Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Dəyirmançı bu gün yola düşür. Dəyirman üçün bütün işləri görmüşük, lazım olan şeyləri sifariş veririk. Sənə 15 portağal və bir neçə qəzet göndərirəm. Vekselləri və Ələkbərin məktubunu aldım. Gör Kazımbəyov, Ələkbər haqqında necə səmimi məktub göndərib.Bu gün Qayıbova kağız göndərmişəm öyrənsin ki, Ağdamda kirayə verilən ev varmı? Cavabını İrəvana bildirəcəyəm.
Nigârâ tapuna benden selâm u elf selâmNigârâ tapuna benden selâm u elf selâmCemâl-i câna bu tenden selâm u elf selâm
Qəzəl 229کوکب سعدی بود از هر شرر پروانه رااختری پیوسته باشد در گذر پروانه را
Qitə 131فتنه تا اندکی بود صعب استسهلش انگار تا فراوان شد
Rübai 145هر دم لحد تنگ بگرید بر منوین خاک به صد رنگ بگرید بر من
Bu, Leylinin ay ilə münazirə qıldığıdır və xurşid kimi şövq oduna yaxıldığıdır"K'ey gah qədim kimi xəmidə'Gahi pür olan misali-didə!
Həmidə! (27 noyabr 1913)Arx barədə iş dekabrın 11-nə təyin olunub. Malikanənin planını və o sahə ilə ki, İbiş arx çəkib, həmin sahəyə aid sənədləri təcili göndər. İş ondadır ki, onlar məhkəmədə tələb edəcəklər biz sübut eləyək ki, bu sahə bizimdir.Uşaqlar səlamətdirlər. İşlər köhnə qaydadadır. Amma indi bu alçaq pristavla əlləşmək lazımdır: o inciyib ki, nə üçün şahidlər – Ələkbər, Camal və Qasım istintaqda ifadə veriblər ki, pristav Aslanı döyüb. İstintaqı qəza rəisinin köməkçisi aparırdı. Buna görə pristav bizdən narazı olan adamları başına yığıb, onları öyrədir ki, bizim əlimizdən şikayət eləsinlər. Onlara dil verir ki, dalınızda dayanmışam...
Gelmeye benüm gibi dahi dertlü cihânaGelmeye benüm gibi dahi dertlü cihânaKi kalmaya ne akla vü ne tene ne câna
Qəzəl 235چهره ات خورشید سیما می کند آیینه رالعل جان بخشت مسیحا می کند آیینه را
Qitə 144خدای داند معنی میان نطفه نهادنبه دست مرد جز این نیست کآب نطفه براند
Rübai 153یک روز دیار یار بگذارم و روزین منزل غصه رخت بردارم و رو
Bu, Leylinin əbr ilə izhari-niyazıdır və eşq babında kəşfi-razıdırƏbr ilə təkəllüm etdi ağaz:"K'ey ahim ilə həmişə həmraz!
