, dəydi burnuma kəndin havası.
Gülə-güləDarıxma, sənə qurban,gülüm, gülüşüm mənim.
Bezmə gəlAralı gəzmə, gəzmə, gəl!Özünü üzmə, üzmə, gəl!
Kənzül-həqayiq, fəsil 15تو نفست دل کن و دل را چو جان کنپس آنگه سوی جانان روان کن
Vəh ki, sənsiz həmdəmi-ahü fəğan boldum yenəVəh ki, sənsiz həmdəmi-ahü fəğan boldum yenə,Bidilü bidilbərü bixanüman boldum yenə.
Birinci pərdəƏmirin bağçası: sağ tərəfdə Əmirin imarəti görünür, bağçaya yolu vardır. Sol tərəf ilə dal tərəf ağaclıqdır. İçlərindən xiyabanlar çəkilibdir, hər tərəfi gülzardır. Ortada bir hovuz vardır ki, su fəvvarə vurur. Qabaq tərəfdə bir ağacın dibində açıq yerdə fərş salınıb, vəzir əlində kitablar əyləşib, qabağında düzülmüş olan qızlara dərs verir və nəsihətlər edir. Əmirin qızı Leyla dəxi bunların içindədir; lakin bütün qızlar kamali-huş və guş ilə dərsə və pənd və nəsihətə qulaq asdıqları yerdə, Leyla bir növ pərişan-hal görünüb, fikri özgə yerlərdə olduğunu izah edir. Bilaxirə üzünü əli ilə tutub ağlayan kimi görünür.*Vəzir**
DeyirəmAy ağalar, gəlin sizə söyləyim,Atəşin ürəkdə yanar, deyirəm,
Xalq ədəbiyyatında bəşəri təmayüllərXALQ ƏDƏBİYYATINDA BƏŞƏRİ TƏMAYÜLLƏR*Xalq ədəbiyyatı ağızdan-ağıza keçib nəsildən-nəslə intiqal edən ədəbiyyata deyilir. Bu tərif haqqında bütün müdəqqiqlərin rəyi bir kimi görünür. Lakin xalq ədəbiyyatı deyilən bu el fikrinin məhsulu kimə və hankı xalqa məxsusdur deyildikdə, bir az çətinlik çəkilir. Çünki bir xalqın arasında məruf olan bir parça, istər şəkil, istərsə mövzu etibarilə başqa xalqların arasında da görünmədədir. Nağıl, atalar sözü, tapmaca kimi xalq ədəbiyyatının növləri bir çox xalqların ədəbiyyatında da mövcuddur. Şəkil kənarda dursun, müəyyən bir mövzu belə bir çox millətlərin arasında dolaşıb durmadadır. Məsələn: “Skazka” adı ilə məşhur “O xitrosti Didoniya” rəvayəti dünyanın hər bir tərəfinə yayılmış bir hekayədir. Öküz və yaxud inək dərisi böyüklükdə bir yer istənilir, sonra dərini kəsib qayış şəklində geniş bir torpağın ətrafına çəkir, yeri işğal edirlər. Rəvayət bundan ibarətdir.
VarıymışNələr gördüm, gəşt elədim dünyanı,Hər bir işin qeylü-qalı varıymış.
Qəzəl 9بیا در بحر و دریا شو رها کن این من و ما راکه تا دریا نگردی تو ندانی عین دریا را
Altun heykəlXeybəri ufaq bir kənddir. Bu kənd, yalnız sıldırım qayalıqda bulunmasıilə mühitindəki adi kəndlərdən ayrılır.
QalanarBeymürvət kəslərin olmaz kölgəsi,Vəfalı dost, dost oduna qalanar.
20 yanvar xatirəsiBura şum yeri deyil,Saxla, kotanı, saxla!
Fuad paşanın mədhindəHər tərəfdən əhli-islamə bu gün təbşirdir.Kim Suleyman şahə Asəfvəş vəzirü mirdir.
Mizani-əqvamBir ləhzə açıb dideyi-insafü mürüvvət,Qıl aləmi səncideyi-mizani-həqiqət.
Şeir 128نهفت چهره گلی زیر برگ و بلبل گفتمپوش روی، به روی تو شادمان شدهایم
Afrika nəğmələrindənQaranlıqdan səs*– Sonu varmı, sonu varmı;
Demişdin: “Ölüm do ayırmaz bizi!”Demişdin: “Ölüm do ayırmaz bizi!”Sənə kim demişdi, de, bu cümləni?