Yaz

O gün ki, fəsli-yaz olar,Gecə, günüz taraz olar.

Abbas Sahhat19071 min
Qarışqa və milçək

Dedi bir gün qarışqaya milçək:..Sən zirəksən və ya ki, mən zirək?

Abbas Sahhat19091 min
Sərçə və qırğı

Sərçəni bir qırğı edərkən şikar,Bir tələyə oldu qəzadan düçar.

Abbas Sahhat19091 min
Bədbəxt ailə

Kars və Ərdəhandan qaçıb qurtarmış bir dəstə ac-yalavac, çıl-çılpaq arvad-uşaqlar Tiflisdə müsəlmanlar məhəlləsinin küçələrində səfilsərgərdan qalmışdılar. O cümlədən beli bükülmüş ağsaqqal Həmid adlı bir kişi, qoca bir arvad ilə küçənin bir tərəfində, quru torpaq üstündə oturub on beş yaşında xəstə bir oğlan uşağının başını dizi üstünə almışdı. Qoca arvad daima xəstə çocuğun üzünə baxarkən gözlərindən axan qanlı, odlu yaşı başındakı yırtıq köhnə şal ilə silirdi.Xəstə çocuq bənizi saralmış, qızdırmadan ləhləyirdi. Tez-tez kəsik-kəsik nəfəs alırkən çox-çox öskürürdü. Dodaqları quruyub, üzünün qənələri incəlmişdi. Bihuşluq halında düşmüş xəstə titrək, zəif səslə:

Abbas Sahhat19155 min
Yoxsulluq eyib deyil

Rus ədiblərindən A.N.Ostrovskiyə nəzirə*ƏFRADİ - MƏCLİS

Abbas Sahhat19121 min
Təzə şeir necə olmalıdır?

Mühərrir əfəndilərim! Ədəbiyyatımızın islahatına dair məqalələr dərc etmək istəsəniz, əfkari-acizanəmi qəzetinizin bir guşəsində səbt etməyinizi rica edirəm.Şüərayi-sabiqəmizin əşar və əbyatının təbii əhvala müğayir olduğundan oxuyan kəslərə kəsalət və nifrət gətirməyi və heç bir surətdə insan üçün mərifət və ibrət dərsi ondan hüsula gəlmədiyi məlumdur. Məsələn: qəddin sərv ağacına oxşadılması, ya məhbubun üzünü bədr aya bənzətdikləri kimi və yainki qaşları yaya və kirpikləri oxa təşbih tutduqları qəbil. Və bu qədər var ki, təzə səbkdə bu anacan bizim şüəralardan bir nəfər olmayıb ki, bu mətləbə mültəfit olub, öz şerini təbii hissiyyatın məzmununa dair nəzm etmiş olsun.

Abbas Sahhat19052 min
Bir-iki söz

Şairlik iddiasını etməməkdən başqa hələ onun məqami-büləndini vəsf və bəyan etməkdə olan ədəmi-iqtidarımı da kəmali-icz ilə iqrar edirəm. Burasını Şeyx Nizami həzrətlərinin:Pişü pəsi daşt səfi-kibriya

Abbas Sahhat19121 min
Dilbəri-hürriyyətə

A sevdiyim, aç bir niqab üzündən,Məcnun tək Leylaları divanə qıl!

Abbas Sahhat19071 min
Füzulinin bir qəzəlini tərbi

Dərdə düşdüm əsərindən sitəmi-hicranın,Çarədən ötrü dolaşdım nərəsin dünyanın.

Abbas Sahhat19121 min
Tohid

Bu nə heyrətfəza səmayi-rəfi?Bu nə biintəha fəzayi-vəsi?

Abbas Sahhat19121 min
Özlərini sevənlərə

Tutalım çox ağıllı tacirsən,İş aparmaqda xeyli mahirsən.

Abbas Sahhat19121 min
Əhmədin qeyrəti

Fabrikləri, insanları, daş-torpağı qapqara,“Çornı-Qorod” adlı şəhrin fabrikində çalışan,

Abbas Sahhat19124 min
Oğlum üçün

Mələkim, yavrucuğum, şükr edirəm Allaha,Rəhm edib sən kimi nemət mənə əhsan etdi.

Abbas Sahhat19121 min
Təxliyə yaxud qaçqın

Ölü, səssiz, dumanlı səhradə,İştə bir əski şəhr məridir.

Abbas Sahhat19171 min
“Səni mən sevməyirəm, sevməyirəm...”

Bir zaman millətimiz alim idi,Bilmirəm noldu ki, yatdı əbədi.

Abbas Sahhat19121 min
“Varsa doğru sözə həvəs səndə”

Varsa doğru sözə həvəs səndə“Kəlniyət”, durma gəl bizim kəndə.

Abbas Sahhat19121 min
Ana və oğul

Hər sabah gün ki, saçar aləmə nur,Danədən ötrü uçar cümlə tüyur,

Abbas Sahhat19071 min
Köç

Səhər-səhər yaz çağı,Köçür oba yaylağa.