Əzizim Həmidə! (28 avqust 1923)Bizim Bakıda havalar sərinləşmişdir. Yusifxan mənə məktub göndərib xahiş edir ki, sentyabrın 15-də Radiki imtahana aparım, çünki borcu qalıb. Təzə tarixlə sentyabrın 15-də hamınız gərək burada olasınız. Bizim uşaqlar da 25-indən bir neçə gün qabaq Bakıda olmalıdırlar ki, məktəbə hazırlaşsınlar. Onlara təcrübəli fars dili müəllimi tapmışam. Uşaqlar üçün lap ürəyim əsir. Midhətə velosiped almışam. Üzeyir məsləhət görür ki, skripka da alım. Hələlik. Sağ ol.Cəlil
Her lahza bâde-i inebîden ahar yaşumHer lahza bâde-i inebîden ahar yaşumUnnâbî reng ile beni âma çahar yaşum
Pərakəndə şeir 239کسی چون چشم ازان رخسار آتشناک برگیرد؟که انگشت از اشارت کردنش چون شمع درگیرد
Qitə 152ای که هر دم ز تبت خلقتصد شتر بار مشک در سفرند
Rübai 154خالی،که لبت همی بباراید ازوخالیست سیه که مشک میزاید ازو
Bu, Məcnunun Növfəl ilə dərdi-dil ədasıdır və şərhi-təfsili-macərasıdırMəcnun dedi: "Ey yeganeyi-əhd!Tədbirimə çoxlar etdilər cəhd,
Əzizim Həmidə! (2 sentyabr 1924)Sənin otkrıtkanı aldım. Boğazın barədə müəyyən bir qərara gəlmək lazımdır, bu işdə başısoyuqluq eləmək olmaz və başqa bir qərar ola bilməz. Sentyabrın on dördündə uşaqlarla bərabər Bakıya yola düş, o vaxta qədər 50 manat yol pulu alacaqsan. Burada mütəxəssislə – həkimlə məsləhətləşərik, dəniz sahilində (yəqin Qara dənizin sahilində) olmağın lazım gəlsə, dərhal oraya gedərik, tamam sağalınca orada qalarsan. Söz verirəm, sənin üçün bunu kənddən kömək almadan düzəldim. Amma eyni zamanda bu barədə Müzəffərə yazıram ki, sən kənddə olmayanda təsərrüfat və dəyirman işlərinə kömək eləsin və pul cəhətdən mümkün qədər sənə əl yetirsin. Çünki, axı, məhz indi əməlli-başlı müalicə etdirmək və başqa xərclər üçün sənə çoxlu pul lazımdır.Mütləq yumşaq vaqonda yer alın. Yevlaxa qədər isə yəqin ki, öz faytonumuzla gələcəksiniz, hərçənd onun rezinləri artıq sürtülüb gedib. Müzəffərə yazıram ki, sən yola düşəndən sonra özün gəlincəyə və Bakıdan təzə rezin gətirincəyə qədər faytonu (işlətməyib) söksün (burada dal çarxı üçün rezinin cütü 40 manatdır). Allah qoysa sən yaza qədər mütləq rezin alıb apararsan, çünki mən istəmirəm sən faytonsuz qalasan.
Niçeler cân yoluna fâhtedürNiçeler cân yoluna fâhtedürGülşenünde hezâr fâhtedür
Qəzəl 239شوق دیدار تو می بخشد نظر آیینه رامی دهد در بیضه فولاد پر آیینه را
Qitə 154همه هم شهریان خاقانیبا وی از کبر درنیامیزند
Rübai 161دایم ز قدت گلها راست همهدل ماندگیی چند که برجاست همه
Bu, Məcnunun zəncirə özün müqəyyəd etdigidir və bəhanə ilə Leyli tərəfinə getdigidirBir gün səhər ol mücaviri-dəşt,Eylərdi güruhi-vəhşlə gəşt.
Həmidə! (8 sentyabr 1924)Başa düşmürəm səndən nə üçün mən bir dənə də məktub almıram. Buraya gələni sənə bir sifarişli məktub yazmışam, iki dəfə poçtla 50 manat pul göndərmişəm, bir dəfə də uşaqlar barədə teleqram vurmuşam ki, gəlməsinlər.Dünən Midhət imtahan verib, o biri sinfə keçdi. O gündə iki dəfə müəllimin yanına, bəzən də habelə Blaqovidovanın yanına gedirdi. Amma çox arıqlayıbdır və indi dincəlir. Mən onun yemək-içməyinə diqqət yetirir, süfrəsinə zövqünə və arzusuna uyğun şeylər düzürəm.
Gözünden oldı gönül uş nigârâ yaralu görGözünden oldı gönül uş nigârâ yaralu görLebünden anun içün lutf eyle yar alu gör
Qəzəl 240گر زند آتش به جان رویش چنین آیینه رازود خواهد کرد خاکسترنشین آیینه را
Qitə 172رفت آنکه فیلسوف جهان بود و بر جهاندرهای آسمان معانی گشوده بود
Rübai 163چون دوست نماند دل و جانیم همهچون تن برود روح و روانیم همه
Bu, Məcnunun zəncirə şərhi-qəmidir və bəyani-silsileyi-ələmidirOl silsiləyə olub həmavaz,Ağlardı ki, "Ey, mənimlə həmraz!