Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Nizami Gəncəvi*Hər kişi İsa kimi bəxş etsə can,
Şeir 119بخویش، هیمه گه سوختن بزاری گفتکه ای دریغ، مرا ریشه سوخت زین آذر
Pərakəndə beyt 1اَمرَدی رفت تا نماز کندکرد کون سفید خود بالا
Dər sefəte-atəşe-eşq (Eşq atəşinin səciyyəsi haqqında)Eşq odu yamandır, ey xirədmənd,Bu bəndə dolaşma, gəl eşit pənd.
Körpü çaydan uzaq düşübDostum H.Şirməmmədə*Hələ toxum cücərməmiş,
Kədərli şairlik yolunu seçdimBir təpə üstündə evimiz vardı,Baharda dövrəsi çiçək olardı.
Şair və şərŞair dedi şagirdinə:– Şer deyilən bir dinə
Tütəyə dönəcək qamış...Tütəyə dönəcək qamış,Bilirəm ahı sevirsən.
GəldimƏn ibtida torpaq idim,Tərpənib cövlana gəldim.
Qəzəl 1582Mey haramdır o zaman, ortada bir hüşyar ola,Yuxu getməz gözə, evdə birisi bidar ola.
Rübai 307Ürəyim yüz para olmuş qəmindən,Şadlığa, fərəhə həsrət qaldım mən.
Qəzəl 610کأس می در دست و کوس عشق بر بامستمانچون بود انکار با می خواره و با مستمان؟
Qəzəl 73Oxlarından həlqə-həlqə oldu zəncir tək tənim,Aşiqi-divanəyəm, eşqindi zəncirim mənim.
CavanlaraBircə ümidim cavanlara idi. Həmişə və hər bir məkanda vətən məhz cavanlardan öz nicatını gözləyib. Mən də bu səbəbdən məhz cavanlarımıza ümid bağlayırdım. Mən onlara dedim: “Xub, həftənin altı gününü öz kəsbi-karınıza məşğul olub, amma tək bircə gününü verin mənə. Bəlkə həftədə bircə gün də olsa, əl-ələ verək və Allah bədnəzərdən saxlasa, vətən yolunda, eyib olmasın, bir az xidmət edək”. Cavanlar dedilər: “Xub, biz hazırıq”. Mən də müntəzir oldum. Pəncşənbə günü cavanları gözlədim, gəlmədilər. Dedim bəlkə cümə günü yığışacaqlar. Cümə günü də gördüm ki, gəlmədilər, çıxdım küçəyə və küçəyə çıxdıqda nə gördüm? Gördüm ki, haman cavanlar Ermənistanda gəzirlər, amma nə halətdə? Gözləri qızarmış.– Ağa, niyə gözləriniz qızarıb?
Aksin leb-i la'lün yine bu câma geyürmişAksin leb-i la'lün yine bu câma geyürmişMatbû' geyüriben anı bir câme geyürmiş
İqbalnamə, fəsil 8Yunanlı filosof, zəkada nadir,Çıxartdı mədəndən belə cəvahir:
Qəzəl 368رو خرقه گرو کن، دل و دلدار بدست آرما عاشق یاریم، چه جای سر و دستار؟
EdərəmParisdə olan Əhməd şah İranın dəmir yol çəkmək istədiyi cavahirləri satıb eyşü işrət edir, qumara uduzur.*Şah babamtək gəzərəm aləmi, cövlan edərəm
Rübai 34ای عشق تو کرده کشف اسرار وجودوز نقطه خاک بسته پرگار وجود
Töhfeyi-Sami, bölmə 282از اهل ولایت ترشیز است و در شیرینی اشعار و حلاوت گفتار شکر ریز . همواره قدم در کوی عاشقی داشت و همیشه اندیشه بر ملاقات گلرخان جفا پیشه میگماشت، تا سلطان عشق بر او دست یافته در خراسان از مهر روی فریدون حسین میرزا از پای در افتاد و مجنون آسا موی سر ژولیده گذاشته داو عاشقی داد و در این باب گوید :که دارد بعد ازین شبهای هجران رو بکوتاهی
Qitə 58تا آفریدگار مرا رای و هوش دادبی کس ترم نیاید از خویشتن بیاد
Bir ərəbin Əlidən sualıBir ərəb Mürtəzadən etdi sual –Key sipehri-ülumü bəhri-kəmal,
Rübai 148دل گفت مرا که آن بت از دلجوییدیدی که نکرد با تو جز بدخویی
Sən ey Odlar yurduSən ey Odlar yurdu,Torpağın oddandır!
İllərdirİllərdir yazıram özümə görəGözəl insanların arasında mən.
Ləbindən aşiqə olsaydı istifadə yeriLəbindən aşiqə olsaydı istifadə yeri,Qədəhdə qanə dönüb qalmaz idi badə yeri.
VRəcəb Badamın evində yaşamağa başlamış və bütün ailəni ovcunun içinə almışdı. O, Badamı öz təsiri altına elə salmışdı ki, onun hər sözü Badama bir qanun sayılırdı. Rəcəb özü də bunu hiss edir, Badamın zəifliyindən istifadə etməyə çalışırdı. O, Xasayın və Zinyətin dərsdən sonra vəzifədə çalışmalarına razı deyildi. “Onlar evdə daha çox qazana bilər” – deyirdi.Rəcəb arzularını istədiyi kimi həyata keçirdi. Hər iki uşağı vəzifəsindən ayırdı. Günortadan sonra Xasayı papiros satmağa göndərdi. Bütün bunlar kiçik Xasaya təsirsiz qala bilməzdi. O, gündən-günə dəyişirdi. Özünü evdə, həyətdə, küçədə və məktəbdə olduqca sərbəst hiss edirdi. Hər gün anasından aldığı papirosları ciblərinə doldurub fit çala-çala böyük küçələrə gedirdi. Əvvəlləri çəkinə-çəkinə, utana-utana satardı, əlindəki papirosu satmaq üçün divara söykənib yoldan keçənlərə yalnız təklif edərdi. Son zamanlar o qədər sırtıqlaşmışdı ki, başqa satıcı yoldaşlarına da aman vermirdi! Yoldan keçən adamın qarşısına qaçırdı. Papiros satmaq üstündə yoldaşları ilə boğuşurdu. Alıcı az olduğu zamanlar divar dibində toplanıb yoldan keçən adamların qarşısında hər bir qaba hərəkətlər etmək və tərbiyəsiz sözlər söyləməkdən çəkinməzdi.
Rübai 145مستش دیدم، گرفته راه خانهخلقی با او، ز خویش و از بیگانه
Rübai 24چون بیتو نگاهم به سیاهی پویداشکم به علاج رنگ کاهی پوید
Qəzəl 79در قیامت اگرم زلف تو زنجیر شوددل ز دوزخ میر اندیشه که دلگیر شود