Stalinlə ixtilal xatirələri

Stalinə nekroloq yazanlardan biri məqaləsinə: “Fantastikadamın fantastik karyerası bitdi; 73 il əvvəl Qoridə fəqir bir

Mammad Amin Rasulzade19542 min
Müsəlman müəllimlərinin hümməti

Hər sənə yay fəslində Şuşa şəhərinə elm və mərifət təhsil edənlərimizdən, — xah müəllimlər olsun, xah studentlər və xah dövləti qulluqlarda olan cavanlardan, — böyük bir cəmiyyət yığışıb, millət və vətənə xidmət etmək fikrinə düşürlər. Bunların mabeynlərində ülfət və rəfaqət vüquə gəlib ittihad və ittifaqın binası bir növ möhkəmləşir və bacardıqları qədər vətənlərinə nəf və fayda yetirirlər. Xüsusən bu yolda artıq hümmət və qeyrət göstərən müsəlman müəllimləri olur. Doqquz ay qürbət vilayətlərdə, uzaq kəndlərdə və şəhərlərdə təlim və tədrisə məşğul olub artıq məşəqqət çəkib üç ay yay fəslini dəxi istirahət və asayiş ilə keçirməyi özlərinə rəva görmürlər.Belə ki, iyul ayının 24-cü günü buradakı şəhər məktəbində təlim alan fəqir şagirdlərin nəfi üçün müəllimlərin hümməti ilə türk dilində bir komediya göstərildi. Müsəlmanlardan xeyli camaat: nücəbadan, tüccardan və sair əsnafdan tamaşa üçün teatroya toplaşdılar. Oynanan mərhum Mirzə Fətəli Axundovun əsərlərindən məşhur "Hacı Qara" və yaxud "Mərdi-xəsis" komediyası idi. Əgərçi bu komediya kərrat ilə Şuşa şəhərində iraə olunubdur və onun məzmunu şəhər əhlinin çoxuna məlumdur, bainhəmə komediya əsla əksilməyib hamıya xoş gəlir. Əlbəttə, mərhum Axundov kimi kamil, dəqiq, baxəbər və ziyadə təcrübəli vücudun əsəri dəxi həmişə həyat üzrə baqi qalacaqdır.

Firidun bey Kocharli19032 min
İkinci şəkil

Səhnə Quba meydanının bir guşəsini göstərir. Vəli bəy qovrulmuş şabalıd, Ağa Şirəli qovurma, Ağa Saleh də halva satırlar.*Ağa Saleh**. Halvası, halvası! Silatki halvası! Nastayaşni malmalat!

Suleyman Sani Akhundov4 min
Qəzəl: Xürrəmdir aftabi-ruxundan bəhari-hüsn

Xürrəmdir aftabi-ruxundan bəhari-hüsn,Rəngindir abi-ruyunla laləzari-hüsn

Nitqi Shirvani1 min
Nə olmuş, bilmirəm, yarəb, hanı bir bülbüli-şeyda

Nə olmuş, bilmirəm, yarəb, hanı bir bülbüli-şeydaKi, salsın bu gülüstanə genə bir şurişü qovğa.