Abbas Sahhat19121 min
Millət məclisi

Türk mütəfəkkirlərindən doktor Abdulla Cövdətbəy yazır: “Cümhuriyyəti-idarədən əvvəl cümhuriyyəti-ruha malik olalım. Cümhuriyyətiruh... hüququnu və vəzaifini bilmək, bunları təqdis və ehya etmək və müsaəfəkar olmaqdır. Cəhl və təəssübdən ari olmayan ruhların təşkil etdikləri idarə hökuməti-cümhuriyyət belə olsa, ən səfil bir idareyiistibdadiyyə münziləsinə düşmək zəruridir. Mükəmməl, adil, tərəqqipərvər bir hökumətimizin olmasını istəyirsək, hər birimiz mümkün olduğu qədər adil, mütərəqqi, qəni, müstəğni və alim olalım. Fəqir bir millət hürr bir millət olamaz. Fəqir və hürr bir millət hürriyyətini mühafizə edəməyəcəkdir. Fəqirlik siyasi və iqtisadi əsarətlər toxumlarının sürətlə nəşvü nüma bulduğu bir zəmindir. Bu həqiqəti daima təkrar etmək savab və savab olduğu qədər savabdır”.Mülahizə buyurulsun, nə böyük həqiqət və böyüklüyü qədər də bu gün də bizim öhdəmizdə nə qədər bir böyük məsuliyyət olduğunu işar edir. Bu, maföqüz-zikr bəyanatı diqqətlə düşünərsək, şəraiti-mühitiyyə və məhəlləyyəmizə və əhvali-ruhiyyə və vicdaniyyəmizə aid nə kimi bir məqamda bulunuruq? Cümhuriyyəti-idarəyə malik olmaq üçün bizdə cümhuriyyəti-ruh varmı, ya yox? Yox deyildir. Fəqət millətin çox az bir hissəsi öz hüquq və vəzaifinə, bəşəriyyət haqqına, insanlıq vəzifəsinə bəhəqq arif və alimdir. Lakin kütleyi-əvam, cümhuri-nas o vəzifələrdən, o haqlardan bixəbərdirlər. Əgər milli məktəblərimiz olmasaydı, əgər millətimizə xor baxmasaydıq, yaxud ümumi, məcburi təlim qanunu tətbiq olunmasaydı, bugünkü gün bu hala qalmazdıq. Nə isə məza-ma-məza, keçən-keçib. İndi nə etməli? Zənni-acizanəmə görə quberniya şəhərlərində mərkəzi təşkilat təsis olunmalı və onlardan bir şöbə uyezd şəhərlərində açmalı və bütün ətrafa qəryələrə, dəhata, obalara, ellər və əşirətlər arasına birər nümayəndələr göndərməlidir. Xülasə, bu xüsusda heç bir fədakarlıqdan çəkinməməlidir. Xüsusən ki, irəlidə tətil günləri yaxınlaşır, yay mövsümü gəlir. Məktəblər bağlanıb, mütəəllimlər azad olub, müəllimlər asudə olacaqlar.

Abbas Sahhat19173 min
Şeyx Sədi

Sədi, əya şairi-şirinkəlam!Xabgəhin rövzeyi-darüssəlam.

Abbas Sahhat18981 min
“Ey vətən, getmə ki, əldən gedəriz”

Ey vətən, getmə ki, əldən gedəriz!Biləriz fərz sənin xidmətini!

Abbas Sahhat19061 min
Tərcümeyi-halım yaxud hululu

Eşq zənciri qırıldı, yol açın,Ey uşaqlar, hululu gəldi qaçın.

Abbas Sahhat19121 min
Şikayət

Dersəm mən əgər süxən zəmani –Kim, mərifətin rəvacı yoxdur.

Abbas Sahhat19121 min
Nitqi-mənzum

Qardaş, gözün aç, bircə oyan, gör nə zəmandır,Dünya üzü elm ilə bu gün rəşki-cənandır.

Abbas Sahhat19121 min
Yay səhəri

Əkinçilər, – yay gecəsiydi kənddə –Yorğun, arğın yeni çimir etmişdi.

Abbas Sahhat19121 min
Sual və cavab

– Nə düşünməkdəsən, a divanə?Yenə bir uyku görmüsən, ya nə?

Abbas Sahhat19121 min
Yol verin!

Qaçın, qaçın, yol verin, atlandı Nasirəlmülk!Avropadan Tehrana, yollandı Nasirəlmülk!

Abbas Sahhat19121 min
Bənzətmə

Göstərdi mahi-ruzə üfüqdən liqasını,Çəkdi əzançılar da obaşdan səlasını,

Abbas Sahhat19122 min
Yazmam!

Firidunbəy Köçərli cənablarına*“Yazmısan tazə nə şeylər? – deyə sordun məndən,

Abbas Sahhat19112 min
Məktəb uşağı

İştə bir ayineyi-süni xuda,İştə, bir dahiyeyi-əqlü zəka.

Abbas Sahhat19071 min