Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
3Ayşə Sədiqə xanım “Tə’lim və tərbiyə” adlı kitabında diyor ki: “Çocuqlara hər kim olsa dərs verir, fəqət tərbiyə və əxlaq dərsini hər kəsdən eyi validə verir. Çocuğun birinci mürəbbiyəsi validədir. Validəsi olmayanlara yenə bir qadın mə’mur edilir. Çünki zəmanisəbavətdə çocuqlara xidmət edə biləcək qadınlardır. Demək oluyor ki, bir qövmün səadəti və tərbiyəsində qadınların böyük tə’siri vardır. Bunun için hər şeydən ziyadə qadınların tərbiyəsinə e’tina edilməlidir. Tərbiyəli validələr yetişdirməyə qeyrət edilməlidir”. Qadınların cəmiyyəti-bəşəriyyədəki qiymət və əhəmiyyətləri yalnız bir cümleyi-həkimanə ilə gözəlcə isbat edilə bilir ki, o da şudur: “Cənnət anaların ayaqları altındadır” – buyurulmuşdur.
Məsnəvi 22داشت عباس قلی خان پسریپسر بی ادب و بی هنری
Ərlə-arvad arasındaNədir vüsal, nədir həsrət,Gülər-ağlar ilk məhəbbət.
Qəzəl 155چو ابرویت نچمیدی به کام گوشه نشینیبرو که چون من و چشمت به گوشه ها بنشینی
Bakıyla Təbrizin arasındayamMənim qismətimdir alatoranlıqGecəylə gündüzün arasındayam,
Dağ payıZəncir olub sarıdıYol, təbiət oğlunu,
Molla Nəsrəddin haqqında xatiratım“Molla Nəsrəddin” jurnalı və xüsusən Cəlil Məmmədquluzadə haqqında xatirat yazmaq, demək, 27 sənə bundan işə düşmüş və 25 sənə dolanmaqda davam etmiş bir çərxi nəzərə gətirmək deməkdir. Bu çərxin mehvəri Mirzə Cəlil və onun jurnalı idi. Onun ətrafında ən yavıqlıqda dolananlar “Molla Nəsrəddin”in tərəfdarları, ona öz fikirləri ilə, qələmlə kömək verənlər idilər. İkinci sıra jurnalı oxuyanlar, ondan həzz aparanlar və onun rəvacına çalışanlar; üçüncü sırada “Molla Nəsrəddin” tərəfindən zərbələrə, taziyanələrə, istehzalara, tənqidlərə düçar olub olmazın föhşlərini verənlər, el arasında “Molla Nəsrəddin” haqqında növbənöv latayilat söyləyib iftiralar buraxanlar idi. Belə bir mühit içərisində “Molla Nəsrəddin” davam edib gəldikcə dostlarını artırıb, düşmənlərini zəif salmağa nail oldu.Hesabsız hədə kağızlarına, föhşlərə, həcvlərə, maddi və “mənəvi” vədlərə etina etməyərək öz tutduğu məqsəddən, məsləkdən bir qədər geri durmamaqla Mirzə Cəlil öz azacıq dostları ilə birlikdə axırda qalib gəlib, həmişəlik bir ad və Azərbaycan ədəbiyyatında xüsusi bir çığır – “Molla Nəsrəddin” dövrü qoya bildi.
Cahü dilmi qoymuşam yolunda mən ey dilrübaCanü dilmi qoymuşam yolunda mən ey dilrüba,Taki uyxuda görər mən sən təki bir məhliqa.
Azərbaycan dünya gəzirSevimli dirijorumuz*Niyaziyə ithaf edirəm*
VahiməNiyə qorxur adamlarQəbristandan gecələr?
Sevgi pərisiQoca çinarın kölgəsində,Qoca ürəyin ölkəsində,
Nə zamandır mən söz ilə dolanıram…Şer acıyam…Hər şeyimi as yazıram…
Sənə hücum çəkir qəm qoşunlarıSənə hücum çəkir qəm qoşunlarıHamısı köhnəli, həm də təzəli.
Pərakəndə şeir 197تا دل از زلفش جدایی کرد از جان سیر شدنافه تا افتاد دور از ناف آهو پیر شد
Qəzəl 16Namən ilə tez mənə imdada çat!İkicə barmaq kağızla dada çat!
Qəzəl 357Duydu xəyalımı o gözəl, bildi halımı,Fərq etmədi bu zəf ilə məndən xəyalımı.
Qəzəl 385تن به تو دادم، دل و جانش مبردل برت آمد، ز جهانش مبر
MöminMömin adam əmanətə xəyanət etməz.Culfada Məhəmmədovların mübaşiri Kərbəlayı Hüseyn Allahın məxluquna zülm eləyirdi və axırda xalq ictima edib onun şərini dəf elədilər. O getdi öz işinə. Onun yerinə indi bir Məşədi Muxtar peyda olub.
Ben niçesi dirilem senden ırahBen niçesi dirilem senden ırahBilimezem ne kılam senden ırah
Xosrov və Şirin, fəsil 28Xosrov görəndə ki, dalda qaldı su,Ağlar gözlərinin qaçdı yuxusu.
TəəccübDoğrudan çox təəccüb ki, necə qorxmurlar?«Din və məşəqqət» məcmuəsi 6-cı nömrəsində yazır ki, «bu Avrupa müqəllidləri — bə’zi müdərris və müəllimlər ki, övrətlərini və qızlarını götürüb teatrlara gedirlər — bunlar yomul-məhşərdə xuda hüzurunda rüsvayi-aləm olmaqdan necə qorxmurlar?»
Məqamatül-arifin, 1حمد بر حضرت غنی احد«الذی لم یلد ولم یولد»
Qəzəl 146شرح غم دل ما با یار ما که گوید؟گر محرمی نباشد جان غصه با که گوید؟
Töhfeyi-Sami, bölmə 191او هم پسر صدر قاضی است خالی از حدت طبعی نیست این مطلع از اوست :مرا فلک به مهی هرگز آشنا نکند
Rübai 7ای شاه چو کردگار بگشاد ترادر ملک بقای جاودان داد ترا
Maşallah, bu gözəl kimdi ki, Şirvanə gəlibMaşallah, bu gözəl kimdi ki, Şirvanə gəlib,Ləbini mürdeyi-sədsalə görüb canə gəlib.
SanmaTürkülərlə ucalırMənim Odlar yurdum.
Rübai 65دست تو به جود طعنه در میخ زنددر معرکه تیغ گهر آمیغ زند
VardıMənim cananımın bir vaxtı vardıGünəşdən, aydan üstün baxtı vardı.
Sən nəzərdən salmasaydın, ey hilaləbru, məniSən nəzərdən salmasaydın, ey hilaləbru, məni,Dami-eşqə bunca salmazdı yetən məhru məni.