Abulgasim NabatiGhazal1 min
VI

Göz qoyub baxanda Şükranla onun Ulduzu arasında elə bir ülfət, elə bir görünməzin dostluq başlamışdı ki, daha çox çətin ki, bunları bir-birindən ayırmaq olardı. Görünürdü Şükran Ulduzsuz, Ulduz da Şükransız nəfəs ala bilmir, onlar bir-birindən ayrı dura bilmirlər. İnsanla insan arasında ülfət, dostluq, bir-birinə bağlılıq, sədaqət, səmimiyyət – əsil insani keyfiyyətlərdəndir. Ancaq insanla at arasında olan ülfət-dostluq da dünya üzündə yox deyildi. Ancaq bu dostluq ki, Şükranla Ulduz arasında başlamışdı, misli-bərabər nəinki Göyəndə, Qaraqoyunlu oymaqlarında, bəlkə də bütün mahalda, yaxud bütün dünyada yox idi. Sanki bu dostluq insanla Ulduz adlanan at arasında deyil, çox nəcib, əsil insanla insan arasında idi. Sanki bunlar bir-birinin dilini tamam-kamal bilir, bir-biri ilə əməlli-başla dillənib danışırdılar. Birdən də ərklə bir-birindən küsür, üstündən az ötüncə barışırdılar. Bu vaxt hər ikisinin gözləri gülür, sevincləri öz yerinə qayıdıb kefləri durulurdu. Elə bil ki, bunların hərəsi itirdiyi dünyanı bir də təzədən tapırdı. Elə bil bunlar ikisi bir can, bir qəlb idi. Birisi bikefdirmi, o birisi də bikefləyirdi; birisinin kefi kökəldimi, o birisinin də kefi kökəlirdi. Şükran nəşələnib nəğmə oxuyunca Ulduz şuxlaşır, öz qəribə kişnərtisi ilə düzü-dünyanı doldururdu. Bəli, Şükranla Ulduz bir-birini ifrat dərəcədə sevir, bir-birinə nəzakət göstərib hörmət edir, bir-birinin xidmətində dururdu. Bir də elə bil ki, birisinin ürəyindən keçəni o birisi bilirdi. Onlar bir-birinin ürəyini sındırmaqdan çəkinirdilər, qorxurdular. Bu iki xilqətin arasında elə bir ülfət yaranmışdı ki, müqayisə mümkün deyildi. Ulduz Şükranı öz qızılı-gümüşü yəhərinin içində daha mənalı görürdü. O, Şükranı qanadları üstündə uçurunca, nəinki ayrı-ayrı adamlar, hətta oymaqlar, obalar, ellər, tayfalar, bir də elə bil ki, bütün çöllər, dərələr, təpələr, çaylar, çeşmələr tamaşaya çıxıb heyran-heyran baxırdılar. Göyalı ilə Qaratel bu oğlanın qüdrəti və sehrilə sevinirdilər.Doğrudur, Ulduz öz qabaqkı yerində, Ərdəhan elində azmı-çoxmu məşq görüb, təlimlənmişdi. Ancaq Şükranın misilsiz saf ürəyi, sevgisi, məhəbbəti Ulduzu ecazkar dərəcəyə gətirib çatdırmışdı, yetirib yetişdirmişdi. Ürəklə olan ürək istəyən kimi olur. Şükranın böyük insan ürəyi Ulduzu da böyük ürək sahibi etmişdi və getdikcə bu ürəklərin hər birisi böyüyür, getdikcə bunların bir-birinə olan məhəbbəti güclənir, aşıb-daşır, bunlar bir-birinə qulluq göstərib xidmət etməkdən yorulmurdular, bir-birinə olan xidmətlərindən son dərəcədə zövq alırdılar, nəşələnirdilər, bir-birinin gözündən öpürdülər. Şükran Ulduza xidmət etməyi başqa bir kəsə tapşırmır, Ulduzu yedirib-içirməyi heç kəsə arxayın olmurdu. İlin isti aylarında Ulduzu yumaq, at ipəklə-qumaşla qurulamaq ilin soyuq aylarında Ulduzu üfürə-üfürə tumarlamaq Şükranın öhdəsində idi.

Suleyman Rahimov5 min
VII fəsil, 2

Gəncə çayı selləmə gəldiyindən onun qıjıltısı şəhəri başına götürmüşdü. Bu qıjıltı o qədər güclü idi ki, küçələrdə, yollarda edilən hərəkətlər sezilmirdi. Başqa vaxtlar şəhərin 2-ci hissəsində körpünün yanındakı kilsə saatının səsi şəhərin ucqar küçələrində belə eşidilirdi. İndi isə beş addımlıqdan heç nə eşitmək mümkün deyildi.XI Ordunun əsgərləri ac və yorğun olduqlarından axşamdan kazarmaya doluşmnş və yatışırdılar. Keşikçilər kazarmanın ətrafında dolaşır, yorğun-yorğun əsnəyir və növbələrinin haçan qurtaracağını gözləyirdilər. Onlardan divara söykənib mürgüləyənlər də var idi.

