Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Allah ölənlərinizə rəhmət eləsin, rəhmətlik nənəm İranın firqələr davasından qəribə hekayələr elərdi. Mən onda uşaq idim, ağlım kəsmirdi, amma indi bilirəm ki, o vədələr İranda necə qəribə-qəribə firqələr var imiş.Rəhmətlik nənəm nağıl eləyərdi ki, 150 il bundan əqdəm, – ki, İran indiki vaxtından bir az qaranlıqda imiş, – o vədə İranda indiki elm, maarif və təməddün yox imiş. O vədələr azadixah firqələr də var imiş; yəni o vədələr sosial-demokrat da var imiş, demokrat da var imiş, ittihadi-islam da var imiş, tənqiddiyyun da var imiş, etidal da var imiş və 72 min yaxud 72 mücahid əncüməni var imiş. Allah bərəkət vermiş bu firqələrin özgə bir vəzifəsi yox imiş, məhz bir-birini əzib yox eləmək fikrindən savayı.
Bir dilber-i bî-karâra düşdümBir dilber-i bî-karâra düşdümGîsû-yı siyâh-kâra düşdüm
İqbalnamə, fəsil 12Müğənni, gəl, qədim dövrü yada sal,Müğlartək müğani xoş bir hava çal!
Qəzəl 373عزت عشق بود غیرت یارکه ندادند منکران را بار
Həzrəti-çarBöyük knyaz Kiril tə’idlə demişdir ki: yaxınlarda Rusiyaya gedib orada çarlığı bərpa eyləyəcəkdir.*Neçə ildir ki, köçüb axirətə «həzrət» çar
Rübai 36آن دم که اجل برابر مرد شودآهش چو نسیم صبحدم سرد شود
Töhfeyi-Sami, bölmə 286اصلش از بلخ بود و تخلصش مطیعی اما در آخر کار تخلص باسم مذکور قرار گرفت، ندیم شیوه و شیرین کلام بود و ظرافت او با سلطان یعقوب در آذربایجان شهرت تمام دارد . گویند روزی از پادشاه مذکور بره پوستینی صوف طلبیده بود پادشاه گفت « میدهم بشرط آنک بانک گوسپند کنی » او گفته بود مگر آنکه مربع باشد . و مربع را کشیده و گفته بود این مربع بطریق آواز گوسفند است!بعد از وفات پادشاه مذکور در اصفهان می بود و در محلی که صاحبقران مغفور فتح اصفهان کردند حسینی المشهور به گرزالدین که در خدمت آن حضرت بود او را گرفته زر طلب میکرد هر چند او را کتک زده اند او میگفته الف چیزی ندارد این لطیفه را در مجلس صاحبقران مغفور نقل کرده اند، آنحضرت . او را طلب کرده و فرموده اند از برای ما چه گفته ای؟ این مطلع را خوانده :
Qitə 76منم ز حسرت دیدار یار زار و نزارهمی بگریم چون ابر نوبهاری زار
Münəccim əhvalatı (Var idi bir münəccimi-dana)Var idi bir münəccimi-dana,Nəzərində əyan nücumi-səma.
Qəsidə 24چون ترا غالیه بر گرد رقم ریخته اندبر زر روی من از اشگ درم ریخته اند
Bu yurddan çağlayardı bir zamanlarBu yurddan çağlayardı bir zamanlarDavullar, zurnalar, sazlar, kamanlar.
Əlimdən ellər tutubBöyük sənətə bağlı şair Süleymanam mən,Ürək sözündə haqlı şair Süleymanam mən.
Dil bilən, söz anlayan bir nazlı yar istər könülDil bilən, söz anlayan bir nazlı yar istər könül,Lalədən, güldən gözəl, bir novbahar istər könül.
ParçalarBərqi-əşarım saçar ətrafə atəşparələr.Şölələnmiş atəşi-şerimlə səngi-xarələr.
Rübai 157Yollardakı tozlar kimi tapdansan da,Yellər kimi hey qaçmağa qatlansan da,
Rübai 26ای کعبهروی که گرم راهی چون پیکهشدار که خاموشی به است از لبیک
Qəzəl 82این خودسری که زلف تو ای دلربا کندبا روزگار غمزدگان تا چهها کند
Müfrəd 6مرا به طلعت تو اشتیاق چندانی استکه زائران حرم را به کعبه چندان نیست
Adəmi adəm eyləyən parədirAdəmi adəm eyləyən parədir,Parasız adamın üzü qarədir,
Dağların qəlbiNuxadan yuxarılara, dağlara doğru dırmaşdıqca quru və ya çəmən yerlər azalır, meşəlik, cəngəllik çoxalır.Qafqaz dağlarının cənuba sallanıb gələn ətəklərində hər qarış yer yaşıllıq, kolluq, ağaclıqdır. Göyün vüsətini yerə, yerin qüdrətini göyə göstərən zümrüd gözlü şamlar baş-başa verir, günəşdən nur, torpaqdan qürur alır, ətrafa sağlamlıq yayırlar. Ağaclar, otlar arasından, hər addımda sağa-sola burulan nazik cığırlar içindən həzin bir şırıltı eşidirsiniz. Əvvəlcə göyə baxır, ağac başında hansı bir quşun səsləndiyini güman edirsiniz. Diqqətlə fikir verəndə kollar altından bulaq suyunun işıldadığını, şırıldadığını görürsünüz. Bu sular nə qədər təmiz, duru, nə qədər də sərin olur! Buralarda elə kənd olmaz ki, bu cür bulaqları ilə fəxr eləməsin, elə kəndli olmaz ki, yayın istisində, beşdə-üçdə bir, işini qurtarandan sonra uşaqlarını başına yığıb bu yerlərə dincəlməyə, süfrə açmağa, kabab yeməyə gəlməsin.
Səriyyənin ölümüMən görmədim, söyləyirlər bir gecənin sonundaSənə qıyan mərhəmətsiz, soyuq bir əl qudurdu.
Bacım Gülsümə məktubNecə yad görürəm doğma yerləri...İlk dəfə qarşıma çıxmadı anam.
Bu gün bir məhvəşi-sadə bizə gəlmiş qonaq, oynarBu gün bir məhvəşi-sadə bizə gəlmiş qonaq, oynar,Onun zövqi-vüsalından gəlib rəqsə otaq oynar,
Şirako şaqaet AzerbecanRanşe şirokiy şaqal Azerbecan,Leonid İliç, şyas ne takoy şaqayet.
Yağışdan qorxuramYağışdan qorxuram,Güclü yağışdan...
Yanına gəlmişəmYanına gəlmişəm, təzədən küsək,təzədən barışaq, görək olurmu?
Yaxşı ki...Yaxşı ki, dünyada yaşayıram mən,Bir insan adını geyib əynimə,
Gülşəni-raz, fəsil 57خراباتی شدن از خود رهایی استخودی کفر است ور خود پارسایی است
Rahətim yoxdur mənim, ol rahəti-can barğalıRahətim yoxdur mənim, ol rahəti-can barğalı,Qalubəm bican mən, dilxəstə canan barğalı.
Ordan-burdan 119“Molla Nəsrəddin”Dövlət dumasını bağladılar...