Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Şuşadan çəkilən teleqrammadan oxucularımız görəcəklər ki, general Qoloşapov Şuşadan geri çağırılıb. Qoloşapovun əzl olunmağının əhvalatını nağıl etmək istəyirəm.Kişinin çörəyinə bais müfti və şeyxülislam cənabları bir tərəfdən, bir tərəfdən də Dağıstan müsəlmanlarının nümayəndələri oldular. Müfti və şeyxülislam cənabları faytona minib, sərdarın yanına Qoloşapovdan şikayət etməyə gedəndə mən də orada idim. Nə qədər dedim getməyin, gəlin bu daşı ətəyinizdən tökün – mənə qulaq verən olmadı. Axırı müfti əfəndi mənə cavab verdi:
Gel k'ayağun tozma fidâ ola cân-ı cânGel k'ayağun tozma fidâ ola cân-ı cânBin cân vir degül ki fidâdur cihân-ı cân
Pərakəndə şeir 331قطع امید ازان زلف دوتا نتوان کرددامن دولت جاوید رها نتوان کرد
Qitə 268این غَر غَرچه جغد دمن استنیست او را چو همای اصل کریم
Məntiqül-üşşaq, fəsil 27دل آن ماه نیز این فکر میکردکزان عاشق به خواری ذکر میکرد
Dürdvəş sərgəşteyi-camü xərabi-badəyəmDürdvəş sərgəşteyi-camü xərabi-badəyəm,Etibarım yox, ayaq toprağı bir üftadəyəm.
Yar ilə görüşməkNə xoşdur bir zaman dilbərin eşqində zar olmaq*Ümidi-vəsl ilə hicrində müddət biqərar olmaq*
Kaşun yayına zih direm ü gözün ohına tahsînKaşun yayına zih direm ü gözün ohına tahsînKi dâyim delü gönlüme atar u kesmez arasın
Qəzəl 330سپند از مردم چشم است حسن عالم آرا راکه نیل چشم زخم از عنبر ساراست دریا را
Qitə 271کو نُزل عاشقان که به منزل رسیدهایمجان نورهان دهیم که نادیده دیدهایم
Qəzəl 28زخمی، که بر دل آید ، مرهم نباشد او راخامی که دل ندارد این غم نباشد او را
Ey əsiri-dami-qəm, bir guşeyi-meyxanə tut!Ey əsiri-dami-qəm, bir guşeyi-meyxanə tut!Tutma zühhadın müxalif pəndini, peymanə tut!
Orucu batil eləyən şeylərMərvdə cənab mövlana hacı Məhəmməd Bağır ağa hər gün məsciddə minbəri yumruqlaya-yumruqlaya yüz iyirmi dörd min peyğəmbərə and içə-içə camaatı inandırır ki, qəzet oxumaq orucu batil elər. Mən biləsi bu məsələyə diqqət eləmək lazımdır.Tutaq ki, Lənkəranda sərçeşmeyi-ülumi-rəbbani fəxrül-üləma hacı Cabbar ağa Nəsirbəyovun müridləri bu günah əməldən uzaqdırlar; amma yenə oructutanlardan gah bir qəzet oxuyan mənim gözümə sataşır. Məgər bunlar yazıq deyillər?!
Kılur gîgûsı içinde hezâr câdû kemînKılur gîgûsı içinde hezâr câdû kemînTemâmını niçe diye çü dil dimeye kemin
Pərakəndə şeir 343دو دل شوم چو به زلفش مرا نگاه افتدچو رهروی که رهش بر سر دو راه افتد
Qitə 290خواجه موشی است زیر بر به کمینگربه چشم و پلنگ خشم از کین
Qəzəl 29آن سیه چهره که خلقی نگرانند او راخوبرویان جهان بنده به جانند او را
Ey fəraqi-ləbi-canan, ciyərim xun etdinEy fəraqi-ləbi-canan, ciyərim xun etdin,Çöhreyi-zərdimi xunab ilə gülgun etdin.