Ismayil Shykhly19953 min
Ghazal 1465

عشق هر چند که در پرده بود مشهورستحسن هر چند که بی پرده بود مستورست

Saib TabriziGhazal1 min
Qasida 181

عشق بهین گوهری است، گوهر دل کان اودل عجمی صورتی است عشق زبان دان او

Khaqani Shirvani2 min
Ghazal 26

شبی آمد به خوابم یار و برد از دیده خوابم راسبب آن خواب شد بیداری چشم پر آبم را

FuzuliGhazal1 min
Jam-i Jam, chapter 121

پدری داری اندرین بالاگشته در اصل و در گهر والا

Awhadi MaraghaiMasnavi2 min
Meşədə

Bekker bir ingilis alimidir. Bu cənab 1889-cu ildə gedib Afrikanın hər bir yerini gəzib. Hər bir meşələrini dolanıb və meşələrdə qalan bəni-noi-bəşərin əhvalatını cəm eləyib ki, axırda bir kitab yazsın.Həmin Bekker bu günlərdə Misirin Qahirə şəhərindən idarəmizə bu məzmunda bir kağız yazıb göndərib:

Jalil Mammadguluzadeh2 min
Gözüm ahıdalı yolunda kanı

Gözüm ahıdalı yolunda kanıTapundan bir vefâ bulmadı kanı

Kadi Burhan al-DinGhazal1 min
Ghazal 364

بیا، بیا، که غریبیم و عاشقیم و نزاربیا، بیا، که نداریم بی تو صبر و قرار

Qasim AnvarGhazal1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 283

از اولاد خواجه رشید است مرد خوش صحبت و آدمی سیرت است خط نستعلیق را خوب مینویسد و در انشاء مهارتی تمام دارد چنانکه بعضی اوقات منصب انشای من باو تعلق داشت، و اکثر کتب متداوله را خوانده است و شاعری پاکیزه گوست و از اقسام شعر بقصیده گویی بیشتر میل دارد و میکوشد، در جواب قصیده ی مولانا امیدی که گفته است :«ای تو سلطان ملک زیبایی

Sam Mirza2 min
Ghazal 48

الله الله این چه نور است آفتاب روی دوستاین چنین رویی به وجه الله اگر آری نکوست

Nasimi1 min
Yelkən

Dənizdə tufan qopub,Hər dalğa bir dağ kimi.

Rafig Zaka Khandan1 min
Qit'a 102

آواره شد از مسکن و مأوا صنم مناز طعنهٔ بدگوی و ز بیغارهٔ دشمن

Qatran Tabrizi2 min
Yaylıq

Qoy deyim bu yaylığı niyə əzizləmişəm,Niyə onu biganə gözlərdən gizləmişəm.

Suleyman Rustam1 min
Rubai 82

بنمای رخ ار کام منت می بایدزان پیش که دود از آتشت برناید

Mujir al-Din Baylaqani1 min
Rubaiyat, 189

ای بت به سرِ مسیح اگر ترساییخواهم که به نزد ما تو بی‌ترس آیی

Mahsati Ganjavi1 min
Görcək ayinə rüxün ah eləmək müşküldür

Görcək ayinə rüxün ah eləmək müşküldür,Dərd əlindən səni agah eləmək müşküldür.

Seyid Azim Shirvani1 min
Ghazal 61

ناله مستانه‌ام بخت مرا هشیار کردهای‌های گریه‌ام این خفته را بیدار کرد

Majzub Tabrizi2 min
O gül mənə bu gecə həmzəban olan gecədir

O gül mənə bu gecə həmzəban olan gecədir,Deyib, gülüb, danışıb, mehriban olan gecədir.

Aliagha Vahid1 min
Mufrad 30

حرف و ترکیب ندانم که من از سر تا پایهر کجا دیده برافتاد همه جان دیدم

Homam Tabrizi1 min
The Treasury of Mysteries, chapter 33

One day, Feridun went out sight-seeing with some of his friends.When he arrived at the hunting ground, he saw a little gazelle which attracted him.

Nizami GanjaviMasnavi2 min
Ghazal 12

مده به باد سر زلف عنبر‌آسا راروا مدار پریشانی دل ما را

Nayyir TabriziGhazal1 min
Ay can, ay can!

Düşdü bütün qəzetlər qiymətdən, ay can, ay can!....Xalqın canı qurtardı töhmətdən, ay can, ay can!....

Mirza Alakbar Sabir2 min
Sara xanım

Azərbaycan torpağındaBir səs gəzir,

Mammad Araz19681 min
Halalım gedib

Ta ki, o gündən mənim, mah cəmalım gedib,Sanki əlimdən tamam, cah cəlalım gedib.

Baba Punhan19961 min