Bir adam lazımdırRusiyada və Yevropada nəşr olunan qəzetələr ha yazırlar ki, müsəlmanlar çalışırlar “ittihadi-müslimin” düzəldib birləşsinlər və əcnəbi millətlərə zor edib, bütün yer üzünə sahib olsunlar.Bir adam lazımdı ki, gedə yapışa bu qəzetləri yazanların əlindən və gətirə Qarabağa və Qarabağın bir para vaizlərini nişan verə; haman vaizləri ki, camaatı yetmiş iki tirəyə bölməkdən savayı özgə bir işləri yoxdu.
Yüzünde hındu-yı cadu kı durd-ı gul-çındurYüzünde hındu-yı cadu kı durd-ı gul-çındurHezâr hûrî başı virürler ise ki çîndür
Qəzəl 346زبان برگ بود از ذکر خامش بوستانها رانسیم نوبهاران کرد گویا این زبانها را
Qitə 291زین کلک من که سحر طرازی است راستیندست زمانه راست طرازی بر آستین
Qəzəl 33دلم در دام عشق افتاد هیلافتاده هر چه بادا باد هیلا
Eşq ətvarın müsəlləm eylədi gərdun manaEşq ətvarın müsəlləm eylədi gərdun mana,Bunca kim, yıldı-yügürdü, yetmədi Məcnun mana.
Tiflisdə mədrəseyi-ruhaniyyəBir gün var idi, bir gün yox idi, bir Tiflis var idi və bu Tiflisdə hər bir şey var idi, bircə mədrəseyi-ruhaniyyə yox idi və bu Tiflisdə millət dərdi çəkənlər də var idi və bu millət dərdi çəkənlər istədilər ki, mədrəseyi-ruhaniyyə də Tiflisdə olsun və Tiflisdən savayı bir Bakı da var idi və bu Bakıda çox pul da var idi.Bir gün bu millət dərdi çəkənlər Bakıya gedib dedilər: Bizim Tiflis gözəl yerdi və Tiflisdə Şeytanbazar adında bir gözəl müsəlman məhəlləsi var və orada hər bir şey var: amma bircə mədrəseyiruhaniyyə yoxdu. Gəlin pul verin, orada bir mədrəseyi-ruhaniyyə açaq və bakılılar dedilər ki, baş üstə və bakılılar altmış min manat vədə elədilər və on min manatını qabaqca verdilər və komissiya təyin olundu və yer alındı və inciner çağrıldı və incinerə iki min manat verildi ki, mədrəsənin planını çəksin və iki min manat da girdi inciner rəfiqimizin cibinə və plan girdi millət dərdi çəkənlərin cibinə və on min manat girdi padşahlıq xəzinəsinə və o xəzinədə yüz on beş min manat mövqufat pulu da rəxtixab içində rahat yatırdı və bu on min manat da gedib girdi haman 115 min manatın rəxtixabına və başladılar bir yerdə yatmağa, necə ki, bizlərdə bir yorğan-döşək içində bir ana yatar, bir ata yatar, bir əmcək uşağı yatar, üç yaşında Gülsüm yatar, bir yeddi yaşında Heydər yatar, bir 11 yaşında Murad yatar, bir on dörd yaşında Qurban yatar, sonra on doqquz yaşında Cəfər gəlib yorğanın bir ucunu qovzar və paltarını soyunmamış girər şərakətli yorğan-döşəyə. Xəzinə də bir cüt rəxtixabdı. Orada mövqufat pulu da yatar, mədrəseyiruhaniyyə pulu da yatar, məscid pulu da yatar, məktəb pulu da yatar, orada daha bilmirəm nələr yata bilər…
Sun ayağı iy sâkî uzatma bize va'diSun ayağı iy sâkî uzatma bize va'diIşka ne behâne çü toğa tâli'-i sa'dî
Qəzəl 353به دست خود کند بیدادگر بنیاد دولت راستمگر لشکر بیگانه می سازد رعیت را
Qitə 306راز دارم مرا ز دست مدهبیخودان را به خودپرست مده
Məntiqül-üşşaq, fəsil 35همانا، دیگری داری، نگاراکه دور از خویش میداری تو ما را
Əzəl katibləri üşşaq bəxtin qarə yazmışlarƏzəl katibləri üşşaq bəxtin qarə yazmışlar,Bu məzmun ilə xət ol səfheyi-rüxsarə yazmışlar.